معرفی و راهنمای پرورش گیاهان دارویی - مریم گلی

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/04/15
معرفی و راهنمای پرورش گیاهان دارویی - مریم گلی
مریم‌گلی (*Salvia officinalis*) گیاهی چندساله و نیمه‌چوبی از تیره نعناعیان است. **شرایط رشد**: در نور کامل آفتاب تا نیم‌سایه بهترین عملکرد را دارد؛ دمای معتدل تا گرم را می‌پسندد و به سرماهای شدید حساس‌تر است. به رطوبت متوسط تا کم و **خاک سبک با زهکشی بالا** نیاز دارد و در رطوبت زیاد و خاک‌های سنگین مستعد پوسیدگی ریشه می‌شود. **بومی و زیستگاه**: بومی ناحیه مدیترانه است و در شیب‌های سنگلاخی و اراضی خشک و آفتاب‌گیر رشد می‌کند. **ویژگی‌های ظاهری**: برگ‌ها بیضی، ضخیم، کرک‌دار و خاکستری-سبز و معطرند؛ ساقه‌ها با افزایش سن چوبی می‌شوند؛ گل‌ها معمولاً بنفش تا آبی و به صورت خوشه‌ای ظاهر می‌گردند. **نام‌های رایج**: در ایران «مریم‌گلی»؛ در جهان «Sage» یا «Common sage». این گیاه به‌طور گسترده به‌عنوان **گیاه دارویی و معطر** شناخته می‌شود.

Nargil_Salvia officinalis
نام علمي
Salvia officinalis
نام لاتين
sage
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

از این گیاه در گذشته برای دور کردن شیاطین، مارها و همچنین افزایش توان باروری زنان استفاده می شد. در رم باستان از این گیاه به عنوان گیاهی مدر، بی حس کننده موضعی و بند آورنده خون استفاده می شد.

مریم گلی

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه مريم گلی
خیلی زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  مريم گلی
کمی خشک
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  مريم گلی
25-28 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  مريم گلی
خاکهای غیرماسه ای

مریم گلی گیاهی چندساله و بوته ای است که دارای ساقه هایی چوبی، برگهایی سبز- خاکستری و گلهایی به رنگ بنفش است. ارقام مختلف مریم گلی دارویی از نظر رنگ برگ، گل و اندازه آنها با یکدیگر تفاوت دارند. گلدهی این گیاه از اواخر بهار یا اوایل تابستان آغاز می شود. برگها کشیده و متقابل هستند. برگها بر روی سطح رویی دارای کرکهای زیادی هستند. میوه این گیاه از نوع کپسول است. ترکیبات عمده موجود در اسانس مریم گلی دارویی عبارتند از: cineole، borneol و thujone. علاوه بر این، برگهای مریم گلی دارویی دارای اسید تانیک، اسید اولئیک، اسید یورسنیک، کورنزول، اسید فوماریک، اسید کلروژنیک، اسید کافئیک، نیاسین، فلاوونها، گلیکوزیدهای فلاونوئیدی و ترکیبات استروژنی است.

sage

شرایط محیط رشد

مریم گلی دارویی برای رشد به نور کامل آفتاب نیاز دارد. تا حدودی می تواند شرایط نیمه سایه را تحمل کند ولی رشد آن کم می شود. در شرایط سایه گلدهی کم و رشد آن علفی می شود. این گیاه به رطوبت متوسط و یا کم نیاز دارد. خاکهای همیشه مرطوب و یا با زهکش نامناسب سبب از بین رفتن آن می شود. pH مناسب خاک بین 5 تا 7 است.

Salvia officinalis

مقابله به آفات مريم گلی

از مهمترین بیماری های مریم گلی دارویی زنگ و کپک پودری است که در اثر رطوبت بالا ایجاد می شوند. پوسیدگی ساقه، لکه برگی هم می توانند مشکل ساز باشند. از مهمترین آفات مریم گلی می توان به شته ها و عنکبوتها اشاره کرد.

مریم گلی

نحوه تکثیر مريم گلی

مریم گلی دارویی را می تواند از طریق بذر تکثیر کرد ولی از قلمه های نیمه چوبی گیاهان چندساله هم می توان استفاده کرد. کشت بذر و یا قلمه گیری در اوایل بهار انجام می شود. مریم گلی را نباید در نزدیکی گیاهان خانواده کدوئیان کشت کرد. در ابتدای رشد( گیاهان روئیده از قلمه یا بذر) به آبیاری کافی نیاز دارد ولی نباید شرایط غرقابی شود.

sage

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

در انگلستان این گیاه در ردیف گیاهانی مانند رزماری، آویشن و جعفری قرار دارد و در آشپزی از آن استفاده می شود. مریم گلی دارویی طعمی خوشایند و کمی تند دارد. در آشپزی ایتالیایی، ترکیه ای و آمریکایی نیز از این گیاه استفاده می شود. در یکی از شاخه های طب سنتی هند، مریم گلی دارویی برای درمان اختلالات تنفسی مانند آسم و عفونتهای تنفسی که سبب مشکل شدن تنفس می شود، کاربرد دارد. برای این منظور، برگهای مریم گلی دارویی را ساییده و می جوشانند و از بخور آن برای درمان استفاده می کنند. در طب سنتی اتریش هم از چای به دست آمده از مریم گلی دارویی و یا از جویدن برگهای آن برای درمان اختلالات تنفسی استفاده می شود. مطالعات اخیر نشان می دهد که این گیاه احتمالا ضد تعریق، آنتی بیوتیک، ضد قارچ، قابض، ضد اسپاسم، کاهش دهنده قند خون و مقوی است. در یک مطالعه نشان داده شد که از مریم گلی دارویی می توان برای درمان نوع خفیف و متوسط آلزایمر استفاده کرد.

از این گیاه به عنوان یک زینتی در ظراحی فضای سبز نیز استفاده می شود.

از مریم گلی دارویی برای درمان اختلالات گوارشی مانند کم شدن اشتها، نفخ، دل درد، اسهال و تپش قلب هم استفاده می شود. مطالعات نشان داده اند که عصاره مریم گلی برای درمان کم شدن حافظه و آلزایمر مفید است. از مریم گلی دارویی به صورت بخور برای درمان درد لثه ها، گلودرد، تورم گلو و دردهای مجاری مخاطی استفاده می شود. در صنایع آرایشی و بهداشتی از مریم گلی دارویی برای ساخت صابون، شامپو و ... استفاده می شود.

معرفی و راهنمای پرورش گیاهان دارویی - مریم گلی

عوارض جانبی - هشدار

استفاده از مریم گلی دارویی در غلظتهای کم خطری ندارد ولی مصرف بلند مدت و به مقدار زیاد آن سبب مسمومیت می شود که به دلیل وجود thujone در آن است. مقدار این ماده در مریم گلی دارویی به شرایط پرورش، رقم، زمان برداشت و ... بستگی دارد. این ماده در زنان می تواند سبب خونریزی های ماهانه شده و در نتیجه مصرف آن برای زنان باردار مجاز نیست. علاوه بر این، شواهدی وجود دارد مبنی بر اینکه این گیاه می تواند شیر را در مادران کم کند. مریم گلی دارویی می تواند سبب افزایش فشار خون شود و به همین دلیل افرادی که فشار خون بالایی دارند نباید از این گیاه استفاده کنند. مریم گلی دارویی باعث کاهش قند خون می شود و از اینرو با داروهای درمان دیابت تداخل دارد. Thujone موجود در مریم گلی می توان حملات صرع و تشنج را در افراد مبتلا افزایش دهد و از اینرو نباید توسط این افراد استفاده شود. این گیاه با داروهای کنترل صرع نیز تداخل دارد. مریم گلی دارویی آرام بخش است و بنابراین با داروهای آرام بخش و یا ضد افسردگی تداخل دارد.

garden sage، common sage

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس مریم‌گلی و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره نعناعیان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.77 از ۵، بر اساس 13 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید