نیلوفر پیچ

دانستنیهای علمی

نیلوفر پیچ که با نام "مورنینگ گلوری" در دنیا شهرت دارد گونه ای گیاه چند ساله از جنس Ipomoea در خانواه Convolvulaceae بومی نواحی گرمسیری دنیای بویژه مکزیک، آمریکای مرکزی و جنوبی میباشد و به طور گسترده ای در سایر نقاط جهان کشت میشود.

خصوصیات - معرفی

این گیاه در طول رشد میتواند به 2 تا 4 متر بلندی برسد. دارای برگ های مرتب مارپیج 3 تا 7 سانتی متری با دمبرگ بلند 1.5 تا 6 سانتی متری است. گل ها به شکل ترومپت حدود 4 تا 9 سانتی متر قطر دارند و اغلب به رنگ آبی با مرکز سفید و زرد طلایی میباشند.

برخی این گیاه را به علت سرعت بالای رشد و تولید بذر شگرف آن به عنوان علف هرز مهاجم میشناسند.

این گیاه بالا رونده و سریع الرشد دارای ساقه نرم تا نیمه خشی، برگها بیضی تا قلبی شكل به رنگ سبز و نوك باریك است. گلهای آن شیپوری شکل آن در تابستان تا اوایل پاییز ظاهر می شوند.

شرایط نگهداری نیلوفر پیچ

نور مورد نياز خیلی زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 31 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک غنی و با زهکشی خوب

نیلوفر پیچ نیازمند نور آفتاب کامل برای گلدهی میباشد. این گیاه به خاک با رطوبت متوسط و به خوبی زهکشی شده نیاز دارد. هرچند میتواند تا حد کمی خشکی را تحمل نماید. از نظر دمایی آب و هوای معتدل را میپسندد ولی در مناطق با آب و هوای گرمسیری نیز رشد میکند.

حداقل دمای قابل تحمل آن صفر درجه سانتیگراد می باشد. این گیاه نیاز به قیم دارد و تا زمانی كه رشد آن كامل نشده باید مرتب آبیاری شود.

مقابله به آفات نیلوفر پیچ

آفات رایج و نشانه‌ها

در Ipomoea tricolor (نیلوفر پیچ) شته‌ها با تجمع روی سرشاخه‌ها باعث پیچیدگی برگ، چسبندگی (عسلک) و کاهش رشد می‌شوند. کنه تارتن با لکه‌های زرد ریز و تارهای نازک در پشت برگ همراه است و در هوای گرم و خشک تشدید می‌گردد. تریپس‌ها نقره‌ای شدن سطح برگ و بدشکلی جوانه‌ها را ایجاد می‌کنند. حلزون و لیسه با جویدن حاشیه برگ‌ها و ایجاد سوراخ‌های نامنظم، به‌ویژه در شرایط مرطوب، خسارت می‌زنند.

بیماری‌های مهم

سفیدک سطحی به صورت پوشش پودری سفید روی برگ‌ها ظاهر شده و موجب زردی و ریزش می‌شود. پوسیدگی ریشه و طوقه (اغلب ناشی از قارچ‌ها/اُاُمیکت‌ها در خاک‌های سنگین) با پژمردگی ناگهانی، سیاه شدن طوقه و توقف رشد همراه است. لکه‌برگی‌ها (قارچی یا باکتریایی) لکه‌های قهوه‌ای/سیاه با هاله زرد ایجاد می‌کنند. ویروس‌ها نیز می‌توانند موزاییک، زردی رگبرگ و کوتولگی ایجاد کنند و معمولاً توسط شته‌ها منتقل می‌شوند.

روش‌های پیشگیری و مقابله

بهترین کنترل، پیشگیری است: آبیاری را طوری تنظیم کنید که خاک غرقابی نشود و تهویه و فاصله بوته‌ها مناسب باشد. برای شته و تریپس از شست‌وشوی برگ‌ها، صابون حشره‌کش یا روغن نیم طبق برچسب استفاده کنید و شکارگرها را حفظ کنید. در کنه، افزایش رطوبت محیطی و استفاده از کنه‌کش‌های مجاز در صورت شدت آلودگی توصیه می‌شود. برای سفیدک، حذف برگ‌های آلوده و کاربرد گوگرد/قارچ‌کش‌های مناسب مؤثر است. در پوسیدگی ریشه، زهکشی، تعویض بستر و پرهیز از آبیاری زیاد ضروری است؛ بوته‌های شدیداً آلوده را حذف کنید.

نحوه تکثیر نیلوفر پیچ

تكثیر: نیلوفر پیچ از طریق كاشت بذر در بهار یا تهیه قلمه نرم در تابستان امكان پذیر است

تولیدمثل در طبیعت

نیلوفر پیچ (Ipomoea tricolor) در طبیعت عمدتاً از طریق تولیدمثل جنسی تکثیر می‌شود. گل‌های شیپوری آن با جذب گرده‌افشان‌ها، به‌ویژه زنبورها و پروانه‌ها، گرده را میان پرچم‌ها و مادگی منتقل می‌کنند. پس از لقاح، کپسول‌های بذر تشکیل می‌شود و با رسیدن میوه، بذرها آزاد شده و توسط باد، جریان آب یا جابه‌جایی مکانیکی در خاک پراکنده می‌گردند. پوسته نسبتاً سخت بذر به بقای آن در شرایط نامساعد کمک می‌کند تا در فصل مناسب جوانه‌زنی انجام شود.

تکثیر در خانه با بذر

رایج‌ترین روش تکثیر خانگی، کاشت بذر است. برای افزایش جوانه‌زنی، پوسته بذر را کمی خراش دهید یا ۱۲ تا ۲۴ ساعت در آب ولرم بخیسانید. سپس بذرها را در خاک سبک و زهکش‌دار، در عمق حدود ۰٫۵ تا ۱ سانتی‌متر بکارید و رطوبت یکنواخت فراهم کنید. دمای گرم و نور کافی جوانه‌زنی را تسریع می‌کند.

تکثیر با قلمه

اگرچه کمتر از بذر رایج است، اما می‌توان از ساقه‌های جوان و سالم قلمه گرفت. قلمه را زیر یک گره ببرید، برگ‌های پایینی را حذف کنید و در بستر مرطوب (پرلیت/کوکوپیت) قرار دهید. رطوبت بالا و گرمای ملایم به ریشه‌دهی کمک می‌کند، هرچند موفقیت آن معمولاً از تکثیر بذری کمتر است.

هشدار - عوارض جانبی

هشدار: هیج یک از اجزاء این گیاه نباید به صورت خوراکی مصرف شوند. دانه های این گیاه معمولا دارای خواص توهم زا بوده و به عنوان آمید اسید D-lysergic، یا LSA شناخته می شود. همچنین این دانه ها حاوی گلیکوزیدهایی است که ممکن است انسان در صورت مصرف دچار تهوع شود.

اسفناج آبي سرو تاک نیلوفر ارغوانی سیب زمینی شیرین

سرو تاک پیچک فارسی نیلوفر ارغوانی سِس - ‌افتیمون