بونسای فیکوس نیتیدا

دانستنیهای علمی

بونسای فیکوس نیتیدا گونه ای از جنس Ficus در خانواده Moraceae میباشد که زادگاه آنها جنگلهای جزیره بورنئو و مالزی است. این گیاه با نام Ficus Retusa نیز شناخته میشود

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 23 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک سبک مخلوط خاک هوموسی و پیت و تورب

فیکوس نیتیدا دارای برگهای سبز روشن و بیضی شکل که به طور متناوب تا قسمتهای پایین ساقه ادامه دارد میباشد

نمای کلی و فرم رشد

فیکوس نیتیدا بونسای از نظر ریخت‌شناسی دارای فرم درختچه‌ای همیشه‌سبز با تاج متراکم است و به‌طور طبیعی تمایل به ایجاد شاخه‌زایی فراوان و گره‌های نزدیک به هم دارد. تنه در سنین بالاتر قطورتر شده و بافت آن از حالت نسبتاً صاف به پوستۀ کمی ترک‌دار و خشن‌تر تغییر می‌کند.

ساقه، تنه و پوست

ساقه‌ها چوبی و انعطاف‌پذیرند و در بخش‌های جوان رنگی سبز تا سبز-قهوه‌ای دارند که با بلوغ به قهوه‌ای روشن تا خاکستری متمایل می‌شود. بافت پوست تنه معمولاً یکنواخت است، اما در شرایط رشد مناسب می‌تواند ضخیم‌تر شده و خطوط طولی ظریف ایجاد کند. در محل بریدگی شاخه‌ها، شیره سفید رنگ (لاتکس) خارج می‌شود که ویژگی شاخص جنس Ficus است.

برگ‌ها

برگ‌ها ساده، چرمی و براق هستند و اغلب به شکل بیضی تا بیضوی-کشیده دیده می‌شوند. رنگ برگ‌ها سبز تیره با جلای واضح است و رگبرگ میانی روشن‌تر و برجسته‌تر به چشم می‌آید. نوک برگ معمولاً تیز یا کمی کشیده و حاشیه‌ها صاف (بدون دندانه) است. اندازه برگ‌ها در بونسای با هرس و مدیریت رشد می‌تواند کوچک‌تر و متراکم‌تر شود، در حالی‌که در رشد آزاد برگ‌ها درشت‌تر می‌گردند.

گل‌آذین و میوه

در فیکوس‌ها گل‌ها بیرونی و نمایان نیستند و درون ساختاری گوشتی به نام سیکونیوم قرار می‌گیرند. این ساختار بعدها به صورت میوه‌های کوچک انجیرمانند ظاهر می‌شود که معمولاً گرد و ریز بوده و با رسیدن می‌تواند از سبز به زرد-سبز یا بنفش تیره تغییر رنگ دهد. در شرایط نگهداری داخل منزل، تشکیل میوه ممکن است کم یا نامنظم باشد.

ریشه‌ها و ریشه‌های هوایی

سیستم ریشه‌ای فیبری و پرشاخه است و در صورت رطوبت و گرمای کافی، امکان تشکیل ریشه‌های هوایی از شاخه‌ها وجود دارد که به تدریج به سمت پایین رشد کرده و با تنه یکپارچه می‌شوند. این ویژگی می‌تواند به ایجاد جلوۀ کهنسالی و استحکام بصری در بونسای کمک کند.

شرایط محیط رشد

این گیاه نیازمند مکانی روشن اما به دور از نور مستقیم خورشید است

خاک سبک شامل مخلوط خاک هوموسی و پیت و تورب برای این گیاه توصیه میشود

توصیه میشود هر 12 ماه (یکسال) گلدان آن را تعویض نمایید

مقابله به آفات بونسای فیکوس نیتیدا

آفات رایج بونسای فیکوس نیتیدا

شپشک آردآلود، شپشک سپردار، شته و کنه تارتن از مهم‌ترین آفات Ficus Nitida Bonsai هستند. نشانه‌ها شامل چسبندگی برگ‌ها (عسلک)، لکه‌های زرد، پیچیدگی برگ، تارهای نازک و ضعف عمومی است. ابتدا گیاه را قرنطینه کنید، برگ‌ها و ساقه‌ها را با پنبه آغشته به الکل 70٪ پاک کنید و سپس با صابون حشره‌کش یا روغن ولک، 2 تا 3 نوبت با فاصله 7 روز اسپری کنید. برای کنه، افزایش رطوبت محیط و شست‌وشوی پشت برگ‌ها کمک‌کننده است و در آلودگی شدید از کنه‌کش اختصاصی طبق برچسب استفاده شود.

بیماری‌های شایع و علائم

پوسیدگی ریشه و طوقه (به‌علت آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف) و لکه‌برگی‌های قارچی از بیماری‌های رایج‌اند. علائم شامل زردی و ریزش برگ همراه با بوی بد خاک، سیاه‌شدن ریشه‌ها، و لکه‌های قهوه‌ای با هاله است. آبیاری را تنظیم کنید و از گلدان با زهکش مناسب و خاک سبک استفاده کنید.

روش‌های پیشگیری و درمان

در پوسیدگی ریشه، گیاه را از گلدان خارج کرده، ریشه‌های سیاه را حذف و با قارچ‌کش مناسب (مانند ترکیبات مسی یا سیستمیک مجاز) ضدعفونی کنید و در بستر تازه بکارید. برای لکه‌برگی، تهویه بهتر، حذف برگ‌های آلوده و کاهش خیس‌ماندن برگ‌ها ضروری است. تغذیه متعادل و بررسی هفتگی، بهترین راه کاهش طغیان آفات و بیماری‌هاست.

نحوه تکثیر بونسای فیکوس نیتیدا

تولیدمثل فیکوس نیتیدا در طبیعت

فیکوس نیتیدا (Ficus microcarpa) در زیستگاه‌های گرمسیری عمدتاً از راه گرده‌افشانی تخصصی توسط زنبورهای انجیری (Agaonidae) تولیدمثل می‌کند. گل‌ها داخل ساختاری به نام «سیکونیوم» پنهان‌اند و زنبور ماده با ورود به آن، گرده را منتقل کرده و امکان تشکیل بذر را فراهم می‌سازد. بدون حضور زنبور اختصاصی، بسیاری از جمعیت‌ها بذر زنده کمی تولید می‌کنند و گسترش طبیعی بیشتر با پراکنش میوه توسط پرندگان و پستانداران میوه‌خوار انجام می‌شود.

تکثیر در خانه: قلمه

رایج‌ترین روش تکثیر خانگی، قلمه ساقه نیمه‌خشبی در بهار و تابستان است. قلمه 10–15 سانتی‌متری را با حذف برگ‌های پایینی در بستر سبک (پرلیت/کوکوپیت) و رطوبت بالا ریشه‌دار کنید. گرما (حدود 24–28°C) و نور زیادِ غیرمستقیم، درصد ریشه‌دهی را به‌طور محسوسی افزایش می‌دهد.

تکثیر در خانه: خوابانیدن هوایی و بذر

برای حفظ فرم بونسای، خوابانیدن هوایی مؤثر است: حلقه‌برداری از پوست، پوشاندن با خزه مرطوب و پلاستیک، سپس جداسازی پس از تشکیل ریشه. تکثیر از بذر در خانه کمتر رایج است، چون دستیابی به بذر تازه و قوه نامیه بالا دشوار است و رشد اولیه کندتر از روش‌های رویشی خواهد بود.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس انجیر و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره توت و جنس های آن