معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی - سرو تاک

نویسنده: محبوبه آشناور

تاریخ انتشار: 1391/07/23

سرو تاک (*Ipomoea quamoclit*) یک پیچک یک‌ساله زینتی از تیرهٔ پیچکیان (Convolvulaceae) است که به‌دلیل برگ‌های پرمانند و گل‌های قیفیِ ستاره‌مانند شناخته می‌شود.

**شرایط دما، رطوبت و نور محیط رشد:**
این گیاه گرماپسند است و در دمای معتدل تا گرم بهترین رشد را دارد (تقریباً 18 تا 30 درجهٔ سانتی‌گراد) و به سرما و یخبندان حساس است. رطوبت متوسط را می‌پسندد و با آبیاری منظم در خاکِ با زهکشی خوب عملکرد بهتری دارد. برای گلدهی مطلوب به نور زیاد نیاز دارد؛ آفتاب کامل تا نیم‌سایه مناسب است (در سایهٔ زیاد گلدهی کاهش می‌یابد).

**بومی و زیستگاه:**
زادگاه اصلی آن مناطق گرمسیری قارهٔ آمریکا (به‌ویژه نواحی گرمسیری) گزارش می‌شود و امروزه در بسیاری از مناطق گرم و نیمه‌گرم جهان به‌صورت زینتی کشت می‌شود و گاهی در محیط‌های مناسب حالت خودرو/گریز از کشت پیدا می‌کند.

**خصوصیات ظاهری اندام گیاه:**
سرو تاک ساقه‌های باریک و رونده/بالارونده دارد و با پیچیدن به داربست یا گیاهان دیگر بالا می‌رود. برگ‌ها بسیار ظریف و عمیقاً بریده‌ بریده‌اند و ظاهری شبیه پر یا سرخس ایجاد می‌کنند. گل‌ها کوچک تا متوسط، قیفی و ستاره‌گون هستند و معمولاً قرمز روشن‌اند (در برخی ارقام سفید یا صورتی نیز دیده می‌شود). میوه کپسولی و دارای بذر است.

**نام رایج (ایران و جهان):**
در ایران معمولاً با نام **«سرو تاک»** شناخته می‌شود. در منابع انگلیسی نام‌های رایج **Cypress vine** و **Star glory** برای آن به‌کار می‌رود.

**کاربرد شاخص:**
این گیاه عمدتاً **زینتی** است و به‌طور ویژه به‌عنوان پیچکِ پوشانندهٔ داربست و نرده در باغچه‌ها کاشته می‌شود.

سرو تاک

نام علمي

Ipomoea Quamoclit

نام لاتين

Cypress vine

خانواده (تيره)

Convolvulaceae

دانستنیهای علمی

سرو تاک به طور گسترده به عنوان یک گیاه زینتی کاشته می شود به خصوص در مناطق گرمسیری آمریکا رشد می کند. این گیاه از جنس Ipomoea در خانواده convolvulaceae است.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز

زیاد

آبياري و رطوبت

کمی مرطوب

دماي مورد نياز

18 درجه سانتیگراد

خاک مورد نياز

هوموس غنی

این گیاه دارای گل های جذاب به رنگ قرمز مایل به زرد است و شاخ و برگ آن به شکل سرخس مانند رشد می کند و به طول 6_10 متر می رسد و به ندرت ممکن است به 20 متر برسد. هر گل به صورت لوله ای حالت ستاره شکل پیدا می کنند

مقابله به آفات سرو تاک

آفات رایج سرو تاک (Ipomoea quamoclit)

شته‌ها، سفیدبالک و کنه تارتن از آفات مهم این گیاه‌اند و با مکیدن شیره، موجب پیچیدگی برگ، زردی و توقف رشد می‌شوند. بازرسی هفتگی پشت برگ‌ها و نوک ساقه‌ها کلید تشخیص زودهنگام است. برای کنترل، شست‌وشوی گیاه با آب پرفشار ملایم، حذف سرشاخه‌های شدیداً آلوده و استفاده از صابون حشره‌کش یا روغن باغبانی (در هوای خنک) مؤثر است. تریپس نیز باعث لکه‌های نقره‌ای و بدشکلی گل می‌شود؛ نصب کارت زرد و افزایش رطوبت محیط به کاهش آن کمک می‌کند.

امراض قارچی و باکتریایی

سفیدک پودری با پوشش سفید روی برگ‌ها و کاهش فتوسنتز دیده می‌شود و در تهویه ضعیف تشدید می‌گردد. لکه‌برگی و پوسیدگی طوقه/ریشه (اغلب ناشی از آبیاری زیاد و زهکشی نامناسب) باعث لکه‌های قهوه‌ای، پژمردگی و سیاه‌شدن پایه ساقه می‌شود. اصلاح آبیاری، فاصله‌گذاری مناسب و جلوگیری از خیس‌ماندن طولانی برگ‌ها مهم‌ترین اقدامات پیشگیرانه‌اند. در آلودگی‌های شدید، استفاده هدفمند از قارچ‌کش‌های ثبت‌شده (مانند گوگرد برای سفیدک یا ترکیبات مسی برای لکه‌برگی) طبق برچسب توصیه می‌شود.

مدیریت تلفیقی و پیشگیری

از خاک سبک با زهکشی خوب استفاده کنید، بقایای آلوده را جمع‌آوری و دور بریزید و از کوددهی ازته افراطی پرهیز کنید. قرنطینه گیاهان جدید و ضدعفونی ابزار هرس، چرخه انتقال آفات و بیماری‌ها را می‌شکند.