راهنمای نگهداری و پرورش گل و گیاهان زینتی - پلکترانتوس آمبوینیکاس

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/04/11
راهنمای نگهداری و پرورش گل و گیاهان زینتی - پلکترانتوس آمبوینیکاس
پلکترانتوس آمبوینیکاس (*Plectranthus amboinicus*) گیاهی علفیِ چندساله از تیره نعناعیان است که در محیط‌های گرم رشد بهتری دارد. **شرایط رشد**: دمای مطلوب حدود ۱۸ تا ۳۰ درجهٔ سانتی‌گراد است و به سرما و یخ‌زدگی حساس است. رطوبت متوسط تا نسبتاً بالا را می‌پسندد، اما به‌دلیل گوشتی بودن برگ‌ها تا حدی خشکی را هم تحمل می‌کند. **نور**: نور زیادِ غیرمستقیم تا آفتاب ملایم (نیم‌سایه) مناسب است؛ آفتاب تند می‌تواند سبب سوختگی برگ شود.

**بومی و زیستگاه**: منشأ آن به نواحی گرمسیری (به‌ویژه بخش‌هایی از آفریقا و نواحی گرمسیری آسیا) نسبت داده می‌شود و امروزه در بسیاری از مناطق گرمسیر و نیمه‌گرمسیر به‌صورت زینتی و خانگی کشت می‌شود. زیستگاه مطلوب آن مکان‌های گرم با خاک سبک و زهکشی‌دار است.

**خصوصیات ظاهری**: ساقه‌ها نسبتاً ضخیم و آبدار و معمولاً خزنده تا نیمه‌ایستاده‌اند. برگ‌ها متقابل، گوشتی، بیضی تا تخم‌مرغی با لبه‌های دندانه‌دار و سطح کرک‌دار هستند و رایحه‌ای قوی (نعنایی/آویشن‌مانند) دارند. گل‌ها کوچک، لوله‌ای و معمولاً به رنگ سفید تا بنفش کم‌رنگ در گل‌آذین‌های خوشه‌ای ظاهر می‌شوند.

**نام‌های رایج**: در ایران غالباً با نام‌های «**آویشن هندی**» یا «**نعناع کوبایی**» شناخته می‌شود. در جهان نام‌های رایج آن **Cuban oregano**، **Indian borage**، و **Mexican mint** است. این گیاه به‌طور شناخته‌شده‌ای در طب سنتی برخی مناطق برای کاربردهای دارویی خانگی (به‌ویژه مرتبط با سرماخوردگی و سرفه) شهرت دارد.

Nargil_Plectranthus Amboinicus
نام علمي
Plectranthus Amboinicus
نام لاتين
Cuban oregano
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

پلکترانتوس آمبوینیکاس گیاهی بوته ای با طعم پونه کوهی از جنس Plectranthus در خانواده نعناعیان (Lamiaceae) است. این گیاه بومی جنوب و شرق آفریقا می باشد و در دنیا با اسامی متعددی شناخته میشود.

یکی از اسامی آن "گل گاو زبان هندی" است. این گیاه که معمولا به عنوان یک گیاه زینتی تکثیر میشود یک گیاه با رشد آهسته در ماه های زمستان و متوسط در بهار و تابستان است

پلکترانتوس آمبوینیکاس

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه پلکترانتوس آمبوینیکاس
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  پلکترانتوس آمبوینیکاس
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  پلکترانتوس آمبوینیکاس
25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  پلکترانتوس آمبوینیکاس
خاک هوموسی غنی شده

این گیاه چندساله شاداب دارای برگ های گوشتی در جفت های مخالف است و می تواند تا 50 سانتی متر ارتفاع داشته باشد. گاهی گلهای بنفش کمرنگی نمایان میشود.

Cuban oregano

شرایط محیط رشد

برای تشویق گیاه برای پرپشت و انبوه شدن، نوک بالای ساقه ها را هرس میکنند.این کار میتواند به حفظ مرتب بودن شاخ و برگها و فشردگی ، و همچنین برای تشویق شاخه به دادن شکوفه بیشتر کمک کند.

رشد ایده آل پلکترانتوس در یک محل نیمه سایه و مرطوب با دمای بالا میباشد و در این شرایط برگ ها به رنگ سبز رنگ زیبا باقی خواهند.

Plectranthus Amboinicus

مقابله به آفات پلکترانتوس آمبوینیکاس

در آفتاب بیش از حد ، برگ ها به زردی میگرایند و شروع به پیچش یا حلقه زنی غیر معمول و ناخوشایند میکنند.


آفات رایج

در Plectranthus amboinicus آفات مکنده شایع‌اند: شته، شپشک آردآلود و کنه تارتن. علائم شامل پیچیدگی برگ، چسبندگی و براق شدن سطح برگ (عسلک)، لکه‌های زرد ریز و تارهای نازک است. بازرسی هفتگی زیر برگ‌ها و حذف سریع بخش‌های آلوده، کلید جلوگیری از طغیان آفت است. برای کنترل، ابتدا گیاه را با آب ولرم و فشار ملایم بشویید و از صابون حشره‌کش یا روغن نیم (طبق برچسب) در 2–3 نوبت با فاصله 7 روز استفاده کنید. در آلودگی‌های شدید، تعویض گلدان و بستر و قرنطینه گیاه توصیه می‌شود.


امراض قارچی و پوسیدگی‌ها

مهم‌ترین بیماری‌ها پوسیدگی ریشه و طوقه (معمولاً ناشی از آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف) و لکه‌برگی قارچی در رطوبت بالا هستند. نشانه‌ها: زردی عمومی، پژمردگی با وجود خاک مرطوب، نرم و تیره شدن ساقه نزدیک خاک، و لکه‌های قهوه‌ای روی برگ. خشک شدن سطح خاک بین دو آبیاری و وجود سوراخ‌های زهکش، مؤثرترین پیشگیری است. در صورت بروز، آبیاری را کاهش دهید، ریشه‌های قهوه‌ای را حذف و گیاه را به بستر سبک و ضدعفونی‌شده منتقل کنید؛ برگ‌های لکه‌دار را جدا کنید و تهویه و نور غیرمستقیم را افزایش دهید. در موارد پیش‌رونده، استفاده محدود از قارچ‌کش مناسب (طبق برچسب) می‌تواند کمک‌کننده باشد.

پلکترانتوس آمبوینیکاس

نحوه تکثیر پلکترانتوس آمبوینیکاس

انتشار آن از طریق قلمه ساقه در هر زمان از فصل بهار می باشد


مروری بر راهبرد تکثیر

Plectranthus amboinicus (پلکترانتوس آمبوینیکاس) که در خانه و باغ به‌عنوان گیاه معطر/زینتی و گاهی خوراکی نگهداری می‌شود، معمولاً به‌صورت رویشی و سریع تکثیر می‌گردد و تکثیر بذری در کشت خانگی کمتر رایج است.


تکثیر با قلمه ساقه (روش اصلی خانگی)

رایج‌ترین روش، قلمه‌گیری از ساقه‌های نیمه‌خشبی یا علفی است. قطعه‌ای 8 تا 12 سانتی‌متری با 2 تا 4 گره انتخاب کنید، برگ‌های پایینی را جدا کرده و قلمه را در آب یا بستر سبکِ مرطوب (مانند ترکیب پرلیت و پیت/کوکوپیت یا خاک سبک گلدانی) قرار دهید.

ریشه‌زایی معمولاً از ناحیه گره‌ها انجام می‌شود؛ بنابراین قرار گرفتن حداقل یک گره در بستر ضروری است. نور زیادِ غیرمستقیم، دمای معتدل و رطوبت یکنواخت (نه غرقابی) درصد موفقیت را بالا می‌برد.


خوابانیدن ساقه (Layering)

در گیاهان خزنده یا ساقه‌های خم‌شونده، می‌توان بخشی از ساقه را که دارای گره است روی خاک خواباند و همان نقطه را با خاک سبک پوشاند. پس از تشکیل ریشه در محل گره، ساقه از گیاه مادری جدا و به گلدان جدید منتقل می‌شود.


تقسیم بوته و جدا کردن شاخه‌های ریشه‌دار

در بوته‌های پرپشت، هنگام تعویض گلدان می‌توان بخش‌های دارای چند ساقه و ریشه کافی را جدا کرد. این روش سریع است و گیاهچه‌ها بدون دوره طولانی ریشه‌زایی، استقرار بهتری دارند.


تکثیر از بذر (کم‌کاربرد)

تولید بذر ممکن است، اما در کشت خانگی کمتر انجام می‌شود و یکنواختی صفات معطر/رشد می‌تواند کاهش یابد. بذرها سطحی کشت شده و با رطوبت ملایم و نور کافی جوانه می‌زنند.

Cuban oregano

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

از برگهای این گیاه بسیاری از استفاده های دارویی سنتی میشود، به خصوص برای درمان سرفه ، گلو درد و احتقان بینی ، همچنین برای طیف وسیعی از مشکلات دیگر از قبیل عفونت ها ، روماتیسم و ​​نفخ شکم. در اندونزی این گیاه ماده اولیه یک غذای سنتی مورد استفاده در سوپ است که برای تحریک شیردهی برای ماه های اولیه مادران توصیه میشود.

پلکترانتوس آمبوینیکاس مورد استفاده به عنوان یک ادویه مربوط به آشپزی از در کارائیب است.

راهنمای نگهداری و پرورش گل و گیاهان زینتی - پلکترانتوس آمبوینیکاس

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس پِلِکتِرانتوس و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره نعناعیان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.31 از ۵، بر اساس 62 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

نيلوفر 1391/05/04
از اطلاعات عالي،كاربردي،متنوع و بسياري كه در سايت خود گذارده ايد،نهايت استفاده را بردم.اگرچه در امر باغباني بسيار كم تجربه ام،ولي اطلاعات سايت بسيار گويا و آموزنده اند.هزاران سپاس
رضا حسینی 1392/05/12
سلام گلدان گیاه من شروع به ریزش برگهایش کرده است وتقریبا ساقه ها لخت شده اند چکار کنم

ثبت پرسش یا نظر جدید