معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی - زنبق

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/07/23
معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی - زنبق
زنبق سنگونیا (*Iris sanguinea*) گیاهی علفی، چندساله و ریزوم‌دار از تیره زنبقیان است که با برگ‌های باریک، شمشیری و خوشه‌ای از برگ‌های پایه شناخته می‌شود. گل‌ها معمولاً آبی تا بنفش (گاهی سفید) و در اواخر بهار تا اوایل تابستان ظاهر می‌شوند. نور مناسب آن آفتاب کامل تا نیم‌سایه است و در خاک‌های مرطوب، غنی و با زهکش مناسب (حاشیه آبگیرها) بهترین رشد را دارد؛ به سرما مقاوم بوده و دمای خنک تا معتدل را می‌پسندد و رطوبت یکنواخت خاک برایش مهم است. نام رایج جهانی آن **Siberian iris / Blood iris** ذکر می‌شود و در ایران عموماً با نام کلی **زنبق** (گاه «زنبق سیبری») شناخته می‌شود. کاربرد اصلی آن **زینتی** در فضای سبز و حاشیه‌کاری است و برخلاف برخی گونه‌های دارویی زنبق، کاربرد دارویی شاخص و رایجِ مستند برای این گونه گزارش نمی‌شود.

Nargil_Iris Sanguinea
نام علمي
Iris Sanguinea
نام لاتين
Iris
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

گیاه جزو جنس زنبق و سوسن است و دارای 300 گونه است و نام آن از کلمه یونانی رنگین کمان گرفته شده است.

زنبق سنگونیا

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه زنبق سنگونیا
متوسط
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  زنبق سنگونیا
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  زنبق سنگونیا
10 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  زنبق سنگونیا
رس سنگین

جنس زنبق و سوسن دارای ساقه های ریشه مانند زیر زمینی و یا پیازی چند ساله و دارای برگ های باریک و ساقه افراشته میباشند و دارای گل هایی با سه گلبرگ آویزان بزرگ هستند که به صورت متناوب قرار گرفته اند و در اواخر زمستان و یا اوایل تابستان به گل می نشینند.

Iris

شرایط محیط رشد


دما و تحمل سرمایی

Iris sanguinea گیاهی مقاوم به سرما است و بهترین رشد را در دمای خنک تا معتدل دارد. برای رشد رویشی و گل‌دهی مطلوب، بازه حدود ۱۰ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد ایده‌آل است و در زمستانِ سردِ مناطق معتدل (حتی یخبندان) معمولاً آسیب جدی نمی‌بیند؛ با این حال، گرمای طولانی‌مدت بالای ۳۰ درجه می‌تواند باعث کاهش رشد و کیفیت گل‌ها شود.


نور

نور کامل خورشید تا نیم‌سایه روشن بهترین شرایط نوری این زنبق است. در اقلیم‌های خنک، آفتاب کامل گل‌دهی را تقویت می‌کند؛ اما در مناطق گرم، کمی سایه در ساعات بعدازظهر به جلوگیری از تنش گرمایی و سوختگی برگ کمک می‌کند.


رطوبت و آبیاری

این گونه به رطوبت یکنواخت علاقه‌مند است و در فصل رشد به آبیاری منظم نیاز دارد. خاک باید همواره کمی مرطوب باشد، اما غرقابی و ماندابی نشود؛ زهکشی نامناسب می‌تواند خطر پوسیدگی ریزوم را افزایش دهد. در دوره‌های گرمایی، افزایش دفعات آبیاری (بدون ایجاد ماندآب) توصیه می‌شود.


خاک، بافت و اسیدیته

بهترین بستر، خاک لومی-رسی یا لومی غنی از مواد آلی با زهکشی مناسب است. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۶٫۰ تا ۷٫۰) برای جذب عناصر غذایی و رشد پایدار مناسب‌تر است. افزودن کمپوست رسیده به بهبود ساختار و نگهداشت رطوبت کمک می‌کند، در حالی‌که خاک‌های بسیار شنی ممکن است سریع خشک شوند.


جریان هوا و مکان کاشت

محل کاشت باید دارای گردش هوای ملایم باشد تا رطوبت سطحی روی برگ‌ها طولانی نماند. ترکیب نور کافی، رطوبت یکنواخت و زهکشی خوب، کلید موفقیت در پرورش Iris sanguinea است.

Iris Sanguinea

مقابله به آفات زنبق سنگونیا

آفات مهم زنبق Iris sanguinea

شپشک‌ها، شته‌ها و کنه‌های تارعنکبوتی از آفات اصلی زنبق سنگونیا هستند. این آفات با مکیدن شیره گیاهی موجب زردی برگ، کاهش رشد و ضعف جوانه‌های گل می‌شوند. برای مقابله، ابتدا شست‌وشوی منظم برگ‌ها با آب پرفشار و حذف برگ‌های شدیداً آلوده توصیه می‌شود. در صورت طغیان، می‌توان از صابون حشره‌کش یا روغن ولک در اواخر زمستان استفاده کرد. برای کنه‌ها، حفظ رطوبت نسبی و پرهیز از خشکی شدید محیط بسیار مهم است.

بیماری‌های قارچی و باکتریایی

پوسیدگی ریزوم (Rhizome rot) و لکه‌برگی قارچی از مهم‌ترین بیماری‌های زنبق سنگونیا هستند. پوسیدگی معمولاً در خاک‌های سنگین و غرقابی رخ می‌دهد و با قهوه‌ای شدن نرم ریزوم و بوی تعفن همراه است. با بهبود زهکشی، آبیاری منظم اما غیرایستا، و ضدعفونی ابزار هرس می‌توان شیوع را کاهش داد. ریزم‌های آلوده باید کاملاً حذف و سوزانده شوند. لکه‌برگی با لکه‌های قهوه‌ای روی برگ ظاهر می‌شود؛ جمع‌آوری و از بین بردن برگ‌های بیمار و استفاده محدود از قارچ‌کش مسی در اوایل فصل رشد، راهکار کنترل آن است.

زنبق سنگونیا

نحوه تکثیر زنبق سنگونیا

برای تکثیر پوسته بذر را شکافته و دانه را بین دستان خود مالش دهید و پس از 24_48 ساعت قرار دادن در آب و تورم بذر آن را در ظرفی که روی آن پلاستیک کشیده اید قرار داده و در دمای 20 درجه به مدت 6 هفته قرار دهید بعد از 6 هفته آن را در برای 6 هفته دیگر در دمای 4 درجه قرار دهید.سپس آن را در گلخانه قرار دهید نگدارید بذر هرگز خشک شود یا یخ بزند پس از هفته جوانه می زند و می توانید در گلدان با شن و ماسه درشت بکارید

Iris

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس زنبق و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره زنبق و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4 از ۵، بر اساس 21 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

داود جعفری 1391/12/04
با سلام گل زنبقی که معرفی کردید در روستاهای استان گلستان روی دیوارهای گلی قدیمی به صورت خودرو یا کاشته شده وجود داره و به رنگ سفیده. برای تکثیرش هم فقط از ریشه ها استفاده میشه.و هر سال موقع عید به گل میشینه.

ثبت پرسش یا نظر جدید