Pouteria venosa Aboirana که به فارسی پوتریا ونوسا نامیده میشود، گیاهی از خانواده ساپوتاسه ، بومی جنگل های مرطوب برزیل می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: مرطوب دمای محیط: نواحی گرم و نیمه گرم خاک: خاک های به خوبی آبیاری شده، حاصلخیز و رسی
دانستنیهای علمی
ردهبندی و خویشاوندی گیاه
پوتریا ونوسا با نام علمی Pouteria venosa از تيره ساپوتاسه (Sapotaceae) و از راسته خلنگسانان (Ericales) است. این خانواده به داشتن درختان همیشهسبز لاتکسدار و میوههای گوشتی و پرچرب مشهور است. جنس Pouteria شامل دهها گونه گرمسیری است که بسیاری از آنها میوههای خوراکی تولید میکنند.
منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی
Pouteria venosa بومی نواحی گرم و مرطوب آمریکای جنوبی، بهویژه برزیل است. این گونه در جنگلهای آتلانتیک (Atlantic Forest) و بخشهایی از جنگلهای بارانی نیمهگرمسیری رشد میکند و اغلب در رویشگاههای کمارتفاع تا میانبند حضور دارد.
زیستگاه و بومشناسی
زیستگاه اصلی این درخت، جنگلهای همیشهسبز با بارندگی بالا و خاکهای نسبتاً عمیق و حاصلخیز است. این گونه در لایه درختان میانی تا بلند جنگل قرار میگیرد و در پویایی اکوسیستم جنگلهای آتلانتیک نقش ساختاری مهمی دارد. ریشههای عمیق آن به تثبیت خاک و چرخه مواد غذایی کمک میکنند.
تاریخچه و اهمیت پژوهشی
پوتریا ونوسا از اوایل قرن بیستم در فلور برزیل توصیف و در فهرست گونههای جنگل آتلانتیک ثبت شد. در دهههای اخیر، این گونه بهعنوان شاخص تنوع زیستی و همچنین منبع بالقوه ترکیبات ثانویه مورد توجه پژوهشهای فارماکولوژیک و بومشناسی حفاظتی قرار گرفته است.
![پوتریا ونوسا]()
![پوتریا ونوسا]()
خصوصیات - معرفی
"پوتریا ونوسا" یا "آبویرانا" میوه ای بومی نواحی شمالی آمریکای جنوبی است. این میوه زیاد شناخته شده نیست و بیشتر در جنگل های مرطوب برزیل و سورینام یافت می شود. کشت این گیاه نیز معمول نیست و عمدتاً به صورت خودرو وجود دارد.
این گیاه میوه هایی گرد به پهنای 6 تا 8 سانتیمتر تولید می کند. میوه های این گیاه خوراکی بوده اما مورد پسند و مطبوع نیستند. این میوه ها فقط به صورت خودرو و وحشی یافت شده و مورد کشت و کار قرار نمی گیرند.
پوتریا ونوسا درختی همیشه سبز و در اندازه های متوسط به ارتفاع 12 تا 24 متر با شاخ و برگی انبوه و تاجی پراکنده می باشد. برگ ها ساده، کاغدی، متمرکز شده در انتهای شاخه، دو رنگ، بدون کرک، به طول 7 تا 21 متر، با 8 تا 14 جفت رگبرگ غیربرجسته و رگبرگ های ثانویه می باشند.
گل ها به صورت دسته ای در گل آذین ها تشکیل می شوند. گل آذین ها نیز به صورت جانبی روی شاخه های بارده گیاه وجود دارند. در هر خوشه حدود یک تا شش گل وجود دارد. این گل ها دوجنسه (دارای اندام های نر و ماده در یک گل) می باشند.
میوه ها از نوع سته ای، 5 تا 8 سانتیمتر، با پوستی قهوه ای رنگ و گوشتی سفید مایل به زرد و مزه ای ملایم هستند. هر میوه حاوی یک تا چهار بذر بزرگ است.
![Aboirana]()
![Aboirana]()
شرایط نگهداری پوتریا ونوسا
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی گرم و نیمه گرم
خاک مورد نياز
خاک های به خوبی آبیاری شده، حاصلخیز و رسی
|
این گیاهان فقط به صورت خودرو رشد می کنند. به نظر می رسد که این درختان نمی توانند سرما را تحمل کنند و بهترین محیط برای رشد آنها، آب و هوای مرطوب است.
اغلب در جنگل های بارانی یافت می شوند و خاک های به خوبی آبیاری شده، حاصلخیز و رسی و مکان های آفتابی با کمی سایه را ترجیح می دهند.
از نظر نیاز نوری به آفتاب کامل به همراه کمی سایه به صورت پراکنده نیاز دارد.
از نظر نیاز آبی نیز برای رشد بهینه و تولید محصول مناسب به آبیاری منظم احتیاج دارد. ولی می توانند خشکی را نیز تا حدودی تحمل کنند.
![Pouteria venosa]()
![Pouteria venosa]()
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
میوه های این گیاهان عمدتاً به مصرف تازه خوری رسیده و به صورت وحشی وجود دارند. این میوه ها در بازارهای محلی به فروش نمی رسند.
پوست این گیاه قابض بوده و جوشانده یا دم کرده آن برای درمان اسهال مورد استفاده قرار می گیرد.
بذرهای این گیاه مسکن قلب هستند. مخلوط کردن بذرهای ساییده شده و پودر شده این گیاه در آب سرد و نوشیدن آن می تواند دردهای قفسه سینه و قلب را کاهش داده و تپش های شدید قلب را آرام کند.
همچنین از جوشانده میوه های این گیاه و نوشیدن آن با آب، برای درمان اسهال استفاده می شود.
چوب این درختان نیز سنگین، سخت و دارای ساختار خوب و متوسطی است و در برای حمله حشرات نیز مقاوم و پایا است. بنابراین از آن برای ساختن تجیزات منزل و یا پرچین استفاده می شود.
![پوتریا ونوسا - معرفی درختان میوه]()
![پوتریا ونوسا - معرفی درختان میوه]()
مقابله به آفات پوتریا ونوسا
آفات مهم Pouteria venosa
مهمترین آفات پوتریا ونوسا شامل شتهها، شپشکهای آردآلود و مینوزبرگها هستند. شتهها با مکیدن شیره گیاهی باعث پیچیدگی برگ و توقف رشد میشوند. شپشکهای آردآلود با تولید عسلک، رشد قارچ دودهای را تسهیل کرده و فتوسنتز را کاهش میدهند. لاروهای مینوز داخل بافت برگ تونل ایجاد کرده و لکههای روشن نامنظم به جا میگذارند که در نهایت منجر به ضعف عمومی درخت میشود.
روشهای مقابله با آفات
اولین راهکار، پیشگیری از طغیان آفات با پایش منظم و حذف بهموقع شاخههای آلوده است. استفاده از دشمنان طبیعی مانند کفشدوزکها برای کنترل شته و شپشک توصیه میشود. در آلودگیهای شدید، محلولپاشی روغنهای معدنی سبک یا صابونهای حشرهکش در ساعات خنک روز مؤثر است. از حشرهکشهای شیمیایی سیستمیک تنها در صورت لزوم و با رعایت دوز و زمان کارنس استفاده کنید.
بیماریها و مدیریت آنها
رطوبت بالا و تهویه ضعیف میتواند موجب بروز بیماریهای قارچی مانند لکه برگی و پوسیدگی ریشه شود. برای پیشگیری، خاک با زهکش مناسب، آبیاری منظم بدون غرقاب و فاصله کاشت کافی ضروری است. برگهای آلوده را جمعآوری و نابود کنید. در صورت مشاهده علائم گسترده، استفاده دورهای از قارچکشهای مسی یا سیستمیک، طبق دستورالعمل، توصیه میشود.
![پوتریا ونوسا]()
![پوتریا ونوسا]()
نحوه تکثیر پوتریا ونوسا
ازدیاد این گیاهان از طریق کشت بذرهای آنها صورت می گیرد. بذرها را بلافاصله پس از برداشت در بستر کشت مناسب و مکان های نیمه سایه کشت می کنند. بذور این گیاهان 6 تا 9 هفته پس از کشت جوانه خواهند زد اما تقریباً 50 درصد بذرها جوانه می زنند.