تلخ‌و‌شیرین؛ پیچک دارویی با کاربردهای سنتی برای پوست و مفاصل

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/09/07
تلخ‌و‌شیرین؛ پیچک دارویی با کاربردهای سنتی برای پوست و مفاصل
گیاه تلخ‌ و شیرین (*Solanum dulcamara*) یک درختچه‌ی بالارونده یا نیمه‌چوبی از تیره‌ی بادمجانیان (Solanaceae) است که **بومی اروپا و بخش‌هایی از آسیا** بوده و امروزه در نواحی معتدلِ بسیاری از جهان نیز گسترش یافته است.

**شرایط رشد (دما، رطوبت، نور):** در **آب‌وهوای معتدل** بهترین رشد را دارد و معمولاً سرماهای زمستانی را تا حدی تحمل می‌کند. به **رطوبت متوسط تا نسبتاً بالا** و خاک **مرطوب ولی با زهکشی مناسب** علاقه‌مند است. از نظر نور، در **آفتاب ملایم تا نیم‌سایه** عملکرد بهتری دارد و در سایه‌ی سنگین ضعیف‌تر می‌شود.

**زیستگاه:** بیشتر در **حاشیه‌ی رودخانه‌ها و نهرها، زمین‌های مرطوب، پرچین‌ها، کنار جنگل‌ها و مناطق نیمه‌سایه‌دار** دیده می‌شود و گاهی به‌صورت علف هرز در زیستگاه‌های دست‌خورده نیز رشد می‌کند.

**خصوصیات ظاهری:** ساقه‌ها باریک و اغلب **پیچنده/بالارونده** هستند. برگ‌ها معمولاً **تخم‌مرغی تا نیزه‌ای** بوده و در برخی موارد در قاعده دارای **لوب‌های کوچک** هستند. گل‌ها **ستاره‌ای و بنفش تا ارغوانی** با **پرچم‌های زرد برجسته** تشکیل می‌شوند و میوه‌ها **سَته‌های کوچک قرمزِ براق** هستند که به‌صورت خوشه‌ای دیده می‌شوند.

**نام‌های رایج:** در جهان بیشتر با نام‌های **Bittersweet** و **Woody nightshade** شناخته می‌شود. در ایران نیز معمولاً به **تلخ‌وشیرین** (و گاهی *شب‌بوته‌ی چوبی/نایت‌شِید*) اشاره می‌شود.

**نکته‌ی مهم:** این گیاه به‌علت داشتن آلکالوئیدهای تیره‌ی بادمجانیان **سمّیت قابل توجهی** دارد (به‌ویژه میوه‌ها) و مصرف خودسرانه توصیه نمی‌شود.

Nargil_Solanum Dulcamara
نام علمي
Solanum Dulcamara
نام لاتين
Bitter sweet
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

گیاه Solanum Dulcamara( تلخ و شیرین ) بومی آفریقای شمالی میباشد ودر آسیا ، اروپا و شمال آمریکا به وفور دیده میشود .
زیستگاه این گیاه محدوده وسیعی میباشد ، از جنگل گرفته تا حاشیه کنار دریاچه ها و تالاب ها .
برای اولین بار در سال 1843 این گیاه کشف شد .

تلخ و شیرین

خصوصیات - معرفی

گیاه تلخ و شیرین قابلیت رسیدن به ارتفاع 4 متر را دارد ولی اغلب بین 1 تا 2 متر ارتفاع دارد .
برگهای این گیاه نوک پیکانی شکل دارند و به طول 4 تا 12سانتیمتر میباشند ،گل این گیاه ستاره شکل است با 5 گلبرگ بنفش و پرچم های زردرنگ و فصل گلدهی این گیاه از خرداد تا شهریورمیباشد و هر گل هم نر میباشد هم ماده ،میوه گیاه بیضی شکل و  توت قرمز میباشد و 1 سانتیمتر طول دارد ، نرم وآبدار می باشد ،ظاهر و بوی گوجه فرنگی کوچک را دارد ،میوه این گیاه برای انسان سمی میباشدو چون ظاهری زیبا دارد برای کودکان بسیار جذاب میباشد که این امر بسیار خطرناک میباشد  ولی برای برخی پرندگان قابل خوردن می باشد ،به عنوان مثال این گیاه نقش مهمی در رژیم غذایی پرندهEuropean thrushes دارد.
دانه های این گیاه توسط حشره ها و پرندگان پراکنده میشود.

Bitter sweet


بيشتر مطالعه کنيد :


شرایط محیط رشد

دمای مورد نیاز
دمای مورد نیاز تلخ و شیرین
تا دمای 15- را تحمل میکند درجه سانتیگراد
آبیاری و رطوبت
رطوبت مورد نیاز تلخ و شیرین
مرطوب
نور مورد نیاز
نور مورد نیاز گیاه تلخ و شیرین
متوسط
خاک مورد نیاز
خاک مورد نیاز تلخ و شیرین
خاک شنی ،لومی متوسط،غنی ،قلیایی و خوب زهکشی شده

شرایط نگهداری این گیاه سخت نمیباشد و به راحتی رشد میکند ، دما را تا 15- درجه تحمل میکند وبه نور زیادی احتیاج ندارد و حتی در مناطق تاریک نیز  رشد میکند ولی اگر در زیر آفتاب و یا نیمسایه قرار گیرد رشد بهتری خواهد داشت
خاک مناسب برای رشد این گیاه خاک غنی و مرطوب ، لومی متوسط و قلیایی میباشد وباید از خاکهای اسیدی اجتناب شود .

شرایط نگهداری این گیاه سخت نمیباشد و به راحتی رشد میکند ، دما را تا 15- درجه تحمل میکند وبه نور زیادی احتیاج ندارد و حتی در مناطق تاریک نیز  رشد میکند ولی اگر در زیر آفتاب و یا نیمسایه قرار گیرد رشد بهتری خواهد داشت
خاک مناسب برای رشد این گیاه خاک غنی و مرطوب ، لومی متوسط و قلیایی میباشد وباید از خاکهای اسیدی اجتناب شود .

Solanum Dulcamara

نحوه تکثیر تلخ و شیرین

تلخ وشیرین یک گیاه سمی میباشد همه بخشهای این گیاه، از جمله میوه، سمی هستند ، . عوارض مصرف این گیاه عبارتند از: تهوع، استفراغ، اسهال و اتساع مردمک. مصرف بیش از حد ممکن است باعث فلج سیستم عصبی مرکزی، کندی تنفس، سرگیجه، تشنج و مرگ شود. البته این گیاه خواصی نیز دارد در درمان بیماری های پوست، زگیل، تومورها مورد استفاده قرار میگیرد ولی به علت خطرناک بودن باید تحت نظارت پزشک استفاده شود .

تکثیر این گیاه از طریق کاشتن بذر میباشد ،وقتی که بذرها به اندازه کافی بزرگ شدند آنها را در گلدان جدا قرار میدهیم که برای این امر فصل بهار مناسب میباشد.

Bitter sweet

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس تاج‌ریزی و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره بادنجانیان - سیب‌زمینیان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.58 از ۵، بر اساس 12 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

mahya gh 1391/10/07
با سلام و خسته نباشید:
این گیاه از بس که تو مزارع گیلان زیاده اینجا به عنوان یه علف هرز می شناسنش.
ولی من نمی دونستم که سمی هستش ممنون از اطلاعات مفید شما اگه هر وقت بوته اون رو خواستید به خودم بگید براتون بفرستمش!!!!!؟؟؟؟
موفق باشید

ثبت پرسش یا نظر جدید