این گیاه با نام علمی Ledum groenlandicum و نام مرسوم (Labrador Tea) که به فارسي چای لابرادور ناميده ميشود، گياهي از خانواده Ericaceae بومي بومی مناطق سرد نیمکره شمالی؛ شامل کانادا، آلاسکا، شمال ایالات متحده و گرینلند، و بهطور طبیعی در باتلاقها، مردابهای اسیدی و جنگلهای سردسیری رشد میکند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک پیتماسدار یا لومی بسیار مرطوب با زهکشی ضعیف تا متوسط؛ نیازمند خاک اسیدی؛ pH حدود 4 تا 5.5
دانستنیهای علمی
نام علمي
Ledum groenlandicum
ردهبندی و خانواده گیاهی
گونه Ledum groenlandicum که در منابع جدید با نام Rhododendron groenlandicum نیز شناخته میشود، به خانواده Ericaceae (خانواده خلنگیان) تعلق دارد. این خانواده شامل گیاهان اسیددوست است که اغلب در خاکهای فقیر و باتلاقی رشد میکنند. این گونه در گذشته در جنس مستقل Ledum قرار داشت، اما بر اساس مطالعات مولکولی و فیلوژنتیک، در سده اخیر در جنس بزرگتر Rhododendron ادغام شده است.
جنس و ویژگیهای ریختشناسی
این گیاه بوتهای همیشهسبز با برگهای چرمی، باریک و معطر است که سطح زیرین آنها اغلب پوشیده از کرکهای زنگیرنگ است. گلها به صورت خوشهای در انتهای ساقهها ظاهر میشوند و معمولاً سفید یا مایل به شیریاند. وجود غدد ترشحکننده ترکیبات معطر روی برگ و گل از ویژگیهای مهم این گونه در مقایسه با بسیاری از دیگر اعضای Ericaceae است.
منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی
زادگاه طبیعی Ledum groenlandicum مناطق سرد و نیمهسرد شمال آمریکای شمالی است. این گونه در کانادا، آلاسکا، بخشهایی از گرینلند و شمال ایالات متحده در کمربند بورهای دیده میشود. حضور آن در عرضهای جغرافیایی بالا باعث شده تا به خوبی با زمستانهای طولانی، نور کم و خاکهای سرد سازگار شود.
زیستگاه طبیعی و بومشناسی
این گیاه به طور معمول در باتلاقهای توربی، مردابهای اسفگنومی، حاشیه مردابها و جنگلهای مخروطی مرطوب رشد میکند. ترجیح آن برای خاکهای اسیدی و فقیر از مواد غذایی، سبب شده که در جوامع گیاهی خاصی همراه با خزه اسفگنوم، انواع خلنگها و درختان سوزنیبرگ مانند صنوبر سیاه دیده شود. نقش آن در پوشش زیرین جوامع بورهای، در حفظ رطوبت خاک و فراهمسازی ریززیستگاه برای جانوران کوچک اهمیت بومشناختی دارد.
تاریخچه نامگذاری و مطالعات علمی
نام گونهای «groenlandicum» به گرینلند اشاره دارد، جایی که نخستین بار نمونههای آن برای دانش اروپایی توصیف شد. در سدههای ۱۸ و ۱۹ میلادی، گیاهشناسان اسکاندیناوی و آمریکای شمالی آن را به عنوان بخشی از فلور مناطق بورهای ثبت کردند. بازنگریهای تاکسونومیک قرن بیستم و بیستویکم، با تکیه بر دادههای ژنتیکی، انتقال آن از جنس Ledum به Rhododendron را تأیید کرده است و این گونه اکنون یک مدل جالب برای مطالعه سازگاری بوتههای همیشهسبز با محیطهای سرد و اسیدی به شمار میرود.
خصوصیات - معرفی
ریختشناسی کلی چای لابرادور (Ledum groenlandicum)
چای لابرادور درختچهای همیشهسبز و کوتاهقد است که معمولاً بین ۳۰ تا ۱۲۰ سانتیمتر ارتفاع دارد. فرم رویشی آن متراکم و بوتهای است و بهصورت تودههای گسترده در زیستگاههای باتلاقی و سرد رشد میکند. سیستم ریشهای فیبری و نسبتاً سطحی است و گیاه را در خاکهای اسیدی خزهزارها تثبیت میکند.
ساقه و شاخهها
ساقههای چای لابرادور چوبی، باریک و اغلب بهطور نامنظم منشعب هستند. شاخههای جوان رنگ قهوهای مایل به قرمز داشته و با پوشش کرکهای ریز زنگاری پوشیدهاند. با افزایش سن، پوست ساقه خاکستری تا قهوهای و نسبتاً خشن میشود. شاخهها ایستاده تا اندکی خمیدهاند و برگها بهصورت متراکم در طول آنها قرار میگیرند.
برگها
برگها ساده، چرمی و همیشهسبز بوده و بهصورت متناوب روی شاخهها قرار میگیرند. طول آنها معمولاً ۱ تا ۴ سانتیمتر و شکلشان باریک، کشیده و سرنیزهای تا بیضوی باریک است. سطح رویی برگ سبز تیره و براق است، درحالیکه سطح زیرین به رنگ قهوهای مایل به زنگار تا نارنجی و بهشدت کرکدار میباشد. حاشیه برگها بهطور مشخص به سمت پایین لوله یا خم شدهاند که باعث پنهان شدن بخشی از سطح زیرین میشود.
گلآذین و گلها
گلها در گلآذینهای چتری یا خوشهای متراکم در انتهای شاخههای سال جاری ظاهر میشوند. هر گل کوچک، با قطر حدود ۵ تا ۸ میلیمتر، دارای ۵ گلبرگ سفید تا سفیدِ مایلبهکرم است. گلها ۵ کاسبرگ کوچک و تعداد زیادی پرچم برجسته دارند که ظاهری پرپر و ظریف ایجاد میکند. رنگ روشن گلها در تضاد با برگهای تیره، این گونه را در فصل شکوفهدهی بسیار چشمگیر میسازد.
میوه و بذر
میوه بهصورت کپسول کوچک، کشیده و چندخانهای است که پس از رسیدن شکاف برمیدارد. رنگ میوه از سبز به قهوهای تغییر میکند و دانههای ریز متعددی را آزاد مینماید. دانهها سبک بوده و در پراکنش توسط باد نقش دارند.
شرایط نگهداری چای لابرادور
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک پیتماسدار یا لومی بسیار مرطوب با زهکشی ضعیف تا متوسط؛ نیازمند خاک اسیدی؛ pH حدود 4 تا 5.5
|
شرایط دمایی و اقلیمی مناسب چای لابرادور
چای لابرادور (Ledum groenlandicum) بومی مناطق سرد و مرطوب است و در اقلیمهای سرد تا معتدل بهترین رشد را دارد. این گیاه دمای خنک تا متوسط (حدود ۵ تا ۱۸ درجه سانتیگراد) را ترجیح میدهد و در برابر یخبندانهای ملایم مقاوم است. تابستانهای بسیار گرم و خشک میتواند به برگها و ریشهها آسیب برساند، بنابراین در مناطق گرمتر باید با سایه دهی و آبیاری منظم از تنش حرارتی جلوگیری شود.
رطوبت هوا و نیاز آبی
رطوبت بالای هوا و خاک مرطوب اما نه غرقاب، برای رشد مطلوب چای لابرادور ضروری است. این گیاه معمولاً در حاشیه باتلاقها، زمینهای خیس و مناطق توربزار یافت میشود. آبیاری باید منظم باشد تا خاک همیشه کمی مرطوب بماند، اما از ماندگاری طولانی آب در اطراف ریشه پرهیز شود تا از پوسیدگی ریشه جلوگیری گردد. استفاده از مهپاش یا قرار دادن گیاه در نزدیکی منابع رطوبت، در محیطهای خشک مفید است.
نور مناسب
چای لابرادور به نور زیاد ولی فیلترشده نیاز دارد. نور نیمسایه تا آفتاب ملایم (بهویژه آفتاب صبحگاهی) بهترین شرایط نوری برای این گیاه است. نور شدید ظهر بهخصوص در مناطق گرم میتواند باعث سوختگی برگها شود، بنابراین کاشت در حاشیه جنگل، زیر درختان بلند یا استفاده از سایهبان توصیه میشود.
ویژگیهای خاک و بستر کاشت
این گیاه خاکهای اسیدی، سبک و آلی را ترجیح میدهد. pH مناسب معمولاً بین ۴ تا ۵/۵ است و حضور مواد آلی فراوان مانند تورب، برگپوسیده و خزه اسفاگنوم برای آن ایدهآل است. خاک باید بافتی متخلخل و زهکش نسبتاً خوب داشته باشد، اما توانایی حفظ رطوبت بالا را نیز حفظ کند. استفاده از مخلوط تورب اسیدی، شن شسته و کمی خاک برگ برای کشت گلدانی مناسب است.
تهویه، محافظت و همنشینی گیاهی
جریان هوای ملایم به کاهش بیماریهای قارچی کمک میکند، اما از بادهای سرد و خشک باید تا حد امکان جلوگیری شود. کاشت چای لابرادور در کنار گیاهان اسیددوست دیگر مانند کاملیا، رودودندرون و بلوبری میتواند به حفظ اسیدیته خاک و رطوبت محیط کمک کند و یک میکروکلیمای پایدار برای آن ایجاد نماید.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين خانواده :