این گیاه با نام علمی Acer paxii و نام مرسوم (Pax Maple) که به فارسي افرا پاکس ناميده ميشود، گياهي از خانواده Sapindaceae بومي بومی جنوبغرب چین؛ بهطور طبیعی در جنگلهای کوهستانی معتدل، دامنههای مرطوب و مناطق با تابستانهای خنک رشد میکند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی غنی از مواد آلی با زهکشی مناسب و رطوبت یکنواخت؛ ترجیحاً خاک کمی اسیدی تا خنثی؛ pH حدود 5.5 تا 7
دانستنیهای علمی
ردهبندی و جایگاه گیاهشناسی
Acer paxii گونهای همیشهسبز از سرده Acer و تیره Sapindaceae است. این گونه در گروه افراهای همیشهسبز آسیای شرقی قرار میگیرد و از نظر سیستماتیک برای درک تنوع جنس افرا اهمیت زیادی دارد. برخی منابع آن را در زیرسرده Evergreen Acer یا گروه افراهای گرمسیری چین طبقهبندی میکنند.
منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی
Acer paxii بومی جنوب و جنوبغرب چین است، بهویژه استانهای یوننان، گوانگشی، گوانگدونگ و گویژو. این گونه در ارتفاعات متوسط تا نسبتاً بالا، معمولاً بین ۶۰۰ تا ۲۰۰۰ متر از سطح دریا رویش دارد. پراکنش محدود و وابستگی آن به رویشگاههای کوهستانی مرطوب، این گونه را از نظر بومشناسی حساس و قابل توجه میسازد.
زیستگاه و بومشناسی
زیستگاه طبیعی Acer paxii جنگلهای همیشهسبز کوهستانی و جنگلهای مخلوط پهنبرگ است. این درخت در خاکهای عمیق، نسبتاً اسیدی تا خنثی و دارای رطوبت کافی بهترین رشد را دارد. سایهپسند تا نیمهآفتابی است و در مناطق با زمستانهای ملایم و تابستانهای مرطوب بهتر دوام میآورد. نقش آن در ایجاد لایه میانی جنگل و تأمین زیستگاه برای حشرات و پرندگان بومی چشمگیر است.
تاریخچه نامگذاری و مطالعه علمی
Acer paxii در اواخر قرن نوزدهم یا اوایل قرن بیستم توسط گیاهشناسان اروپایی که در فلور چین تحقیق میکردند توصیف شد. نام گونهای paxii احتمالاً به افتخار گیاهشناس آلمانی فردیناند پکس (Ferdinand Pax) انتخاب شده است. مطالعه این گونه به درک فرگشت افراهای همیشهسبز و سازگاری آنها با اقلیمهای گرم و مرطوب کمک کرده است. امروزه دادههای فلوریستیک چین و پایگاههای بینالمللی گیاهشناسی همچنان از آن بهعنوان گونهای معتبر و نسبتاً کممطالعه یاد میکنند.
خصوصیات - معرفی
ریختشناسی کلی Acer paxii (افرا پاکسی)
Acer paxii افرایی همیشهسبز از تیره Sapindaceae است که عادت رشدی درختچهای تا درختی متوسط دارد. تاج نسبتاً متراکم و گرد تا تخممرغی شکل دارد و شاخهبندی آن اغلب افقی تا کمی خمیده است. گیاه در زیستگاه طبیعی خود ظاهر ظریف اما مقاوم نشان میدهد.
ساقه، شاخه و پوست
ساقه اصلی راست و نسبتاً باریک است و با افزایش سن، چوبی و سخت میشود. پوست تنه در افراد جوان صاف، سبز مایل به قهوهای و در درختان مسنتر خاکستری تا قهوهای تیره با ترکهای سطحی ظریف است. شاخههای یکساله اغلب سبز زیتونی تا قهوهای مایل به قرمز بوده و مقطع گرد دارند.
برگ: شکل، اندازه و رنگ
برگها ساده، چرمی و دائمی هستند و در بیشتر سال روی گیاه باقی میمانند. شکل برگ معمولاً بیضوی تا تخممرغی کشیده است و برخلاف بسیاری از افراها، شکاف لبی عمیق یا لابهای مشخص ندارند یا این لابها بسیار کمعمقاند. طول برگ حدود ۶ تا ۱۲ سانتیمتر و عرض آن ۳ تا ۶ سانتیمتر است. سطح رویی برگ سبز تیره و براق و سطح زیرین روشنتر، گاهی با تهرنگ زرد مایل به سبز دیده میشود. حاشیه برگ اغلب صاف تا اندکی دندانهدار و نوک آن تیز تا کمی کشیده است.
دمبرگ و آرایش برگها
برگها بهصورت مخالف روی شاخه قرار میگیرند و این ویژگی تشخیصی جنس Acer است. دمبرگها باریک، به طول تقریبی ۱ تا ۳ سانتیمتر و همرنگ یا کمی روشنتر از شاخه هستند. اتصال دمبرگ به شاخه برجسته و گرهها کمی متورم بهنظر میرسند.
گلآذین، گل و میوه
گلها کوچک، به رنگ سبز مایل به زرد و معمولاً خوشهای یا چتری-آویزان در نزدیکی انتهای شاخهها تشکیل میشوند. گلها تزئینی چشمگیر ندارند اما برای شناسایی گیاه مهماند. میوهها دو فندقه بالدار (سامار) بوده که بالها زاویهای نسبتاً باز تشکیل میدهند و در زمان رسیدن به رنگ قهوهای روشن در میآیند. بالدار بودن میوهها سازگاری ویژهای برای پراکنش بادی در افرای پاکسی ایجاد میکند.
شرایط نگهداری افرا پاکس
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک لومی غنی از مواد آلی با زهکشی مناسب و رطوبت یکنواخت؛ ترجیحاً خاک کمی اسیدی تا خنثی؛ pH حدود 5.5 تا 7
|
دمای مناسب برای رشد Acer paxii
Acer paxii بومی مناطق نسبتاً گرم و مرطوب شرق آسیاست و دمای معتدل را ترجیح میدهد. بازهٔ دمایی ایدئال برای رشد رویشی این گونه حدود ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتیگراد است. در زمستان میتواند هوای خنک را تحمل کند اما یخبندانهای طولانی و دماهای کمتر از ۵- درجه سانتیگراد ممکن است به بافتهای جوان آسیب بزند. در مناطق سرد لازم است نهالهای جوان در برابر باد سرد و یخزدگی محافظت شوند.
نور و شدت تابش مناسب
این افرا نور زیاد اما غیرمستقیم را میپسندد. بهترین وضعیت، مکانی با نور فیلترشده یا نیمسایه است که از تابش عمودی و شدید آفتاب بعدازظهر در امان باشد. در ارتفاعات یا مناطق بسیار گرم، سایهٔ سبک در بعدازظهر از سوختگی برگها جلوگیری میکند. در شرایط گلدانی میتوان آن را در کنار پنجرههای شرقی یا شمالشرقی با پردهٔ نازک نگهداری کرد.
رطوبت هوا و آبیاری
Acer paxii در رطوبت نسبی متوسط تا بالا عملکرد بهتری دارد. خشکی طولانیمدت هوا موجب قهوهایشدن حاشیهٔ برگها و ریزش زودرس آنها میشود. آبیاری باید منظم و متعادل باشد؛ خاک همیشه کمی مرطوب اما نه غرقابی. در تابستان، آبیاری عمیق و کمدفعات بهتر از آبیاری سطحی و پرتکرار است. زهکشی مناسب برای جلوگیری از پوسیدگی ریشه ضروری است.
خاک، زهکشی و pH
این گونه خاکهای لومی، غنی از مادهٔ آلی و با زهکشی خوب را ترجیح میدهد. ترکیبی از خاک باغچهٔ سبک، کمپوست برگ و مقدار کمی شن درشت بستر مناسبی برای رشد ریشهها فراهم میکند. pH کمی اسیدی تا نزدیک خنثی (حدود ۶ تا ۷) برای جذب بهینهٔ عناصر غذایی مناسب است. از خاکهای سنگین و رسی اشباع از آب باید پرهیز شود، زیرا باعث خفگی ریشه و توسعهٔ ضعیف تاج درخت خواهد شد.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :