Iris acutiloba که به فارسی زنبق سفید نامیده میشود، گیاهی از خانواده زنبق، بومی اردبیل (کوهستان های بین خلخال و کیوی)، کردستان، خراسان شمالی می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: متوسط رطوبت: کمی مرطوب دمای محیط: 18-21 خاک: خاک های دشت و مکان های کوهستانی
خصوصیات - معرفی
زنبق گیاهی است که ریشه های آن خواص بسیار دارویی دارد و برگ زنبق دارای میزان بالای اسید آسکوربیک است که برای استخراج ویتامین c استفاده می شود. گیاهی با گل های درشت، سفید رنگ و معطر می باشد. این گیاه در کنار گیاهان دارویی متعددی برای آماده سازی داروهای هومیوپاتیک ی به تنهایی برای آماده کردن دمنوش استفاده می شود. زنبق گیاهی پایا و علفی که برگ هایی به شکل شمشیر، نوک تیز، دراز و سبز رنگ دارد. هر گل آن دارای شش گلبرگ است که در ماه اردیبهشت ظاهر می شوند. ریشه زنبق نیز غده ای و ریزوم آن ضخیم می باشد.
شرایط نگهداری زنبق سفید
نور مورد نياز
متوسط
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
18-21 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک های دشت و مکان های کوهستانی
|
دمای مناسب برای رشد Iris acutiloba
این گونه زنبق سفید در مناطق با زمستانهای سرد و تابستانهای خنک تا معتدل بهترین رشد را دارد. دمای ایدهآل در فصل رشد بین ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتیگراد است و در دوره رکود میتواند یخبندانهای ملایم را تحمل کند، به شرط آنکه خاک زهکشی خوبی داشته باشد.
نور و شدت تابش
Iris acutiloba به نور کامل خورشید نیاز دارد و در آفتاب مستقیم صبح و بعدازظهر بهترین گلدهی را نشان میدهد. در مناطق بسیار گرم، نیمسایه ملایم بعدازظهر برای جلوگیری از سوختگی برگها توصیه میشود.
خاک و زهکشی
این زنبق در خاکهای سبک، شنی تا لومی و بهخوبی زهکشیشده رشد بهتری دارد. ایستابی آب برای ریزومها بسیار خطرناک است و سبب پوسیدگی میشود. pH خاک کمی قلیایی تا خنثی (حدود ۷–۸) مناسبتر است.
رطوبت و آبیاری
رطوبت محیطی متوسط کافی است و گیاه نسبت به خشکی نسبتاً مقاوم میباشد. آبیاری باید منظم ولی کمعمق بوده و بین دو آبیاری سطح خاک خشک شود. در دوره خواب تابستانه، آبیاری باید به حداقل برسد تا از پوسیدگی ریزوم جلوگیری شود.
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
ریشه های زنبق به شکل پودر شده برای موهای بلند بسیار مفید هستند. پودر زنبق با خرد کردن و آسیاب کردن ساقه های آن به دست می آید که موها را بسیار نرم، براق و موقر می سازد. پودر ریشه زنبق به عنوان آنتی ویروسی قوی عمل می کند. انواع مختلف سوختگی ها، زخم ها و غیره با کاربرد پودر زنبق التیام می یابند. رایحه روغن زنبق به کاهش بوی بد هنگام تنفس از دهان کمک می کند. در درمان آسم و برونشیت کمک می کند. درمان یبوست و میخچه را باعث می شود. در درمان درد و ناراحتی کبد موثر هستند.
سایر اطلاعات
طرز تهیه جوشانده ریزوم زنبق:
ریشه زنبق مدر بوده و برای جمع شدن آب در بدن مفید است. برای معالجه برونشیت، سرفه، اختلال کیسه مثانه و کولیت از آن استفاده می کنند. علاوه بر این ریشه زنبق برای گرفتگی و انبوهی کبد موثر است. روش تهیه جوشانده زنبق به شرح زیر است: ریشه زنبق را تمیز کرده و قیمت های اضافی را با چاقو بتراشید و به قطعات ریز درآورید. اجازه دهید گیاه در شرایط مساعد خشک شود. برای هریک از ناراحتی های فوق و بیماری های یاد شده، مقدار 20 الی 30 گرم ریشه های زنبق خشک و یا تازه را در یک لیتر آب جوش به مدت 2 الی 3 ساعت خیس کنید. سپس به مدت 10 دقیقه با حرارت کم آن را دم کنید. در نهایت آن را صاف کرده و با عسل طبیعی شیرین کنید و در طول روز یک الی دو فنجان از آن را کم کم بنوشید.
منابع :
عظیمی و همکاران، 1390، ارزيابی تنوع ژنتيکي و وراثتپذيری برخی صفات گونههاي زنبق وحشي ايران
نقی نژاد و همکاران، 1394، بررسی ارتباط عوامل اکولوژیک با پوشش گیاهی زیستگاه پلنگان، منطقه حفاظت شده آق داغ استان اردبیل
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :