Aloe perryi Socotrine aloe که به فارسی آلوئه پِری نامیده میشود، گیاهی از خانواده سريشيان، بومی یمن می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی خشک دمای محیط: 20 تا 30 درجه سانتیگراد خاک: خاک های سبک و زهکش دار یا خاک های لومی با مواد آلی مناسب
دانستنیهای علمی
ردهبندی و ویژگیهای گیاهشناسی
آلوئه پِری با نام علمی Aloe perryi از خانواده Asphodelaceae و زیرخانواده Asphodeloideae است. این گونه در جنس Aloe قرار دارد که شامل دهها گونه دارویی و زینتی است. آلوئه پِری گیاهی گوشتی، چندساله و دارای برگهای شمشیری با حاشیه دندانهدار است که سازگاری بالایی با خشکی دارد.
منطقه بومی و زیستگاه طبیعی
زادگاه اصلی Aloe perryi جزایر سُقُطری (Socotra) در یمن است. این گیاه عمدتاً در مناطق سنگلاخی، شیبهای آهکی و زیستبومهای نیمهخشک تا خشک رشد میکند. توانایی ذخیره آب در برگها به آن امکان میدهد در خاکهای کمعمق و فقیر از نظر مواد غذایی نیز پایدار بماند.
تاریخچه و اهمیت علمی
آلوئه پِری قرنها در طب سنتی محلی استفاده شده و صمغ رزینی آن به نام “Socotrine aloes” شناخته میشود. از قرن نوزدهم این گونه در داروسازی کلاسیک اروپا بهعنوان منبع لاکساتیو و ماده تلخ شناخته شد. امروزه بهدلیل پراکنش محدود و برداشت بیرویه، در فهرست گونههای نیازمند حفاظت توجه ویژهای به آن میشود.
![آلوئه پِری]()
![آلوئه پِری]()
خصوصیات - معرفی
گیاه "آلوئه پِری" یکی از گونه های جنس آلوئه است. این گیاه بومی سوکوترا در یمن می باشد و اغلب با نام سوکوترین آلوئه (Socotrine aloe) شناخته می شود. این نوع از آلوئه عمدتاً در نواحی صخره ای یافت می شود. ژل تلخ برگ های این گونه از آلوئه نیز در داروسازی و طب سنتی کاربرد دارد.
آلوئه پِری گیاهی چندساله با ساقه ای به طول حدود 1.5 متر، چوبی، دارای اثر برگ می باشد. برگ ها به رنگ سبز مایل به زرد، اغلب با نقاط تیره رنگ، ضخیم، آبدار و گوشتی، نیزه ای شکل، با حاشیه ای خاردار می باشد. خارهای حاشیه برگ ها به رنگ قرمز هستند.
گل ها خوشه ای، لوله ای، به رنگ قرمز – نارنجی یا مایل به زرد دیده می شوند. خوشه ی گل حدود 15 تا 25 سانتیمتر طول و 5 تا 7.5 سانتیمتر عرض دارد. میوه به صورت کپسول لوکولیسید و حاوی تعداد زیادی بذر می باشد.
![Socotrine aloe]()
![Socotrine aloe]()
شرایط نگهداری آلوئه پِری
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی خشک
دماي مورد نياز
20 تا 30 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک های سبک و زهکش دار یا خاک های لومی با مواد آلی مناسب
|
شرایط محیط رشد:
گونه های مختلف آلوئه گیاهانی مقاوم به گرما، خشکی و حتی شوری هستند. علت مقاومت آنها ساختار خاص مورفولوژیکی این گیاه است. بذرهای این گیاه در شرایط اقلیمی مناسب در دمای 21 درجه سانتیگراد سبز می شوند. آلوئه به سرما بسیار حساس است. بطوریکه رشد آن در دمای کمتر از 10 درجه سانتیگراد متوقف می شود. از اینرو در اقلیم های سرد، این گیاه را در شرایط گلخانه تولید می کنند. اگرچه آلوئه دمای 50 درجه سانتیگراد را به خوبی تحمل می کند ولی دمای مناسب برای رشد و نمو این گیاه 20 تا 30 درجه سانتیگراد است. وزش بادهای گرم توأم با آفتاب شدید برای آن مناسب نیست و سبب تغییر رنگ برگ از سبز به قهوه ای شده و در این شرایط رشد گیاه متوقف می شود.
گونه های مختلف جنس آلوئه به رطوبت بالا، آب ایستایی و آبیاری زیاد حساس است. از اینرو آبیاری گیاهان باید زمانی انجام شود که خاک کاملاً خشک باشد. اگر هدف از کشت این گیاه تولید پاجوش برای تکثیر باشد، دوره های آبیاری کوتاه تر (با توجه به شرایط اقلیمی هر 7 تا 10 روز یکبار) توصیه می شود. چنانچه هدف از کشت، تولید ژل برای مصارف صنعتی باشد هر 14 روز و یا حتی 20 تا 30 روز یکبار (با توجه به شرایط اقلیمی محل رویش) گیاهان باید تحت آبیاری قرار گیرند.
آلوئه را در هر نوع خاکی می توان کشت کرد، ولی خاک های سبک که از زهکشی مناسبی برخوردار باشند برای کشت این گیاه توصیه می شود. خاک های لومی حاوی مواد آلی کم نیز خاک های مناسبی برای کشت این گیاه است. خاک های هوموسی و خاک هایی که از مقدار فراوانی مواد آلی برخوردار باشند برای کشت این گیاه توصیه نمی شوند. خاک های قلیایی تا «پی اچ» 5/8 خاک های مناسبی برای کشت آنها گزارش شده است.
![Aloe perryi]()
![Aloe perryi]()
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
کاربردهای دارویی ژل برگ
ژل شفاف داخل برگهای Aloe perryi بهصورت موضعی در فرآوردههای دارویی و بهداشتی برای کمک به تسکین التهابهای پوستی، خشکی، قرمزی و تحریکات خفیف بهکار میرود. این ژل همچنین در فرمولاسیون کرمها و پمادهای ترمیمکننده پوست، محصولات پس از آفتاب، و برخی پانسمانهای نوین مبتنی بر هیدروژل کاربرد دارد.
کاربردهای دارویی شیره لاتکس (آلوئین)
لایه زردرنگ زیر پوست برگ (لاتکس) منبع ترکیبات آنتراکینونی مانند آلوئین است که بهطور سنتی در داروسازی بهعنوان ملین محرک استفاده میشده است. امروزه مصرف خوراکی آن معمولاً با احتیاط و در قالب فرآوردههای استاندارد و کنترلشده مطرح است و در بسیاری از محصولات، هدف کاهش ناخالصیهای لاتکسی برای جلوگیری از عوارض گوارشی است.
کاربردهای صنعتی و آرایشی
عصاره برگ در صنایع آرایشیـبهداشتی بهعنوان عامل مرطوبکننده، فیلمساز و آرامبخش در شامپوها، ژلهای شستوشو، صابونها و لوسیونها استفاده میشود. پلیساکاریدهای ژل در بهبود بافت و پایداری فرمولاسیونها نقش دارند و در برخی محصولات مراقبت از مو برای کاهش شکنندگی و افزایش نرمی به کار میروند.
کاربردهای فرآوری و نگهداری
در صنایع، ژل میتواند پس از فیلتراسیون و پایدارسازی در قالب کنسانتره، پودر خشکشده یا عصاره استاندارد عرضه شود تا در زنجیره تأمین دارویی و بهداشتی قابل استفاده باشد. کنترل کیفیت، حذف آلودگی میکروبی و تنظیم میزان ترکیبات لاتکسی، بخش مهم تولید صنعتی فرآوردههای آلوئه است.
![آلوئه پِری - معرفی و خواص گیاهان دارویی]()
![آلوئه پِری - معرفی و خواص گیاهان دارویی]()
نحوه تکثیر آلوئه پِری
ازدیاد گیاه آلوئه آربورسنز مانند سایر گونه های این جنس به دو روش جنسی (توسط بذر) و غیرجنسی (از طریق پاجوش، قلمه و تکثیر از طریق کشت بافت) انجام می گیرد.
امیدبیگی، ر. 1389. تولید و فرآوری گیاهان دارویی. انتشارات آستان قدس رضوی، جلد چهارم، چاپ اول، 423 صفحه.