Datura metel metel که به فارسی داتورا مِتِل نامیده میشود، گیاهی از خانواده سیب زمینیان ، بومی شرق آسیا می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دمای محیط: نواحی معتدل تا نیمه گرم خاک: خاک های سبک
دانستنیهای علمی
خانواده و ردهبندی گیاهشناسی
Datura metel (داتورا مِتِل) از خانوادهٔ Solanaceae یا سیبزمینیان است؛ همان خانوادهای که شامل سیبزمینی، گوجهفرنگی و تنباکو نیز میشود. این گیاه در جنس Datura قرار دارد که بهخاطر آلکالوئیدهای قوی و اثرات توهمزا و سمی آن شناخته میشود. داتورا متل گیاهی علفی یا نیمهچوبی، یکساله تا چندساله، با گلهای درشت شیپوری و اغلب آویزان یا کمی افراشته است.
خاستگاه جغرافیایی و پراکنش
زادگاه اصلی Datura metel به احتمال زیاد آسیای جنوبی و جنوبشرقی (هند، بنگلادش و مناطق گرمسیری پیرامونی) است. این گونه امروزه در بسیاری از نواحی گرم و نیمهگرم دنیا، از آفریقا تا آمریکای لاتین، کشتشده یا خودرو دیده میشود. پراکنش گسترده آن تا حد زیادی ناشی از کشت زینتی و کاربردهای آیینی و دارویی سنتی است.
زیستگاه و ویژگیهای بومشناختی
زیستگاه معمول داتورا متل شامل مناطق گرم، آفتابی و نسبتاً خشک تا نیمهمرطوب است. این گونه اغلب در حاشیهٔ مزارع، زمینهای بایر، کنار جادهها و باغهای شهری رشد میکند. خاکهای نسبتاً حاصلخیز تا متوسط، با زهکشی خوب را ترجیح میدهد و به خشکی نسبتاً مقاوم است. توان بالای تولید بذر و جوانهزنی، به گسترش و گاه رفتار شبهعلفهرزی آن کمک میکند.
تاریخچه و کاربردهای سنتی
در متون کهن هندی و طب آیورودا، داتورا متل بهعنوان گیاهی دارویی اما بسیار سمی ذکر شده است. آلکالوئیدهای تروپانی آن (مانند اسکوپولامین) در دوزهای کم برای تسکین درد، آسم و اسپاسمها استفاده میشده، اما در دوز بالاتر میتواند کشنده باشد. در برخی فرهنگها این گیاه در آیینهای مذهبی و شمنی بهعنوان گیاه توهمزا و مقدس بهکار رفته است. در دوران استعمار، گیاهشناسان اروپایی با مشاهدهٔ کاربردهای بومی، آن را معرفی و توصیف علمی کرده و بذر آن را به باغهای گیاهشناسی جهان منتقل کردند.
![داتورا مِتِل]()
![داتورا مِتِل]()
خصوصیات - معرفی
"داتورا مِتِل" یک گیاه علفی یکساله است که از خرداد تا مهر گل می دهد و به احتمال زیاد بومی شمال شرقی آمریکای شمالی می باشد و از آنجا به دیگر مناطق آمریکا، اروپا و سایر مناطق دنیا وارد شده است.
زمان گلدهی این گیاه در تابستان بوده و گل های سفید، زرد، صورتی و بنفش رنگی تولید می کند.
![metel]()
![metel]()
شرایط نگهداری داتورا مِتِل
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی معتدل تا نیمه گرم
خاک مورد نياز
خاک های سبک
|
این گیاه در زمین های بایر، کنار جاده و نزدیک مناطق مسکونی در ارتفاعات کم تا نسبتاً زیاد در بیشتر مناطق معتدله و نیمه حاره ی نیمکره شمالی یافت می شود. امروزه این گیاه در تمام کشورهای دنیا یافت می شود.
![Datura metel]()
![Datura metel]()
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
داروی خام بیشتر در برگ های این گونه از گیاهان گلدار و بندرت در بذور رسیده وجود دارد. برگ ها را در سایه یا در گرمای مصنوعی حدود ۵۰ درجه سانتیگراد خشک می کنند. دارو طعم تلخ و شوری دارد. با توجه به اینکه گیاه شدیداً سمی است دقت زیادی هنگام جمع آوری باید صورت گیرد.
برگ ها حاوی آلکالوئیدهای تروپان سمی به مقادیر ۵/۰ درصد بوده و علاوه بر آن بذور حاوی حدود ۲۰ درصد روغن می باشند. عمل آلکالوئیدهای تروپان و موارد استفاده آن همانند بذر البنج و بلادون می باشد. دارو بعضی اوقات در سیگارهای ضدتنگی نفس استفاده می شود. تاتوره معمولاً بصورت وحشی جمع آوری می شود. انواع زراعی آنهایی هستند که برای تهیه دارو استفاده می شوند بخصوص گونه هایی که غنی از اسکوپولامین می باشند مانند Datura innoxia (مناطق حاره ای آمریکا) D.metel (مناطق حاره و نیمه حاره آسیا و آفریقا) یا ارقامی از D.Stramonium بخصوص آنهایی که کپسول های بدون برآمدگی و محتوای بیشتر آلکالوئید هستند. این گیاه از نیمه دوم قرن شانزدهم در اسپانیا شناخته شده بود و به دیگر کشورها به عنوان یک گیاه زینتی وارد شد. یک قرن بعد از این وضعیت خارج شد و به عنوان یک گیاه وحشی مستقر گردید.
![داتورا مِتِل - معرفی و خواص گیاهان دارویی]()
![داتورا مِتِل - معرفی و خواص گیاهان دارویی]()
نحوه تکثیر داتورا مِتِل
تکثیر این گیاه از طریق کشت بذرهای آن در فصل بهار صورت می گیرد. این بذور در دمای 15 درجه سانتیگراد به مدت سه تا شش هفته جوانه خواهند زد.