۱۴۰۴ ششم دی

بامبو آبی گرمسیری

این گیاه با نام علمی Bambusa chungii و نام مرسوم (Tropical Blue Bamboo) که به فارسي بامبو آبی گرمسیری ناميده ميشود، گياهي از خانواده Poaceae بومي بومی جنوب چین و جنوب‌شرق آسیا؛ به‌طور طبیعی در جنگل‌های گرمسیری و نیمه‌گرمسیری مرطوب رشد می‌کند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی سبک تا لومی‌رسی غنی از مواد آلی با زهکشی خوب و رطوبت یکنواخت؛ ترجیحاً خاک کمی اسیدی تا خنثی؛ pH حدود 5.5 تا 7

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و جایگاه گیاه‌شناسی

Bambusa chungii که در فارسی گاهی «بامبو آبی گرمسیری» نامیده می‌شود، به خانواده Poaceae (گندمیان) و زیرخانواده Bambusoideae تعلق دارد. این گونه در جنس Bambusa قرار می‌گیرد که یکی از متنوع‌ترین اجناس بامبوهای چوبی در مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری آسیاست. ساقه‌های پوشیده از موم مایل به آبی–خاکستری، آن را از بسیاری از گونه‌های دیگر بامبو متمایز می‌کند.

منطقه بومی و پراکنش طبیعی

زادگاه اصلی Bambusa chungii جنوب چین، به‌ویژه استان‌های گوانگ‌دونگ و گوانگ‌شی، و نیز بخش‌هایی از ویتنام است. زیستگاه طبیعی این بامبو شامل جنگل‌های مرطوب، حاشیه رودخانه‌ها و دامنه‌های کم‌ارتفاع با بارندگی سالانه بالا است. این گونه در اقلیم‌های گرمسیری تا نیمه‌گرمسیری رشد مطلوب دارد و نسبت به یخبندان شدید بسیار حساس است.

زیستگاه، بوم‌شناسی و نقش اکولوژیک

این بامبو به صورت دسته‌ای (کلومپینگ) رشد می‌کند و ریزوم‌های آن به‌جای خزیدن طولانی، توده‌ای فشرده تشکیل می‌دهند. ساختار توده‌ای و رشد سریع Bambusa chungii باعث تقویت خاک، کاهش فرسایش و ایجاد زیستگاه برای حشرات، پرندگان و مهره‌داران کوچک می‌شود. برگه‌ها و شاخه‌های انبوه آن، میکرو‌اقلیم خنک‌تری در زیر تاج ایجاد می‌کنند.

تاریخچه کشف و استفاده انسانی

این گونه بامبو در پایان سده نوزدهم و اوایل سده بیستم در فلور چین توصیف و در منابع گیاه‌شناسی ثبت شد. با گسترش باغ‌های گیاه‌شناسی و تبادل ژرم‌پلاسم، Bambusa chungii به‌تدریج به عنوان یک بامبوی زینتی کمیاب وارد مجموعه‌های گیاه‌شناسی در اروپا، آمریکا و استرالیا شد. ساقه‌های صاف و راست آن برای کاربردهای سبک ساختمانی، قیم گیاهان و صنایع دستی نیز مورد توجه قرار گرفته است، هرچند در مقایسه با برخی بامبوهای سازه‌ای، کاربرد چوبی آن محدودتر است.

خصوصیات - معرفی

ویژگی‌های ساقه (قَصَب)

ساقه‌های Bambusa chungii راست، استوانه‌ای و بند‌بند هستند و در شرایط مناسب به ارتفاع ۸ تا ۱۵ متر می‌رسند. قطر ساقه‌ها معمولا ۳ تا ۶ سانتی‌متر است و فرم کلی آن‌ها باریک و کشیده می‌باشد. رنگ ساقه در گیاهان بالغ سبز مایل به آبی تا آبی‌خاکستری است و همین پوشش مومی آبی‌رنگ، نام «بامبو آبی» را توجیه می‌کند. میان‌گره‌ها بلند و صاف بوده و گره‌ها با حلقه‌های کم‌وبیش برجسته مشخص می‌شوند. سطح ساقه در ابتدا پوشش نازکی از پودر مومی دارد که با گذر زمان ممکن است کاهش یابد، اما در سایه نسبی حفظ می‌شود.

برگ‌ها و غلاف‌ها

برگ‌ها باریک، نیزه‌ای و به‌طور متناوب روی شاخه‌های فرعی قرار می‌گیرند. طول برگ‌ها معمولا ۱۰ تا ۲۰ سانتی‌متر و عرض آن‌ها ۱ تا ۳ سانتی‌متر است. رنگ برگ سبز براق تا سبز تیره بوده و سطح فوقانی صاف و اندکی چرمی است، درحالی‌که سطح زیرین می‌تواند کم‌وبیش مومی یا کمی روشن‌تر باشد. نوک برگ‌ها تیز و آویزان است و حاشیه‌ها ممکن است اندکی زبر باشند. غلاف‌های ساقه در پایین‌تر نسبتا بزرگ، سبز تا قهوه‌ای روشن و گاهی با کرک‌های ریز دیده می‌شوند و در مرحله رشد جوان نقش حفاظتی مهمی برای ساقه دارند.

ریشه، جوانه‌ها و گل‌آذین

سامانه ریشه‌ای از نوع ریزوم‌های خزنده است که توده‌های متراکم و کُپه‌ای ایجاد می‌کند و موجب پایداری گیاه در خاک‌های مرطوب گرمسیری می‌شود. جوانه‌های جانبی در گره‌ها شکل گرفته و شاخه‌های متعدد برگی تولید می‌کنند که ظاهر انبوه و پردرختچه‌ای ایجاد می‌کند. گل‌دهی در این گونه بسیار نادر، نامنظم و اغلب پس از سال‌های طولانی رخ می‌دهد و گل‌آذین‌ها معمولا خوشه‌ای و سنبله‌مانند هستند. گل‌ها کوچک، کم‌جلب‌توجه و بدون زیبایی زینتی خاص‌اند و پس از گل‌دهی گسترده، ضعیف‌شدن یا مرگ توده‌های قدیمی مشاهده می‌شود.

شرایط نگهداری بامبو آبی گرمسیری

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک لومی سبک تا لومی‌رسی غنی از مواد آلی با زهکشی خوب و رطوبت یکنواخت؛ ترجیحاً خاک کمی اسیدی تا خنثی؛ pH حدود 5.5 تا 7

دمای مناسب برای رشد Bambusa chungii

بامبو آبی یک گونه گرمسیری است و سرمای شدید را تحمل نمی‌کند. دمای بهینه برای رشد آن بین ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد است. در دمای کمتر از ۱۰ درجه سانتی‌گراد رشد آن به‌شدت کند شده و در یخبندان دچار آسیب برگی و خشکی ساقه‌ها می‌شود. بهتر است گیاه در مناطق عاری از بادهای سرد و یخ‌زدگی زمستانه کاشته شود یا در مناطق سرد، در گلدان و محیط کنترل‌شده نگهداری گردد.

رطوبت هوا و آبیاری

این گونه به رطوبت نسبی بالای هوا و خاک مرطوب ولی با زهکش خوب نیاز دارد. رطوبت نسبی حدود ۶۰ تا ۸۰ درصد برای شادابی برگ‌ها مناسب است. خاک نباید کاملاً خشک شود، اما ایستابی آب هم سبب پوسیدگی ریزوم‌ها خواهد شد. در فصل رشد (بهار و تابستان) آبیاری منظم و در پاییز و زمستان کاهش تدریجی آن توصیه می‌شود.

نور و مکان کاشت

Bambusa chungii نور زیاد غیرمستقیم تا نیم‌سایه روشن را ترجیح می‌دهد. نور کامل همراه با گرمای شدید می‌تواند سبب سوختگی حاشیه برگ‌ها شود، به‌ویژه در گلدان. کاشت در مکانی با نور فیلترشده، مانند کنار دیوار شرقی یا زیر تاج درختان بلند، بهترین انتخاب است. در فضاهای داخلی، قرار دادن گیاه نزدیک پنجره‌های پرنور با پرده نازک مناسب است.

خاک، زهکشی و تغذیه

خاک سبک، غنی از مواد آلی و با زهکش بالا برای این بامبو ضروری است. ترکیبی از خاک باغچه سبک، کمپوست و مقدار کمی ماسه شسته یا پرلیت ساختار مناسبی ایجاد می‌کند. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۶ تا ۷) ایده‌آل است. افزودن مالچ آلی روی سطح خاک به حفظ رطوبت و بهبود تدریجی ساختار آن کمک می‌کند. تغذیه با کود کامل رقیق در فصل رشد، رشد ساقه‌ها و شادابی برگ‌ها را افزایش می‌دهد.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين جنس :
 

بامبو اولدهام خیزران بامبو پرچینی

گياهان ديگر از همين خانواده :
 

سورگوم ارزن جویباری بامبو پرچینی یولاف

  محسن شهاب الدین