۱۴۰۴ ششم دی

افرا پوست‌کاغذی

این گیاه با نام علمی Acer griseum و نام مرسوم (Paperbark Maple) که به فارسي افرا پوست‌کاغذی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Sapindaceae بومي بومی مناطق مرکزی چین؛ به‌ویژه جنگل‌های کوهستانی با آب‌وهوای معتدل و خاک‌های مرطوب و خنک مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی غنی از مواد آلی با زهکشی خوب؛ خاک کمی اسیدی تا خنثی را ترجیح می‌دهد؛ pH حدود 5.5 تا 7

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و خویشاوندی گیاه‌شناسی

Acer griseum که در فارسی با نام افرا پوست‌کاغذی شناخته می‌شود، به خانواده Sapindaceae (پیش‌تر Aceraceae) تعلق دارد. این گونه در جنس Acer (افرا) قرار می‌گیرد که بیش از 120 گونه درختی و درختچه‌ای را در بر می‌گیرد و یکی از مهم‌ترین جنس‌های جنگلی نیمکرهٔ شمالی محسوب می‌شود. این گونه در گروه غیررسمی افراهای سه‌بَرگی (trifoliates) جای می‌گیرد، زیرا برگ آن از سه برگچه تشکیل شده است.

منطقه بومی و زیستگاه طبیعی

موطن اصلی Acer griseum در مرکز چین است، به‌ویژه استان‌های Hubei، Sichuan و Shaanxi. در طبیعت، این گونه در جنگل‌های کوهستانی معتدل، اغلب در شیب‌های ملایم و خاک‌های نسبتاً مرطوب اما با زهکش خوب یافت می‌شود. ارتفاع رویشگاه‌های طبیعی آن معمولاً بین 1500 تا 2000 متر از سطح دریاست. اقلیم بومی آن خنک، با زمستان‌های سرد و تابستان‌های نسبتاً مرطوب است که توضیح می‌دهد چرا در بسیاری از مناطق معتدل جهان به‌خوبی رشد می‌کند.

تاریخچه کشف و معرفی به باغبانی

Acer griseum در اواخر قرن نوزدهم توسط گیاه‌شناسان غربی شناسایی شد و نخستین بار توسط گیاه‌شناس فرانسوی Adrien René Franchet در سال 1894 توصیف علمی شد. ورود آن به باغبانی اروپا و آمریکای شمالی عمدتاً مدیون گیاه‌گردان بریتانیایی Ernest Henry Wilson است که در اوایل قرن بیستم بذرهای آن را از چین به باغ‌های گیاه‌شناسی غربی فرستاد. پوست نارنجی-قهوه‌ایِ لوله‌لوله و پوسته‌شوندهٔ این افرا به‌سرعت آن را به یک گونهٔ زینتی ارزشمند تبدیل کرد و از آن زمان در فهرست گونه‌های کمیاب اما بسیار محبوب برای باغ‌های مجموعه‌ای و پارک‌های شهری قرار گرفته است.

خصوصیات - معرفی

شکل و ساختار کلی گیاه

افرا پوست‌کاغذی (Acer griseum) درختچه‌ای تا درخت کوچک برگریز است که معمولاً ۴ تا ۸ متر ارتفاع می‌گیرد. تاج آن گرد تا گسترده است و شاخه‌ها ظریف، نسبتاً افراشته و سپس کمی آویخته می‌شوند. فرم کلی گیاه ظاهری سبک، ظریف و شفاف به چشم‌انداز می‌بخشد.

ساقه و پوست تنه

بارزترین ویژگی این گونه، پوست تنه و شاخه‌های آن است که به رنگ قهوه‌ای مایل به قرمز تا حنایی دیده می‌شود. پوست به صورت نوارهای نازک، کاغذی و حلقه‌حلقه از سطح جدا شده و لوله می‌شود، به‌طوری‌که لایه‌های زیرین روشن‌تر و صاف‌تر نمایان می‌گردند. این پوسته‌پوسته شدن کاغذی، جلوه‌ای تزئینی در تمام فصول، به‌ویژه زمستان، ایجاد می‌کند.

برگ‌ها

برگ‌ها مرکب شانه‌ای سه‌برچه‌ای هستند؛ هر برگ از سه برگچه مجزا تشکیل شده که بر روی دمبرگ نسبتاً بلند قرار دارند. برگچه‌ها بیضوی تا واژتخم‌مرغی، با حاشیه دندانه‌دار ریز و بافت نسبتاً چرمی و ضخیم‌اند. سطح فوقانی سبز تیره و زیر برگ‌ها اغلب کمی روشن‌تر است. در پاییز، برگ‌ها به رنگ‌های درخشان نارنجی، قرمز آجری و گاهی زرد متمایل به نارنجی تغییر می‌کنند و تضاد زیبایی با رنگ پوست ایجاد می‌نمایند. ترکیب برگ‌های سه‌تایی و رنگ پاییزی شدید، از مشخصات تشخیصی این گونه است.

گل‌ها و میوه‌ها

گل‌ها کوچک، زرد مایل به سبز و نسبتاً نامشخص‌اند و به صورت خوشه‌های آویزان در بهار، هم‌زمان یا اندکی پیش از باز شدن کامل برگ‌ها ظاهر می‌شوند. میوه‌ها سامارای دو باله (فندقه‌های بالدار افرا) هستند؛ هر باله باریک، با طول متوسط و زاویه نسبتاً باز نسبت به دیگری قرار گرفته است. در زمان رسیدن، رنگ میوه‌ها قهوه‌ای مایل به زرد تا قهوه‌ای روشن می‌شود و به شکل خوشه‌های ظریف روی شاخه‌ها آویزان می‌ماند.

شرایط نگهداری افرا پوست‌کاغذی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک لومی غنی از مواد آلی با زهکشی خوب؛ خاک کمی اسیدی تا خنثی را ترجیح می‌دهد؛ pH حدود 5.5 تا 7

نور مناسب برای Acer griseum

افرا پوست‌کاغذی در آب‌وهوای خنک تا معتدل بهترین رشد را دارد. قرارگیری در آفتاب ملایم صبح و سایه‌روشن بعدازظهر ایده‌آل است. در مناطق خنک‌تر می‌توان آن را در آفتاب کامل کاشت، اما در تابستان‌های گرم و خشک، نور شدید نیمروز می‌تواند موجب سوختگی برگ‌ها شود. مکان‌های شرقی یا شمال‌شرقی باغ، با نور فیلترشده، انتخاب مناسبی هستند.

دما و مقاومت به سرما

این گونه نسبتاً مقاوم به سرما است و زمستان‌های سرد معتدل را تحمل می‌کند. دمای بهینه رشد در فصل رشد حدود ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد است. سرمای شدید ناگهانی در اوایل بهار می‌تواند به جوانه‌های تازه آسیب برساند، بنابراین کاشت در مکانی کمی محافظت‌شده از بادهای سرد توصیه می‌شود.

رطوبت هوا و آبیاری

Acer griseum خاک یکنواخت مرطوب را ترجیح می‌دهد اما غرقابی را تحمل نمی‌کند. آبیاری منظم در تابستان، به‌ویژه در سال‌های اولیه استقرار، برای حفظ رشد سالم ضروری است. رطوبت نسبی متوسط برای این درخت مناسب است؛ در آب‌وهوای بسیار خشک، استفاده از مالچ آلی برای کاهش تبخیر و متعادل‌کردن رطوبت مفید است.

خاک و تغذیه

این افرا در خاک‌های عمیق، حاصلخیز و با زهکشی خوب بهترین عملکرد را دارد. خاک لومی با pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۶ تا ۷) ایده‌آل است. از خاک‌های سنگین و رسیِ غرقابی باید پرهیز شود. افزودن کمپوست یا کود دامی کاملاً پوسیده در پاییز به بهبود ساختار خاک و تأمین عناصر غذایی کمک می‌کند.

محافظت مکان کاشت

انتخاب مکانی با باد ملایم و دور از بادهای شدید زمستانی به سالم‌ماندن شاخه‌ها و پوست تزئینی درخت کمک می‌کند. استفاده از لایه مالچ در اطراف ریشه‌ها برای حفاظت حرارتی و حفظ رطوبت محیط ریشه توصیه می‌شود.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين جنس :
 

افرای چناری افرا ماه‌کامل ژاپنی افرا پالماتوم دیسکویو (بونسای) افرا پاکس

گياهان ديگر از همين خانواده :
 

افرا پاکس افرا قندی افرا سه‌گله افرا کره‌ای

  محسن شهاب الدین