۱۴۰۴ ششم دی

پالو وردۀ برگ‌ریز (پالو ورده برگ‌کوچک)

این گیاه با نام علمی Parkinsonia microphylla و نام مرسوم (Littleleaf Palo Verde) که به فارسي پالو وردۀ برگ‌ریز (پالو ورده برگ‌کوچک) ناميده ميشود، گياهي از خانواده Leguminosae بومي بومی جنوب‌غرب ایالات متحده آمریکا و شمال مکزیک، به‌ویژه بیابان سونورا در آریزونا و باخا کالیفرنیا مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک بسیار سبک، شنی یا سنگلاخی با زهکشی عالی، بسیار مقاوم به خشکی، مناسب خاک‌های فقیر، با pH خنثی تا قلیایی

دانستنیهای علمی

خانواده و طبقه‌بندی گیاهشناسی

پارکینسونیا میکروفیلا (Parkinsonia microphylla) با نام فارسی «پالو وردۀ برگ‌ریز» یا «پالو ورده برگ‌کوچک» به خانواده Fabaceae (نخودیان) تعلق دارد. این گونه در راسته Fabales و زیرخانواده Caesalpinioideae طبقه‌بندی می‌شود. جنس Parkinsonia شامل درختچه‌ها و درختان کوچک خاردارِ بومی مناطق خشک آمریکا است که اغلب به نام‌های عمومی مختلفی مانند palo verde شناخته می‌شوند.

منطقه بومی و گستره پراکنش

زیستگاه بومی پارکینسونیا میکروفیلا بیابان‌های جنوب‌غربی آمریکای شمالی است. این گونه در صحرای سونورا، بخش‌هایی از کالیفرنیا، آریزونا، نوادا، شمال مکزیک (باخا کالیفرنیا، سونورا) و نواحی مجاور یافت می‌شود. حضور آن عمدتاً در مناطق کم‌باران، دامنه‌های سنگلاخی، بستر مسیل‌ها و دشت‌های شنی است، جایی که دماهای بسیار بالا و بارندگی سالانه اندک حاکم است.

زیستگاه و سازگاری‌های بوم‌شناختی

این گونه در خاک‌های فقیر از نظر مواد آلی و با زهکش بسیار خوب رشد می‌کند و نسبت به خشکی شدید بسیار سازگار است. شاخه‌ها و ساقه‌های سبز رنگ آن توان فتوسنتز بالایی دارند و جایگزین برگ‌ها در دوره‌های تنش آبی می‌شوند. برگ‌ها بسیار ریز و زودریز هستند و به کاهش تعرق در شرایط داغ و خشک کمک می‌کنند. سیستم ریشه‌ای عمیق گیاه، امکان دسترسی به رطوبت لایه‌های زیرین خاک را فراهم می‌سازد.

تاریخچه نام‌گذاری و اهمیت علمی

نام جنس Parkinsonia به افتخار گیاه‌شناس و پزشک انگلیسی «جان پارکینسون» (John Parkinson، قرن هفدهم) انتخاب شده است. صفت گونه‌ای microphylla به معنای «برگ‌ریز و برگ‌ریزۀ کوچک» به اندازه بسیار کوچک برگ‌ها اشاره دارد. در مطالعات سازگاری گیاهان با تنش خشکی، پارکینسونیا میکروفیلا به عنوان یک مدل جالب برای بررسی فتوسنتز ساقه‌ای، ریزبرگی و ریزش فصلی برگ‌ها شناخته می‌شود و برای درک تحول فلور بیابانی آمریکای شمالی اهمیت ویژه‌ای دارد.

خصوصیات - معرفی

ویژگی‌های کلی اندام‌های گیاه

پارکینسونیا میکروفیلا درختچه‌ای بیابانی با قامت معمولاً ۳ تا ۶ متر است که ظاهری باز، پراکنده و نسبتاً نامنظم دارد. فرم کلی گیاه اسکلت‌مانند و سبک است و تراکم کم شاخسار، عبور نور را ممکن می‌سازد. این گیاه اغلب چندساقه‌ای بوده و از پایه انشعابات متعددی تولید می‌کند.

ساقه و شاخه‌ها

ساقه و شاخه‌ها سبز تا سبز مایل به زرد بوده و سطحی صاف تا کمی شیاردار دارند. پوستۀ جوان فتوسنتزکننده است و در دوره‌های ریزش برگ، نقش اصلی در تولید مواد غذایی را بر عهده دارد. شاخه‌ها باریک، انعطاف‌پذیر و اغلب واگرا هستند. در محل گره‌ها خارهای کوتاه تا نسبتاً بلند، مستقیم یا کمی خمیده دیده می‌شود که رنگ آن‌ها قهوه‌ای تا خاکستری است.

برگ‌ها

برگ‌ها مرکب و بسیار ریز (میکروفیل) هستند و از محورک‌های باریک آویزان تشکیل شده‌اند. هر برگ شامل تعداد زیادی برگچهٔ خطی تا بیضوی بسیار کوچک، به طول چند میلی‌متر است. رنگ برگ‌ها سبز روشن تا سبز مایل به زرد است. برگ‌ها در گرمای شدید و خشکی طولانی‌مدت زودرس می‌ریزند و گیاه به ظاهر تقریباً بی‌برگ می‌شود. محورک برگ پس از ریزش برگچه‌ها به صورت رشته‌ای سبز باقی می‌ماند.

گل‌ها و گل‌آرایی

گل‌ها به صورت خوشه‌های کوچک در انتهای شاخه‌های جوان ظاهر می‌شوند. هر گل پنج‌پَر، نامتقارن و نسبتاً ظریف است. رنگ گل‌ها زرد روشن تا زرد لیمویی است و اغلب یکی از گلبرگ‌ها در قاعده دارای لکه‌های نارنجی یا مایل به قرمز است. پرچم‌ها باریک و بیرون‌زده بوده و جلوه‌ای ظریف به گل می‌دهند. گل‌آذین‌ها در زمان شکوفه‌دهی، کنتراست زیبایی با شاخه‌های سبز ایجاد می‌کنند.

میوه و دانه

میوه به صورت غلاف باریک و کشیده شبیه لوبیا است، به رنگ سبز در ابتدا و قهوه‌ای در زمان رسیدن. سطح غلاف صاف و کمی فشرده بر روی دانه‌هاست. دانه‌ها کوچک، سخت و قهوه‌ای تا قهوه‌ای تیره هستند. ظاهر باریک و آویزان غلاف‌ها شکل خطی و سبک شاخه‌ها را برجسته‌تر می‌کند.

شرایط نگهداری پالو وردۀ برگ‌ریز (پالو ورده برگ‌کوچک)

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک بسیار سبک، شنی یا سنگلاخی با زهکشی عالی، بسیار مقاوم به خشکی، مناسب خاک‌های فقیر، با pH خنثی تا قلیایی

نور و دما

پارکینسونیا ریزبرگ یک درختچه کاملاً آفتاب‌دوست است و برای رشد به نور مستقیم و کامل خورشید حداقل ۶ تا ۸ ساعت در روز نیاز دارد. در سایه یا نیم‌سایه رشد آن کاهش می‌یابد و شاخه‌ها کم‌برگ و ضعیف می‌شوند. دمای ایده‌آل برای رشد آن بین ۲۰ تا ۳۵ درجه سانتی‌گراد است و تابستان‌های گرم و خشک را به‌خوبی تحمل می‌کند. این گیاه نسبت به سرما مقاوم است اما یخبندان‌های طولانی زیر ۵- درجه سانتی‌گراد می‌تواند به سرشاخه‌ها آسیب بزند.

رطوبت و آبیاری

این گونه بومی مناطق بیابانی است و با شرایط خشک سازگار شده است. رطوبت نسبی پایین و هوای خشک برای آن مناسب‌تر از هوای مرطوب است، زیرا رطوبت زیاد می‌تواند خطر بیماری‌های قارچی ریشه را افزایش دهد. پس از استقرار ریشه‌ها، به آبیاری کم و عمیق نیاز دارد و خاک باید بین دو آبیاری کاملاً خشک شود. آبیاری بیش از حد باعث زردی برگ‌ها و پوسیدگی ریشه خواهد شد.

خاک و زهکشی

پارکینسونیا ریزبرگ در خاک‌های فقیر، شنی یا سنگریزه‌ای نیز رشد می‌کند، به شرطی که زهکشی خاک بسیار خوب باشد. بهترین بستر، خاک سبک با بافت شنی-لومی و pH تقریباً خنثی تا کمی قلیایی است. از کاشت آن در خاک‌های سنگین رسی و غرقاب باید پرهیز کرد، زیرا ماندگاری آب در اطراف ریشه‌ها تحمل‌پذیر نیست. افزودن ماسه درشت و سنگریزه به بهبود تهویه و زهکشی کمک می‌کند.

مکان کاشت و شرایط باد

این گیاه برای فضای باز، محوطه‌سازی مناطق گرم و خشک، و شیب‌های آفتاب‌گیر مناسب است. قرارگیری در مکان‌های باز و در معرض جریان باد ملایم مشکلی ندارد و حتی به کاهش رطوبت برگ و پیشگیری از بیماری‌ها کمک می‌کند. با این حال، در سال‌های اولیه بهتر است از بادهای بسیار شدید محافظت شود تا سیستم ریشه‌ای به‌خوبی تثبیت گردد.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين جنس :
 

پالو وردۀ آبی خار اورشلیم (پارکینسونیا خاردار)

گياهان ديگر از همين خانواده :
 

قیصالبینیا بوندوق (لوبیای دریایی خاردار) رز ونزوئلایی آکاسیا بلندبرگ آکاسیا پیچیده

  محسن شهاب الدین