علت لکه‌دار و زرد شدن برگ‌های نیلوفر پیچ و روش‌های درمان

با توجه به عکس، وجود ريزنقاط زرد-قهوه‌اي، کمرنگ شدن بافت بين رگبرگ‌ها و سوختگي‌هاي نامنظم، بيشترين احتمال مربوط به خسارت آفات مکنده به‌ويژه کنه‌هاي تارعنکبوتي است که در گرما و خشکي فعال مي‌شوند. در مواردي تريپس يا شته هم مي‌توانند همراه باشند و شدت آسيب را بالا ببرند؛ لکه‌هاي بزرگ‌ترِ سوخته معمولاً پيامد ثانويه آفتاب‌سوختگي يا پيشروي همان آسيب است.

براي اطمينان، زيرِ برگ‌ها را با ذره‌بين بررسي کنيد؛ اگر نقاط متحرک بسيار ريز يا تار نازک ديديد، کنه تأييد مي‌شود. همچنين «تست برگه سفيد» انجام دهيد: برگ را روي کاغذ سفيد ضربه بزنيد؛ اگر ذرات ريز حرکت کردند، کنه وجود دارد. ردهاي نقره‌اي و لکه‌هاي باريک روي برگ‌هاي جوان، نشانه حضور تريپس است.

اقدام فوري: گياه را از بقيه جدا کنيد، برگ‌هاي خيلي درگير را هرس کنيد و پشت‌ورو‌ي برگ‌ها را با آب ولرم و محلول صابون ملايم يا صابون حشره‌کش (۱ تا ۱٫۵ سي‌سي در ۱ ليتر آب) کاملاً بشوييد و بعد آبکشي کنيد. اين کار را هر ۵–۷ روز سه نوبت تکرار کنيد.

براي کنترل هدفمند کنه‌ها: از روغن باغباني/ولک ۱ درصد يا صابون حشره‌کش با تمرکز روي زيرِ برگ‌ها استفاده کنيد و ۵–۷ روز بعد تکرار شود. اگر آلودگي شديد بود، از کنه‌کش اختصاصي مانند ابامکتين ۱٫۸٪ (۰٫۵ تا ۱ سي‌سي در يک ليتر آب) با پوشش کامل زيرِ برگ‌ها استفاده و ۵–۷ روز بعد تکرار کنيد. براي پيشگيري از مقاومت، نوبت بعد از ماده‌اي با گروه متفاوت مانند اسپيرومسيفن يا هکسي‌تيازوکس طبق برچسب مصرف کمک بگيريد. در سايه و ساعات خنک اسپري کنيد و دستور برچسب و نکات ايمني را دقيق رعايت نماييد.

اگر شته يا تريپس هم مشاهده شد، معمولاً روغن/صابون کفايت مي‌کند؛ در آلودگي شديد مي‌توانيد از اسپينوساد طبق برچسب استفاده کنيد. از مصرف حشره‌کش‌هاي سيستميک در زمان گلدهي خودداري کنيد تا به گرده‌افشان‌ها آسيب نرسد.

شرايط نگهداري را اصلاح کنيد: رطوبت محيطي را با سيني سنگ‌ريزه و آب بالاتر ببريد، آبياري منظم باشد تا خاک هميشه کمي مرطوب و نه غرقاب بماند، زهکش گلدان عالي باشد و غبارپاشي زير نور مستقيم انجام نشود. اگر گياه ناگهان از سايه به آفتاب رفته، طي چند روز نور را تدريجي زياد کنيد و در ظهرهاي بسيار داغ سايه‌روشن فراهم کنيد.

در صورتي که لکه‌ها حالت آب‌سوخته با هاله زرد دارند و در هواي مرطوب سريع گسترش مي‌يابند، احتمال بيماري برگي (قارچي/باکتريايي) هم مطرح است: برگ‌هاي آلوده را حذف کنيد، از خيس ماندن برگ‌ها بپرهيزيد و در صورت لزوم از قارچ‌کش مسي مثل اکسي‌کلرورمس (حدود ۲ گرم در ليتر، هر ۷–۱۰ روز دو نوبت) طبق برچسب استفاده کنيد.

اگر نقش موزاييکي واضح، چين‌خوردگي برگ‌هاي جوان و کوتولگي عمومي مشاهده شد، احتمال بيماري ويروسي وجود دارد که درماني ندارد؛ در آن صورت گياه آلوده را حذف کنيد تا به بقيه سرايت نکند.

تغذيه: هر ۲–۳ هفته يک‌بار کود کامل متعادل (مثلاً ۲۰-۲۰-۲۰ حدود ۱ گرم در ليتر پس از آبياري) بدهيد و از افراط در نيتروژن خودداري کنيد. در صورت زردي بين‌رگبرگي يک‌دست روي برگ‌هاي جوان، يک نوبت آهن کلاته به خاک اضافه کنيد.

جمع‌بندي: محتمل‌ترين علت، کنهٔ تارعنکبوتي است. با شست‌وشو، روغن/صابون و در آلودگي شديد ابامکتين، همراه با بهبود رطوبت و مديريت نور، معمولاً برگ‌هاي جديد سالم مي‌رويند. وضعيت را هفتگي پايش کنيد و در صورت نياز عکس تازه بفرستيد.