معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - نخل یاتای

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/11/20
معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - نخل یاتای
نخل یاتای (Butia yatay) با نام‌های رایج «نخل یاتای» و گاه «بوتیا» در ایران و در جهان با نام‌های Yatay palm و Jelly palm (در گروه بوتیا) شناخته می‌شود. این گونه یک نخل تک‌تنه با تاج متراکم و برگ‌های پرمانند قوسی به رنگ سبز تا سبز مایل به خاکستری است؛ برگچه‌ها معمولاً سخت و نسبتاً باریک بوده و ظاهر کلی گیاه فرمی ستون‌مانند با تاجی باز ایجاد می‌کند. گل‌آذین درون اسپات چوبی تشکیل می‌شود و پس از آن میوه‌های گوشتی زرد تا نارنجی تولید می‌گردد. نخل یاتای در شرایط آفتاب کامل، خاک‌های با زهکشی خوب و بافت شنی تا لومی و تحمل نسبی به خشکی بهترین رشد را دارد و در برابر سرمای ملایم نیز نسبتاً مقاوم است. این گیاه بومی جنوب آمریکای جنوبی، به‌ویژه شمال آرژانتین، اروگوئه و جنوب برزیل بوده و در زیستگاه‌های ساوانی، چمنزارهای باز و جنگل‌های تنک یافت می‌شود.

Nargil_Butia yatay
نام علمي
Butia yatay
نام لاتين
Butia yatay
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

دانستنیهای علمی : 

نخل یاتای بومی برزیل ، بولیوی ، پاراگوئه ، اوروگوئه و شمال آرژانتین می باشد.
این گیاه بلندترین گونه در جنس Butia  است. نخل یاتای بزرگترین نخل در این جنس می باشد.
نزدیکی زیادی به Jelly Palm دارد.

نخل یاتای

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه نخل یاتای
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  نخل یاتای
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  نخل یاتای
شرایط نیمه گرمسیری
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  نخل یاتای
متوسط و زهکش دار

خصوصیات ظاهری :

این گیاه در گروه درخت ها و همچنین نخل ها می باشد. ارتفاع درخت 4.7 تا 9 متر می رسد.
سطح گستره ی این درخت از 3.6 تا 6 متر می رسد. این گیاه همیشه سبز بوده و رنگ برگ ها سبز مایل به آبی هستند. 
بافت برگ ها حالت چرمی هستند. برگ های نخل یاتای از گونه Butia capitata بلندتر هستند.
میوه ها 1 تا 1.2 اینچ طول دارد. رنگ میوه ها زرد بوده و گوشت آن فیبری و معطر می باشد. 
طعم آن بین کمی اسیدی و شیرین است. برگ ها بزرگ بوده و می توانند چندین اینچ رشد طولی داشته باشند. 
گل آذین نیز بلند بوده و بالغ بر 150 گل روی ان شکل می گیرد. قطر تنه 35 تا 40 سانتی متر می باشد.
 سطح تنه با انتهای برگ ها پوشیده شده است. 

Butia yatay

شرایط محیط رشد

شرایط محیط رشد:

 نخل یاتای برای رشد بهینه به آفتاب کام و مکان های روشن نیاز دارد. 
این گونه گیاهی به خشکی خاک و هوا مقاومت خوبی دارد. نیاز آبیاری این درخت متوسط می باشد.
 آبدهی منظم انجام گیرد. نباید آبیاری بیش از حد انجام گیرد و غرقاب نگردد.
 خاک از زهکشی خوبی برخوردار باشد. به سرمای زیاد حساس بوده و باید از سرما محافظت گردد. 
در خاک های شن و ماسه ای بهتر رشد دارد. 

Butia yatay

مقابله به آفات نخل یاتای


آفات رایج نخل یاتای (Butia yatay)

شپشک‌ها (آردآلود و سپردار) با مکیدن شیره، باعث زردی، ضعف رشد و ترشح عسلک می‌شوند. کنترل شامل حذف مکانیکی با پنبه آغشته به الکل، شست‌وشوی برگ‌ها، و در آلودگی شدید استفاده هدفمند از روغن‌های باغبانی یا صابون‌های حشره‌کش است. کنه‌ها نیز لکه‌گذاری و رنگ‌پریدگی ایجاد می‌کنند؛ افزایش رطوبت محیطی و کاربرد کنه‌کش‌های مجاز در صورت نیاز توصیه می‌شود.

لارو برخی سوسک‌ها و آفات ساقه‌خوار می‌توانند به طوقه و بافت‌های داخلی آسیب بزنند. پیشگیری با پرهیز از زخمی‌کردن تنه، پوشش مناسب محل برش‌ها و پایش منظم تاج و طوقه انجام می‌شود؛ در مشاهده سوراخ، خاک‌اره یا بوی تخمیر، حذف بافت آلوده و درمان موضعی طبق برچسب آفت‌کش ضروری است.


امراض مهم و نشانه‌ها

پوسیدگی ریشه و طوقه (اغلب قارچی/اومیستی) در خاک‌های سنگین و آبیاری زیاد رخ می‌دهد و با پژمردگی، توقف رشد و سیاه‌شدن ریشه همراه است. اصلاح زهکشی، کاهش دفعات آبیاری، و استفاده از بستر سبک اولین گام‌های کنترل هستند؛ در مراحل اولیه می‌توان از قارچ‌کش‌های سیستمیک مطابق دستور استفاده کرد.

لکه‌برگی‌های قارچی با نقاط قهوه‌ای یا سیاه روی برگ‌ها دیده می‌شوند. حذف برگ‌های آلوده، بهبود گردش هوا، پرهیز از خیس‌کردن شاخ‌وبرگ هنگام آبیاری و ضدعفونی ابزار هرس، مدیریت مؤثر را فراهم می‌کند.

نخل یاتای

نحوه تکثیر نخل یاتای

نحوه تکثیر گیاه :

 برای ازدیاد نخل یاتای می توان از طریق بذر عمل کرد.
 می توان به کمک کشت بافت و کشت آن در محیط های کنترل شده آن را به درصد بالاتری تکثیر نمود. 
برای کشت بذر باید ابتدا در آب غوطه ور گردد. سرعت جوانه زنی بسیار پایین است.
 زمان جوانه زنی 4 تا 6 ماه طول می کشد. 

Butia yatay

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص و کاربردها:

 از میوه ها برای تهیه آب میوه و نوشیدنی ها استفاده می گردد. 
میوه ها بصورت تازه خوری نیز مورد استفاده است. گاهی از آن فراورده های غذایی نیز تهیه می گردد.
 مغز هسته آن برای دفع کِرم موثر است. 
جوانه های انتهایی جوان بعنوان غذا استفاده می شود اما از بین بردن آن می تواند با از بین بردن گیاه منجر گردد. 
میوه ها معطر هستند و همچنین خوشمزه ، گوشتی می باشند و خوردن آن دلپذیر است. مغزهسته نیز خوراکی است. 

معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - نخل یاتای

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس پالم ژله‌ای و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره نخل‌سانان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 5 از ۵، بر اساس 2 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید