درخت توت‌فرنگی؛ درختچه همیشه‌سبز با میوه‌های قرمز خوراکی و زینتی

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/08/03
درخت توت‌فرنگی؛ درختچه همیشه‌سبز با میوه‌های قرمز خوراکی و زینتی
درخت توت‌فرنگی (*Arbutus unedo*) درختچه/درختی همیشه‌سبزِ مدیترانه‌ای است که در نور کامل تا نیم‌سایه بهترین رشد را دارد و به خاک‌های سبک با زهکشی خوب (ترجیحاً کمی اسیدی تا خنثی) سازگار است. دمای معتدل را می‌پسندد و در صورت استقرار تا حدودی به خشکی مقاوم است، اما رطوبت یکنواختِ خاک و رطوبت نسبی متوسط برای رشد بهتر توصیه می‌شود؛ به یخبندان‌های شدید حساس‌تر است. برگ‌ها چرمی، براق و نیزه‌ای با حاشیه دندانه‌دارند؛ گل‌ها سفید-کرم و زنگوله‌ای در خوشه‌ها ظاهر می‌شوند و هم‌زمان با گل‌دهی، میوه‌های کرویِ قرمز و دانه‌دار (شبیه توت‌فرنگی) نیز دیده می‌شود. نام‌های رایج آن در جهان «Strawberry tree» و «Killarney strawberry tree» است و در ایران نیز عمدتاً با عنوان «درخت توت‌فرنگی/آربوتوس» شناخته می‌شود. میوه خوراکی است و در برخی مناطق برای مربا، نوشیدنی‌های تخمیری و فرآورده‌های محلی به‌کار می‌رود؛ همچنین به‌عنوان گیاه زینتی و منبع شهد برای گرده‌افشان‌ها اهمیت دارد.

Nargil_Arbutus unedo
نام علمي
Arbutus unedo
نام لاتين
Strawberry Tree
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

دانستنیهای علمی :
 درخت توت فرنگی بعلت تعلق داشتن به شمال و جنوب ایرلند، به درخت توت فرنگی ایرلندی و درخت توت فرنگی کیلارنی نیز شهرت دارد. درختچه ای زیبا که با گل ها و میوه های خود فضای سبز دلپذیری ایجاد می کند.

درخت توت فرنگی

خصوصیات - معرفی

خصوصیات ظاهری :

درخت توت فرنگی یک گیاه همیشه سبز درختچه ای یا درختی کوچک در خانواده اریکاسه است. بومی مناطق مدیترانه ای و شمال اروپا، فرانسه و ایرلند است.  کم رشد،برگ پهن و یک درخت گسترده و پهن و باز ،با پوست بیرونی تنه ،به رنگ قرمز نارنجی ،گیاهی چشم گیر و جالب است و به راحتی پوست می اندازد و انها را به صورت پوسته ها و ورقه یا خرده های چوب ،از تنه اصلی و شاخه های مسن تر به زمین می ریزد.
گل های سفید تا صورتی رنگ و به صورت سنبله یا گل آذین های بزرگ راست و عمودی در اواخر پاییز و اوایل بهار ،ظاهر و شکوفا و پس از آن ،میوه هایی به رنگ قرمز نارنجی بر روی شاخه های آن رشد یافته از سال قبل آشکار می شود.

Strawberry Tree

شرایط محیط رشد

دمای مورد نیاز
دمای مورد نیاز درخت توت فرنگی
آب و هوای معتدل
آبیاری و رطوبت
رطوبت مورد نیاز درخت توت فرنگی
کمی مرطوب
نور مورد نیاز
نور مورد نیاز گیاه درخت توت فرنگی
متوسط
خاک مورد نیاز
خاک مورد نیاز درخت توت فرنگی
متوسط و زهکش دار

شرایط محیط رشد:

درخت توت فرنگی در طبیعت در جنگل ها ، کوه های سنگی ، سنگ آهک و سنگ ماسه دیده می شود. این گیاه برای خاک های ماسه ای و لومی مناسب بوده و خاک هایی با زهکشی خوب را ترجیح می دهد. خاک اگر کمی اسیدی باشد بهتر است.
 در مکان های نیمه سایه بهتر رشد می کند، البته باید سایه از حد مطلوب بیشتر نشود. خاکهای خشک تا مرطوب را ترجیح داده و در برابر آلودگی هوایی نیز مقاوم می باشد. 

Arbutus unedo

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص درمانی و کاربردها :

درخت توت فرنگی بعنوان یک گیاه برای تغذیه زنبور برای تولید عسل استفاده می گردد. میوه های آن نیز برای تغذیه پرنده ها کاربرد دارد. همچنین میوه های درخت توت فرنگی برای تهیه مرباها ، شربت ها و نوشابه ها بکار می رود. عسل های تولیدی با زنبور های تغذیه شده از این گیاه مشخصاً طعم تلخ تری نسبت به دیگر عسل ها دارند. 
در طب سنتی این گیاه برای گند زدایی و ضد عفونی کنندگی ، قابضی ، شادی آوری ، دردهای روماتیسم و اهداف نیروزایی استفاده می گردد. از درخت توت فرنگی برای اهداف زینتی نیز بسیار استفاده می شود. 

معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - درخت توت فرنگی

مقابله به آفات درخت توت فرنگی


آفات رایج

درخت توت‌فرنگی (Arbutus unedo) معمولاً مقاوم است، اما گاهی به شته‌ها و شپشک‌های سپردار مبتلا می‌شود که با مکیدن شیره، زردی برگ و ترشح عسلک ایجاد می‌کنند. مدیریت: شست‌وشوی شاخه‌ها با آب پرفشار، هرس شاخه‌های آلوده و در صورت شدت، استفاده از روغن ولک/روغن باغبانی در زمان مناسب (ترجیحاً اواخر زمستان تا اوایل بهار) و صابون‌های حشره‌کش. کنه‌های تارتن در گرما و خشکی باعث لکه‌لکه شدن و کدر شدن برگ می‌شوند؛ افزایش رطوبت، آبیاری منظم بدون غرقابی و کاربرد کنه‌کش‌های کم‌خطر در صورت نیاز توصیه می‌شود.


امراض مهم

بیماری‌های برگی مانند لکه‌برگی قارچی (ایجاد لکه‌های قهوه‌ای/سیاه و ریزش برگ) در شرایط مرطوب و تهویه ضعیف شایع‌تر است. پیشگیری: فاصله کاشت مناسب، پرهیز از خیس کردن شاخ‌وبرگ در آبیاری، جمع‌آوری برگ‌های ریخته و هرس برای گردش هوا. در آلودگی شدید، قارچ‌کش‌های حفاظتی مانند ترکیبات مسی با رعایت برچسب می‌تواند کمک کند. پوسیدگی ریشه (Phytophthora) در خاک‌های سنگین و غرقابی رخ می‌دهد و با ضعف عمومی و پژمردگی همراه است؛ بهترین راهکار بهبود زهکش، کاهش آبیاری و کاشت در بستر سبک است.


راهبرد مدیریت تلفیقی

پایش منظم برگ و ساقه، تغذیه متعادل (پرهیز از ازت زیاد)، و حذف سریع بخش‌های بیمار، مؤثرترین روش‌های کاهش آفت و بیماری در این گونه هستند.

درخت توت فرنگی

نحوه تکثیر درخت توت فرنگی

نحوه تکثیر گیاه :

 برای ازدیاد درخت توت فرنگی از روش های رویشی و زایشی استفاده می گردد. در روش زایشی با کاشت بذر در جعبه پس از سرمادهی اقدام به تکثیر می کنند.
 با روش های خوابانیدن شاخه ها در بهار یا تابستان ، پیوند ارقام انتخاب شده در بهار بر روی پایه های بذری و نیز توسط قلمه های نیمه رسیده و برگرفته شده در اواخر تابستان که روش های رویشی هستند، درخت توت فرنگی تکثیر می یابد. 

Strawberry Tree

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس توت‌فرنگی‌درختی و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره خلنگیان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.08 از ۵، بر اساس 37 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

بهروز آرسته 1396/12/03
با سلام و درود.
احتراما نهال این گیاه را چگونه میتوان تهیه کرد؟

ثبت پرسش یا نظر جدید