این گیاه با نام علمی Aloe succotrina و نام مرسوم (Succulent Aloe) که به فارسي آلوئه سوکوترینا ناميده ميشود، گياهي از خانواده Xanthorrhoeaceae بومي بومی آفریقای جنوبی؛ بهویژه نواحی کیپ غربی، و بهطور طبیعی در دامنههای سنگلاخی، مناطق ساحلی و اقلیم مدیترانهای با زمستانهای معتدل رشد میکند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک بسیار سبک شنی یا مخلوط مخصوص ساکولنت با زهکشی عالی؛ حساس به ماندگاری رطوبت؛ ترجیحاً خاک خنثی تا کمی اسیدی؛ pH حدود 6 تا 7.5
دانستنیهای علمی
ردهبندی و خویشاوندی گیاه
آلوئه سوکوترینا (Aloe succotrina) از خانواده Asphodelaceae و زیرخانواده Asphodeloideae است. این گونه در جنس بزرگ Aloe قرار میگیرد که شامل دهها گونه آبدار و دارویی است. ویژگی بارز جنس آلوئه وجود برگهای گوشتی، سرشار از شیره و آرایش روزتمانند برگها است. از نظر خویشاوندی، آلوئهها با برخی ساکولنتهای آفریقایی همتبارند اما از نظر تبارزایی با کاکتوسهای آمریکایی تفاوت اساسی دارند.
منطقه بومی و پراکنش طبیعی
زیستگاه طبیعی Aloe succotrina عمدتاً در نواحی جنوبی آفریقای جنوبی، بهویژه در استان کیپ غربی است. این گونه بهطور طبیعی در صخرهها، دامنههای سنگی و شیبهای کوهستانیِ در معرض باد و آفتاب رشد میکند. اقلیم بومی آن مدیترانهای با زمستانهای مرطوب و تابستانهای خشک است. حضور آن در اجتماعات گیاهی موسوم به Fynbos گزارش شده و به شرایط خاکهای سنگلاخی و فقیر از نظر مواد غذایی سازگار است.
زیستگاه و سازگاریهای بومشناختی
آلوئه سوکوترینا دارای برگهای گوشتی با کوتیکول ضخیم است که از تبخیر آب جلوگیری میکند. این گیاه با متابولیسم CAM (اسید کراسولاسه) فتوسنتز میکند و روزنههای خود را عمدتاً شبها باز میکند. چنین سازگاریای امکان بقا در زیستگاههای گرم و خشک را فراهم میآورد. گلآذین بلند و قرمز–نارنجی آن در زمستان تا اوایل بهار ظاهر میشود و برای جذب پرندگان شهدخوار، بهویژه آفتابپرستها (sunbirds)، نقش مهمی در شبکه گردهافشانی اکوسیستم دارد.
تاریخچه علمی و مطالعه گیاه
گونه Aloe succotrina از سدههای ۱۸ و ۱۹ میلادی توسط گیاهشناسان اروپایی در کیپ توصیف و نامگذاری شد. توصیفهای اولیه در فلورهای آفریقای جنوبی نقش مهمی در شناخت تنوع جنس آلوئه ایفا کرد. نام گونهای «succotrina» احتمالاً به شیره یا جنس آبدار برگها اشاره دارد. هرچند این گونه نسبت به Aloe vera شهرت کمتری در طب سنتی جهانی دارد، اما در فلور بومی کیپ بهعنوان یکی از اجزای شاخص ساکولنتهای بومی مورد توجه پژوهشهای گیاهجغرافیایی و بومشناسی است.
خصوصیات - معرفی
ویژگیهای کلی اندامهای آلوئه سوکوترینا
آلوئه سوکوترینا گیاهی چندساله، علفی و گوشتی از تیره Asphodelaceae است که به صورت تودههای فشرده رشد میکند. این گیاه فاقد ساقه هوایی بلند است و برگها تقریباً از سطح خاک منشأ میگیرند و روزتهای متراکمی را تشکیل میدهند. ساختار گیاه به گونهای است که آب را در بافتهای گوشتی خود ذخیره میکند و برای زیست در مناطق خشک سازگار شده است.
ساقه و آرایش روزت
ساقه در این گونه بسیار کوتاه و اغلب زیرزمینی یا در سطح خاک پنهان است و نقش اصلی آن نگهداشتن روزتهای برگی متراکم و تولید پاجوشها است. بهمرور زمان، پایه چوبی و کمی متورم میشود و میتواند تودهای بوتهای ایجاد کند. گاهی در گیاهان مسن، ساقهای کوتاه و قابل مشاهده با ارتفاع چند سانتیمتر شکل میگیرد که برگها به صورت مارپیچی پیرامون آن قرار میگیرند.
برگها: شکل، اندازه و رنگ
برگها ضخیم، گوشتی، خنجری و منحنی به سمت خارج یا کمی به سمت داخل هستند. طول برگها معمولاً بین ۲۰ تا ۴۰ سانتیمتر و عرض آنها حدود ۴ تا ۷ سانتیمتر است. سطح فوقانی برگ سبز تا سبز متمایل به خاکستری با لکههای کمرنگ یا بدون لکه است، در حالیکه سطح زیرین میتواند روشنتر باشد. حاشیه برگها دارای دندانههای مثلثی تیز و به رنگ سفید تا قهوهای مایل به قرمز است که فواصل منظمی از هم دارند. نوک برگ باریک، تیز و گاه کمی قهوهای میشود.
گلآذین و گلها
گلآذین به صورت خوشهای قائم بر روی ساقه گلدهندهای استوانهای و کشیده ظاهر میشود که میتواند تا حدود ۶۰ تا ۹۰ سانتیمتر ارتفاع داشته باشد. خوشهها متراکم یا کمی باز بوده و گلها لولهای شکل، آویزان یا کمی متمایل به پایین هستند. رنگ گلها عمدتاً قرمز روشن تا نارنجی مایل به قرمز است و در قاعده کمی روشنتر میشوند. پرچمها و خامه اغلب کمی از لوله گل بیرون میزنند و به گردهافشانی توسط پرندگان و حشرات کمک میکنند.
ریشه و اندامهای زیرزمینی
سیستم ریشهای فیبری و گسترده است و در خاکهای سبک، بهخوبی گسترش مییابد تا آب محدود را جذب کند. ریشهها نسبتاً ضخیم و گوشتی هستند و میتوانند مقدار معقولی آب و مواد غذایی را ذخیره کنند. از پایه زیرزمینی، پاجوشهای متعدد تولید میشود که تودههای متراکم گیاه را شکل میدهد.
شرایط نگهداری آلوئه سوکوترینا
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک بسیار سبک شنی یا مخلوط مخصوص ساکولنت با زهکشی عالی؛ حساس به ماندگاری رطوبت؛ ترجیحاً خاک خنثی تا کمی اسیدی؛ pH حدود 6 تا 7.5
|
نور و دما
گیاه Aloe succotrina بومی مناطق گرم و آفتابی است و برای رشد مطلوب به نور زیاد نیاز دارد. بهترین مکان برای این گیاه پشت پنجرههای جنوبی یا غربی با نور مستقیم ملایم است. در صورت تابش شدید تابستانی، فیلتر کردن نور با پرده نازک از سوختگی برگها جلوگیری میکند. دمای مناسب رشد بین ۱۸ تا ۳۰ درجه سانتیگراد است و گیاه سرمای زیر ۵ درجه را بهخوبی تحمل نمیکند. در مناطق سرد، حتماً در فضای داخل یا گلخانه نگهداری شود.
رطوبت و آبیاری
این گونه آلوئه، کاملاً خشکیدوست است و رطوبت بالای هوا میتواند خطر بیماریهای قارچی را افزایش دهد. بهترین شرایط، رطوبت نسبی متوسط و جریان هوای ملایم است. آبیاری باید عمیق اما با فاصله زمانی زیاد انجام شود؛ یعنی اجازه دهید خاک کاملاً خشک شود و سپس آبیاری کنید. در زمستان، آبیاری را به حداقل برسانید و از ماندگاری آب در زیرگلدانی جلوگیری کنید.
خاک و زهکشی
مهمترین شرط موفقیت در پرورش Aloe succotrina، داشتن خاک با زهکشی بسیار عالی است. مخلوطی از خاک کاکتوس یا ترکیبی از خاک برگ سبک، پرلیت و شن درشت برای این گیاه ایدهآل است. خاکهای سنگین و رسی ریسک پوسیدگی ریشه را بالا میبرند. استفاده از گلدان سفالی با سوراخهای زهکشی کافی به خروج سریع آب کمک میکند و محیط ریشه را خشک و هوادار نگه میدارد.
کوددهی و شرایط محیطی تکمیلی
در فصل رشد (بهار و تابستان)، هر ۴ تا ۶ هفته یکبار میتوان از کود مایع رقیق مخصوص کاکتوسها استفاده کرد. نور کافی، آبیاری کنترلشده و خاک سبک سه رکن اصلی حفظ سلامت این گیاه هستند. قرار دادن گلدان در محیطی با تهویه مناسب و دور از باد سرد مستقیم، شرایط پایدار و نزدیک به زیستگاه طبیعی گیاه را فراهم میکند.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :