۱۳۹۶ سی و یکم اردیبهشت

ناترک

Dodonaea viscosa Dodonaea که به فارسی ناترک نامیده میشود، گیاهی از خانواده ساپینداسه ، بومی نواحی گرم استرالیا و نیوزیلند می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دمای محیط: نواحی نیمه گرمسیری خاک: انواع مختلفی از خاک ها

نام علمي

Dodonaea viscosa

نام لاتين

Dodonaea

خانواده (تيره)

Sapindaceae

خصوصیات - معرفی

جنس Dodonaea در حدود 70 گونه دارد که توزیع جهانی داشته و در مناطق معتدل گرمسیری، نیمه گرمسیری و گرم آفریقا، آمریکا، جنوب آسیا و استرالیا پراکنده هستند. یکی از گونه های بسیار جالب و زیبای آن، گونه D.viscosa می باشد.

"ناترک ویسکوزا"، درختچه ای با شاخه های ایستاده، برگ های كشیده ی سرنیزه ای كه به سمت قاعده باریكتر و در راس تیز می گردد، می باشد. برگ ها بی كرك و كم و بیش چسبناك، گل ها سبز زردفام، گل آذین گرزن محوری، میوه كپسول دارای باله ی پهن، دانه ها سیاه رنگ هستند.

این گونه از گیاهان گلدار بوده (گلدهی بهار الی تابستان) و بومی مناطق گرمسیری همچون جزایر چاتهام (Chatham Islands) استرالیا، نیوزیلند می باشد که در حال حاضر در سراسر دنیا پراکنده است.

این گونه گیاهی حالت درختچه بوده و غالباً اندازه آن 1.5 متر می باشد و ارتفاع آن ندرتاً تا 30 فوت (8 الی 9 متر) می رسد. برگ ها به صورت متغیر و تخم مرغی و کشیده به اندازه 4 الی 7.5 سانتیمتر و عرض 1 الی 1.5 سانتیمتر می باشد. بافت برگ ها حالت چرمی، سخت و قابل انعطاف دارد. برگ ها به سمت بالا با زاویه 70 درجه معمولاً آرایش می گیرند و حاشیه ای دندانه دار دارند.

شرایط نگهداری ناترک

نور مورد نياز

زیاد

آبياري و رطوبت

کمی مرطوب

دماي مورد نياز

نواحی نیمه گرمسیری

خاک مورد نياز

انواع مختلفی از خاک ها

ناترک درختچه هميشه سبز است و به آب کمی نیاز دارد و در مقابل گرما و آفات مقاوم است و در بلوارها و روفوژها و پارک ها به منظور زیباسازی فضای سبز کاشته می شود. این درختچه در هر نوع خاک به سرعت رشد می کند که ارتفاع آن 4 متر و قطر تاج آن نیز 4 متر می باشد و نیاز به نور آفتابی نیم سایه و قابلیت هرس نیز دارد.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

چوب بسیار سخت و بادوامی دارد در نیوزیلند قوم های مائوری از آن به عنوان ساخت سلاح و هیزم استفاده می کنند.

برگ های آن نیز به عنوان پوشش زخم استفاده می شود.

چوب آن برای چوب ماهیگیری استفاده می شود. به عنوان یک بادشکن از درختان بخاطر سخت بودن و مقاوم بودن به باد استفاده می شود. همچنین به عنوان یک داروی گیاهی برای تحریک شیردهی مادران، درمان اسهال خونی، اختلالات گوارشی، مشکلات پوستی، درمان روماتیسم استفاده شده. عصاره حاصل از برگ های آن به عنوان یك داروی اختصاصی جهت درمان بواسیر و تسكین درد در بعضی نواحی مصرف دارد.

بعلاوه از آن به صورت غرغره و جهت درمان ذكام یونجه ای، نزله حاد و مزمن، مخاط بینی و چشم كه همراه با جریان ترشحات بینی و اشك است به كار می رود.

بیشترین کاربرد آن نیز بخاطر زیبایی خاص آن به عنوان یک درختچه زینتی استفاده دارد.

ناترک - معرفی و راهنمای پرورش و نگهداری درختان زینتی

مقابله به آفات ناترک

آفات مهم ناترک (Dodonaea viscosa)

مهم‌ترین آفات ناترک شامل شته‌ها، شپشک‌های سپردار و آفات چوب‌خوار هستند. شته‌ها با مکیدن شیره گیاه باعث پیچیدگی برگ و ترشح عسلک می‌شوند که رشد قارچ دوده‌ای را تسهیل می‌کند. شپشک‌های سپردار روی ساقه و برگ لکه‌های برجسته و سخت ایجاد کرده و موجب زردی و ضعف عمومی گیاه می‌شوند. آفات چوب‌خوار با حفر دالان در شاخه‌ها سبب خشکیدگی تدریجی شاخه‌ها می‌گردند.

بیماری‌ها و روش‌های پیشگیری

بیماری‌های قارچی مانند پوسیدگی ریشه و لکه برگی در شرایط رطوبت بالا و زهکش ضعیف بروز می‌کنند. علائم شامل زردی، ریزش برگ، سیاه شدن ریشه و ایجاد لکه‌های قهوه‌ای روی برگ است. برای پیشگیری، استفاده از بستر با زهکش مناسب، جلوگیری از آبیاری غرقابی و حذف بقایای آلوده ضروری است.

روش‌های کنترل و مدیریت آفات و امراض

اولویت با کنترل غیرشیمیایی است. شست‌وشوی برگ‌ها با آب و صابون ملایم، هرس شاخه‌های آلوده و جمع‌آوری و سوزاندن بخش‌های بیمار توصیه می‌شود. در صورت طغیان، استفاده هدفمند از روغن ولک و حشره‌کش‌های تماسی کم‌خطر برای شته و شپشک و قارچ‌کش‌های سیستمیک برای پوسیدگی ریشه، تحت نظر کارشناس گیاه‌پزشکی انجام می‌گیرد.