بورریا ساکولنت

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و جایگاه گیاهشناسی

بورریا ساکولنتا با نام علمی Bourreria succulenta گونه‌ای چوبی از تیرهٔ گاوزبانیان (Boraginaceae) است. این گیاه در جنس Bourreria قرار می‌گیرد که شامل درختچه‌ها و درختان کوچک گرمسیری با برگ‌های ساده و میوه‌های سته است. در منابع انگلیسی به نام Strongbark, Bahama strongbark شناخته می‌شود.

منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی

زیستگاه بومی این گونه حوزه کارائیب و حاشیه جنوب‌شرقی آمریکای شمالی است. رویشگاه‌های طبیعی آن شامل باهاما، کوبا، جامائیکا، جزایر ویرجین، پورئتو ریکو و بخش‌هایی از فلوریدای جنوبی و کیز فلوریدا است. این گیاه در برخی نواحی آمریکای مرکزی و سواحل شمالی آمریکای جنوبی نیز گزارش شده است، هرچند تمرکز اصلی پراکنش آن در مجمع‌الجزایر کارائیب است.

زیستگاه و بوم‌شناسی

بورریا ساکولنتا عمدتاً در جنگل‌های خشک گرمسیری، جنگلچه‌های ساحلی آهکی، تپه‌های شنی و صخره‌های مرجانی فرسوده رشد می‌کند. این گونه نسبت به خاک‌های قلیایی و شور نسبی مقاوم است و در نواحی با بارش کم تا متوسط، ولی با تابش شدید آفتاب سازگار شده است. گل‌ها و میوه‌های آن منبع تغذیه مهمی برای پرندگان و حشرات گرده‌افشان بومی کارائیب هستند و در پویایی شبکه‌های غذایی این زیست‌بوم‌ها نقش دارند.

تاریخچه مطالعه و اهمیت علمی

جنس Bourreria در سده هجدهم میلادی توسط گیاه‌شناسان اروپایی توصیف شد و نام آن به افتخار گیاه‌شناس آلمانی Johann Christian Borrer برگزیده شد. بورریا ساکولنتا به‌عنوان یکی از گونه‌های شاخص جنگل‌های خشک کارائیب در فلورهای منطقه‌ای و طرح‌های حفاظتی مکرراً ثبت شده است. این گونه به‌دلیل مقاومت به خشکی و شوری، برای مطالعه سازوکارهای فیزیولوژیک تحمل تنش در درختچه‌های گرمسیری مورد توجه پژوهشگران است.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک سبک تا متوسط با زهکشی بسیار خوب، ترجیحاً آهکی یا شنی، مقاوم به خاک‌های فقیر، با pH خنثی تا قلیایی

مشخصات کلی اندام‌های گیاه Bourreria succulenta

Bourreria succulenta یک درختچه همیشه‌سبز با بافت‌های ضخیم و آبدار است که معمولاً ۲ تا ۶ متر ارتفاع می‌گیرد. فرم کلی تاج گیاه گرد تا نامنظم بوده و شاخه‌ها نسبتاً متراکم‌اند. پوست ساقه در سنین جوان سبز تا خاکستری روشن، و در گیاهان مسن‌تر قهوه‌ای تا خاکستری تیره با ترک‌های ظریف طولی دیده می‌شود.

ساقه و شاخه‌ها

ساقه‌ها استوانه‌ای، نیمه‌چوبی تا کاملاً چوبی و نسبتاً ضخیم‌اند. بافت زیرپوستی کمی آبدار است که به تحمل خشکی کمک می‌کند. سطح شاخه‌ها معمولاً صاف تا کمی زبر بوده و در شاخه‌های جوان رنگ سبز مایل به زرد و در شاخه‌های مسن‌تر قهوه‌ای مایل به خاکستری است. انشعابات فراوان، تاجی فشرده و سایه‌انداز ایجاد می‌کند.

برگ‌ها

برگ‌ها ساده، کامل و بدون بریدگی‌اند؛ آرایش آن‌ها روی ساقه عموماً متناوب است. شکل پهنک از بیضوی تا تخم‌مرغی کشیده متغیر است، با طول تقریبی ۴ تا ۱۰ سانتی‌متر و عرض ۲ تا ۵ سانتی‌متر. نوک برگ‌ها کند تا کمی تیز، و قاعده گرد تا اندکی گوه‌ای شکل است. رنگ سطح رویی برگ‌ها سبز تیره و براق، و سطح زیرین سبز روشن‌تر است. بافت برگ‌ها چرمی ـ آبدار بوده و رگبرگ میانی واضح و برجسته است. حاشیه برگ‌ها صاف (بدون دندانه) و دمبرگ کوتاه است.

گل‌ها

گل‌ها کوچک ولی پرشمار بوده و معمولاً در خوشه‌های انتهایی یا جانبی متراکم تشکیل می‌شوند. گل‌ها پنج‌پر، لوله‌ای ـ ستاره‌ای هستند و رنگ آن‌ها غالباً سفید تا سفید مایل به کرم است. قطر هر گل حدود ۵ تا ۸ میلی‌متر است. تضاد گل‌های سفید با برگ‌های سبز تیره منظره‌ای چشمگیر ایجاد می‌کند. کاسه‌گل سبز، کوچک و پایدار است و لوله جام گل نسبتاً باریک با لوب‌های انتهایی باز دیده می‌شود.

میوه و بذر

میوه‌ها شفت‌مانند، کوچک و گرد تا بیضوی‌اند؛ قطر آن‌ها حدود ۵ تا ۷ میلی‌متر است. رنگ میوه‌های رسیده نارنجی درخشان تا قرمز مایل به نارنجی است. گوشت میوه آبدار و حاوی چند بذر کوچک است. ظاهر میوه‌های رنگین در میان شاخسار سبز، ویژگی تشخیصی بارز این گونه محسوب می‌شود.

شرایط محیط رشد

معرفی کلی شرایط رشد Bourreria succulenta

بورریا ساکولنتا درختچه‌ای گرمسیری از سواحل باهاما و کارائیب است و به محیط‌های گرم، آفتابی و نسبتاً خشک عادت دارد. این گونه برای فضای باز در مناطق گرم و برای کاشت گلدانی در مناطق سردتر مناسب است، به شرطی که نیازهای محیطی آن رعایت شود.

دما و تحمل سرما

دمای ایده‌آل رشد این گیاه بین ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد است. در برابر گرمای کوتاه‌مدت تا حدود ۳۵ درجه مقاوم بوده اما نیازمند تهویه و رطوبت نسبی مناسب است. بورریا ساکولنتا نسبت به یخبندان حساس است و دماهای کمتر از ۵ درجه می‌تواند به بافت‌های جوان آسیب بزند؛ بنابراین در مناطق سرد باید در فصل سرد به گلخانه یا فضای سرپوشیده منتقل شود.

نور و شدت تابش

این درختچه به نور کامل خورشید (۶ تا ۸ ساعت نور مستقیم در روز) نیاز دارد تا رشد متراکم و گلدهی مطلوبی داشته باشد. در سایه نیمه‌روشن نیز زنده می‌ماند اما شاخه‌ها کشیده شده و تعداد گل‌ها کاهش می‌یابد. در شرایط گلدانی، نزدیک پنجره جنوبی یا غربی با نور زیاد بهترین عملکرد را نشان می‌دهد.

خاک، زهکش و نیاز آبی

بورریا ساکولنتا بومی خاک‌های شنی-سنگلاخی و نسبتاً فقیر است و به خاک با زهکش بسیار خوب و کمی قلیایی تا خنثی (pH حدود ۷–۸) نیاز دارد. ترکیب خاک باغچه سبک، ماسه درشت و مقدار کمی مواد آلی برای کشت گلدانی مناسب است. آبیاری باید متوسط و منظم ولی بدون ماندآب باشد؛ بین دو آبیاری، سطح خاک باید کمی خشک شود. این گیاه نسبت به خشکی ملایم مقاوم است اما در خشکی طولانی دچار ریزش برگ و کاهش گلدهی می‌شود.

رطوبت هوا و باد

رطوبت نسبی متوسط برای رشد کافی است و نیازی به رطوبت بسیار بالا نیست. گردش هوای ملایم و آزاد، بدون بادهای بسیار شدید، به سلامت برگ‌ها و کاهش بیماری‌ها کمک می‌کند. در نواحی ساحلی مقاوم به شوری ملایم باد و خاک است، که آن را برای باغ‌های ساحلی مناسب می‌سازد.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس بورریا و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره گل گاوزبان و جنس های آن