معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی آپارتمانی - تیموس‌

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/12/01
معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی آپارتمانی - تیموس‌
تیموس اریکیفولیا (*Thymus ericifolia*) گونه‌ای از جنس آویشن (Lamiaceae) است که مانند بسیاری از آویشن‌ها به شرایط نیمه‌خشک و نورگیر سازگار است.

**شرایط دما، رطوبت و نور (محیط رشد):**
بهترین رشد را در نور کامل خورشید تا نیم‌سایه دارد. دمای معتدل تا گرم را می‌پسندد و به گرما و خشکی نسبتاً مقاوم است؛ رطوبت بالای محیط و آبیاری سنگین می‌تواند باعث افت رشد و افزایش خطر پوسیدگی ریشه شود. خاک سبک با زهکشی بالا برای آن مناسب‌تر است.

**بومی و زیستگاه:**
بومی نواحی مدیترانه‌ای/جنوب‌غرب آسیا گزارش می‌شود و معمولاً در زیستگاه‌های سنگلاخی، شیب‌های آفتاب‌گیر، مراتع خشک و اراضی کم‌عمق و آهکی یا شنی دیده می‌شود.

**خصوصیات ظاهری اندام گیاه:**
گیاهی علفی-چوبی، کوتاه‌قد و بوته‌ای با ساقه‌های منشعب و معطر است. برگ‌ها کوچک، باریک تا نیزه‌ای، غالباً متقابل و دارای غدد اسانس‌دار هستند. گل‌ها ریز، معمولاً در خوشه‌های فشرده در انتهای شاخه‌ها ظاهر می‌شوند و رنگ آن‌ها اغلب در طیف سفید تا صورتی/ارغوانی است.

**نام رایج محلی در ایران و جهان:**
در ایران عموماً با نام «آویشن» (گاهی «آویشن کوهی») شناخته می‌شود. در منابع انگلیسی غالباً با عنوان کلی **Thyme** و به‌طور اختصاصی با نام علمی *Thymus ericifolia* ذکر می‌گردد.

Nargil_Thymus ericifolia
نام علمي
Thymus ericifolia
نام لاتين
Thymus
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

تیموس ها گیاهانی هستند نسبتاً کوتاه که از طریق تقسیم بوته و قلمه تکثیر می شوند و غالباً گل و برگ آن به صورت توده ای در سطح زمین دیده می شود.
این گیاهان مناسب باغ های صخره ای هستند. گل های آنها کوچک و به صورت خوشه هایی کم پشت در بهار نمایان می شوند.
گونه ی Thymus ericifolia در باغ گیاهشناسی ایران کشت و کار می شود و گیاهی دائمی و همیشه سبز می باشد.

تیموس‌

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه تیموس‌
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  تیموس‌
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  تیموس‌
نواحی معتدل
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  تیموس‌
خاک هایی با زهکشی مناسب

تیموس گیاهی چندساله و همیشه سبز است. چند گونه ی معطر این گیاه وجود دارد که می تواند به عنوان گیاه پوششی زیبا برای پوشش دادن فضای بین سنگفرش ها و قطعات کوچک در باغ های صخره ای به کار رود.
این نوع تیموس دارای برگ های گرد، کوچک و معطر بوده که تا ارتفاع 5 تا 15 سانتیمتر رشد می کند. 
در اواخر بهار و اوایل تابستان، خوشه های گردی از گل های ارغوانی متمایل به یاسی در نوک شاخه ها تشکیل می شود. گل های قرمز، صورتی و سفید آن نیز وجود دارد.

این گیاه دارای ساقه های متعدد و کوتاه، ریشه منشعب و مستقیم است. برگ های آن به رنگ خاکستری و در اندازه های بسیار کوچک بوده و گل ها نیز دارای 5 کاسبرگ که به لوله ی دو قسمتی منتهی می شوند، است.
بذر این گیاهان کروی شکل، ریز و سیاه رنگ است.

Thymus

شرایط محیط رشد

تیموس ها مقاوم تا نیمه مقاوم به سرما بوده و خاک با زهکشی خوب و حاصلخیز تا فقیر که تا حدودی خشک هستند را ترجیح می دهند.
در مناطق با تابستان داغ، لازم است در ماه های گرم، گیاهان آبیاری شوند.
زمانی که گیاهان پراکنده و انبوه شوند باید ساقه ها را قیچی یا سربرداری کرد.
تیموس را می توان در شرایط آفتابی تا سایه-آفتاب کشت کرد و برای ایجاد پوشش مناسب باید گیاهان با فاصله 30 سانتیمتر کشت شوند.

Thymus ericifolia

مقابله به آفات تیموس‌

آفات مهم Thymus ericifolia

مهم‌ترین آفات تیموس، شته‌ها، تریپس‌ها و کنه‌های ریز (کنه تارعنکبوتی) هستند. شته‌ها با مکیدن شیره گیاهی باعث پیچیدگی و زردی برگ‌ها می‌شوند. تریپس‌ها لکه‌های نقره‌ای و سوختگی روی برگ‌ها ایجاد می‌کنند. کنه‌ها تار نازک و زردی تدریجی برگ را سبب می‌شوند. در بوته‌های متراکم، حلزون‌ها نیز می‌توانند به برگ‌های جوان آسیب بزنند.

بیماری‌ها و عوامل قارچی

بیماری‌های قارچی مانند پوسیدگی ریشه (فیتوفتورا، پیتیوم) و لکه‌برگی ناشی از آلترناریا یا سپتوریا، در شرایط رطوبت بالا شایع‌ترند. پوسیدگی ریشه با پژمردگی ناگهانی، قهوه‌ای شدن ریشه و بوی نامطبوع خاک همراه است. لکه‌برگی به صورت نقاط قهوه‌ای با هاله روشن روی برگ‌ها دیده می‌شود که در نهایت به ریزش برگ منجر می‌گردد.

روش‌های پیشگیری و مبارزه

مهم‌ترین راهبرد، پیشگیری از طریق مدیریت مزرعه است. استفاده از بستر کاشت با زهکش خوب، آبیاری قطره‌ای و پرهیز از آبیاری غرقابی، تراکم کاشت مناسب و هرس برای تهویه بهتر ضروری است. برای کنترل آفات، شست‌وشوی بوته با آب، رهاسازی کفشدوزک و استفاده محدود از صابون حشره‌کش توصیه می‌شود. در بیماری‌های قارچی، حذف اندام‌های آلوده، ضدعفونی ابزار و در صورت لزوم کاربرد قارچ‌کش‌های مس‌دار کم‌خطر مؤثر است.

تیموس‌

نحوه تکثیر تیموس‌

تکثیر این گیاه از طریق کشت بذر، تقسیم بوته و یا ریشه دار کردن قلمه صورت می گیرد.


تولیدمثل در طبیعت

Thymus ericifolia در زیستگاه‌های طبیعی عمدتاً با گرده‌افشانی حشرات (به‌ویژه زنبورها و مگس‌های گل‌دوست) تولیدمثل می‌کند. گل‌های معطر با جذب گرده‌افشان‌ها، انتقال گرده بین بوته‌ها را افزایش می‌دهند و به تشکیل بذر می‌انجامند.

پس از رسیدن، بذرها معمولاً با ریزش نزدیک بوته مادر و نیز به کمک باد و حرکت سطحی خاک پراکنده می‌شوند. در شرایط مناسب رطوبت و دمای خاک، جوانه‌زنی رخ می‌دهد؛ اما موفقیت استقرار نهال‌ها به رقابت کم، زهکشی خوب و نور کافی وابسته است. این گونه همچنین می‌تواند با گسترش تدریجی شاخه‌های خزنده و ریشه‌زایی در تماس با خاک لکه‌های متراکم ایجاد کند.


روش‌های تکثیر در خانه

برای تکثیر بذری، بذرها را سطحی روی بستر سبک و استریل (ترکیب پیت/کوکوپیت با پرلیت) پخش کنید و فقط با لایه بسیار نازکی از خاک بپوشانید؛ نور ملایم و رطوبت یکنواخت بدون غرقابی به جوانه‌زنی کمک می‌کند.

تکثیر با قلمه بهترین روش خانگی است: از ساقه‌های نیمه‌خشبی 6–10 سانتی‌متری قلمه بگیرید، برگ‌های پایینی را حذف کنید و در بستر شنی-پرلیتی با رطوبت کنترل‌شده قرار دهید؛ گرمای ملایم و تهویه خوب ریشه‌دهی را تسریع می‌کند.

تقسیم بوته در بهار یا اوایل پاییز نیز مؤثر است؛ بوته‌های مسن را جدا کرده و هر بخش دارای ریشه و چند ساقه سالم را در خاک سبک و آفتابی بکارید.

Thymus

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس آویشن و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره نعناعیان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 5 از ۵، بر اساس 4 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید