نام علمي
Butia purpurascens
نام لاتين
PURPLE YATAY PALM
دانستنیهای علمی
"نخل یاتای ارغوانی" یکی از گونه های گیاهی از خانواده آرکاسه می باشد که فقط در برزیل یافت می شود و بسیار در خطر انقراض وجود دارد. این گیاه بومی جنگل های خزاندار و ساوان های برزیل می باشد که به ندرت مورد کشت و کار قرار می گیرد.
![نخل یاتای ارغوانی]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری
خاک مورد نياز
انواع مختلفی از خاک های زهکش دار
|
این نوع نخل دارای تنه ای کوتاه و زیبا با گل ها و میوه هایی به رنگ ارغوانی است اگرچه در برخی از واریته ها، میوه های زرد رنگ نیز مشاهده می شود. رنگ برگ ها از خاکستری مایل به آبی تا زرد متغیر است. این گیاه تنها گونه ای از جنس Butia است که دمبرگ های بدون خار تولید می کند.
درخت در اندازه های کوچک به ارتفاع 1.2 تا 4 متر و با قطر 15 سانتیمتر مشاهده می شود. برگ های ابتدایی دارای پوشش بوده و دمبرگ ها جدا از هم نیستند. برگ ها مرکب شانه ای به ارتفاع 84 تا 122 سانتیمتر بوده که حدود 52 تا 58 برگچه نیز دارد.
میوه ها به تعداد زیاد و در خوشه های طویل تشکیل می شوند. این میوه ها به رنگ زرد بوده و دارای ته رنگ ارغوانی است به همین دلیل به آن نخل یاتای ارغوانی گفته می شود. میوه های این گونه گیاهی دارای پالپی آبدار، با مزه ای اسیدی و ترش و کاملاً اختصاصی و کمیاب است. بذرها نسبتاً کوچک و تخم مرغی شکل می باشند.
میوه های این گیاه را می توان به صورت تازه خوری به مصرف رساند اما معمولاً برای ساخت آبمیوه از آنها استفاده می شود.
این گونه گیاهی عمدتاً مورد کشت و کار قرار نمی گیرد.
![PURPLE YATAY PALM]()
شرایط محیط رشد
اگرچه این گیاهان مقاومت خوبی را نسبت به سرما نشان می دهد و می تواند دماهای حداقل تا منفی 6 درجه سانتیگراد یا کمتر را تحمل کند اما عمدتاً مورد کشت و کار قرار نمی گیرد.
این نوع نخل دارای اندازه ای کوچک و زیبا بوده که می تواند به خوبی در نواحی گرمسیری رشد کند. اما مقاوم به سرما نیز می باشد ولی رشد کم آن در نواحی سرد یکی از عوامل محدود کننده ی آن می باشد.
همچنین این گیاه می تواند مقاومت خوبی در برابر خشکی خاک و نیز وزش باد از خود نشان دهد.
![Butia purpurascens]()
مقابله به آفات نخل یاتای ارغوانی
آفات رایج
نخل Butia purpurascens ممکن است توسط شپشکهای سپردار و آردآلود، کنههای تارتن، و گاهی تریپس آسیب ببیند. علائم شامل زردی و ضعف عمومی، لکههای نقرهای روی برگچهها، ترشح عسلک و کپک دودهای است.
برای کنترل، ابتدا برگهای آلوده را هرس و بقایا را دور کنید. شستوشوی تاج و زیر برگها با آب پرفشار و سپس استفاده از صابون حشرهکش یا روغن ولک (در هوای خنک) مؤثر است. در آلودگی شدید، مصرف هدفمند حشرهکش/کنهکش کمخطر و تکرار طبق برچسب، همراه با پایش هفتگی توصیه میشود.
بیماریها و پوسیدگیها
مهمترین مشکلات بیماریزا در نخلها شامل پوسیدگی ریشه و طوقه (در اثر زهکشی ضعیف)، و پوسیدگی جوانه/قلب پس از آسیب مکانیکی یا رطوبت ماندگار در تاج است. نشانهها: بوی نامطبوع، نرمشدن بافت، ریزش برگهای مرکزی و توقف رشد.
پیشگیری کلیدی است: خاک سبک با زهکشی عالی، آبیاری عمیق اما با فاصله، و جلوگیری از تجمع آب در تاج. در مراحل اولیه، حذف بافتهای پوسیده، ضدعفونی ابزار، و کاربرد قارچکش مناسب علیه پیتیوم/فیتوفترا طبق برچسب میتواند کمک کند.
مدیریت تلفیقی
قرنطینه نهالهای جدید، تغذیه متعادل (پتاسیم و منیزیم کافی)، و بازدید منظم از برگها و تاج باعث کاهش شدت آفات و بیماریها میشود. هرگونه برگ خشک را حذف کنید تا پناهگاه آفات کمتر شود.
![نخل یاتای ارغوانی]()
نحوه تکثیر نخل یاتای ارغوانی
تکثیر این گیاهان از طریق کشت بذرهای آنها صورت می گیرد. این بذرها بسیار به کندی جوانه می زنند. مدت جوانه زنی بذرها حدود 4 تا 6 ماه طول می کشد. غوطه ور کردن بذور این گیاهان به مدت معین در آب، می تواند سرعت جوانه زنی آنها را بهبود بخشد.