پیچک سوئدی

دانستنیهای علمی

پلکترانتوس ورتیسیلاتوس یا پیچک سوئدی بوته ای در خانواده نعناعیان و بومی جنوب شرق آفریقا می باشد که معمولا به عنوان گیاه زینتی پرورش داده میشود

جایگاه رده‌بندی و خانواده

گیاه Plectranthus verticillatus که در فارسی با نام «پیچک سوئدی» شناخته می‌شود، از تیرهٔ نعناعیان (Lamiaceae) است؛ تیره‌ای با ویژگی‌های عمومی مانند ساقه‌های اغلب چهارگوش و برگ‌های معطر در بسیاری از اعضا. این گونه در سردهٔ Plectranthus قرار می‌گیرد؛ سرده‌ای متنوع با گونه‌های زینتی و دارویی که در نواحی گرمسیری و نیمه‌گرمسیری پراکنش دارد.

نام‌شناسی و ویژگی‌های علمی قابل توجه

نام سردهٔ Plectranthus از ریشه‌های یونانی به معنای «خار/خارک» و «گل» گرفته شده و به ساختارهای گل‌آذین در برخی گونه‌ها اشاره دارد. صفت گونه‌ای verticillatus به آرایش «چرخه‌ای/حلقه‌ای» (ورتسیلاسه) در بخش‌هایی از اندام‌های گیاه اشاره می‌کند. این گیاه از نظر ریخت‌شناسی معمولاً دارای برگ‌های گوشتی‌تر، براق و دندانه‌دار و ساقه‌های رونده یا آویز است.

منطقه بومی و زیستگاه طبیعی

خاستگاه طبیعی Plectranthus verticillatus جنوب آفریقا گزارش می‌شود. زیستگاه‌های معمول آن شامل حاشیهٔ جنگل‌ها، شیب‌های سنگی، دره‌های نیمه‌سایه و مکان‌هایی با رطوبت نسبی مناسب است؛ جایی که گیاه می‌تواند با ریشه‌زایی در گره‌ها و رشد خزنده یا آویز، سطح بیشتری را پوشش دهد.

تاریخچه و گسترش کشت

این گونه در سدهٔ بیستم به‌عنوان گیاهی زینتیِ مقاوم و مناسب برای گلدان‌های آویز به مجموعه‌های گیاهان آپارتمانی راه یافت. نام «پیچک سوئدی» بیشتر یک نام باغبانی است و الزاماً بیانگر منشأ سوئدی گیاه نیست؛ بلکه به رواج آن در بازار گیاهان زینتی و سازگاری‌اش با محیط‌های داخلی اشاره دارد.

خصوصیات - معرفی

این گیاه در سراسر جهان در مناطق خاص با آب و هوای نسبتاً گرم رشد میکند.

این گونه چندساله بوده و شکوفه آن از اواسط پاییز تا اواسط زمستان به رنگ بنفش و سفید ظاهر میشود

شرایط محیط رشد

از خاک معمولی استفاده کرده بآن آب زیاد بدهید و گلدان را برابر نور نگهدارید . از آنجا که گیاه جوان زیباتر است بهتر خواهد بود همواره از آن قلمه های جدید بگیرید

بهترین رشد آن در نور آفتاب فیلتر شده یا نیمه سایه است ، اما می توانند آفتاب کامل (نه چندان قوی و خشن) و یا سایه را تحمل نماید

آبیاری به طور منظم ، به خصوص در فصول گرم و خشک برای گیاه ضروری است. هر چند مواظب آب زیاد از حد باشید که می تواند منجر به ریختن برگها قبل از موعد شود

هرس پیچک سوئدی پس از گل دادن میتواند به حفظ مرتب بودن شاخ و برگها و فشردگی ، و همچنین برای تشویق شاخه به دادن شکوفه بیشتر کمک کند

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

شایع است که این گیاه برای درمان رمانتیسم بسیار مفید است

بعضی مبتلایان به بیماری رماتیسم ادعا میکنند هنگامیکه آنرا در اطاق خواب خود میگذارند درد آنها تا حد قابل ملاحضه ای کاهش می یابد . این گونه مطالب تا چه حد پایه های علمی دارد روشن نیست اما بهر حال آزمایش آن نیز و دردسر زیادی ندارد زیرا شاخه های این گیاه در آب براحتی ریشه داده و در مدت کوتاهی تا میزان قابل توجهی بزرگ میشود . برگها و گلهای آبی رنگ آن نشان میدهد که با حسن یوسف نسبت نزدیکی داشته و البته نگهداری آن نیز بهمان آسانی است

مقابله به آفات پیچک سوئدی

آفات این گیاه Mealybugs ، کنه عنکبوتی ، لکه های برگ و پوسیدگی ریشه میباشد

آفات رایج پیچک سوئدی

پیچک سوئدی (Plectranthus verticillatus) در محیط‌های گرم و خشک آپارتمان بیشتر در معرض شته، کنهٔ تارعنکبوتی و شپشک آردآلود است. شته‌ها روی جوانه‌ها تجمع کرده و برگ‌ها را بدشکل می‌کنند. کنهٔ تارعنکبوتی باعث زردی، ریزبرگی و تار نازک بین گره‌ها می‌شود. شپشک آردآلود به صورت توده‌های پنبه‌ای در محل اتصال برگ و ساقه دیده می‌شود و با ترشح عسلک، رشد گیاه را کاهش می‌دهد.

روش‌های پیشگیری و کنترل آفات

مهم‌ترین راه پیشگیری، تأمین رطوبت نسبی مناسب، نور کافی و تهویه خوب است. شست‌وشوی منظم برگ‌ها با آب ولرم و تمیز کردن با دستمال مرطوب، جمعیت آفات را کاهش می‌دهد. برای شپشک و شته می‌توان از پنبه آغشته به الکل استفاده کرد. در آلودگی‌های شدید، محلول رقیق صابون حشره‌کش یا روغن ولک روی سطح زیرین و رویی برگ‌ها اسپری می‌شود.

بیماری‌ها و شیوه مقابله

رطوبت بیش از حد خاک و زهکش ضعیف موجب پوسیدگی ریشه و لکه‌های قارچی روی برگ‌ها می‌شود. استفاده از خاک سبک، گلدان دارای سوراخ کافی، آبیاری پس از خشک شدن سطح خاک و حذف برگ‌های بیمار ضروری است. در صورت گسترش لکه‌ها می‌توان از قارچ‌کش سیستمیک با دوز کم استفاده کرد.

نحوه تکثیر پیچک سوئدی

ازدیار آن در هر زمان از فصل بهار با تقسیم قلمه ها و یا کاشت دانه های رسیده در دمای 66 - 75 ° فارنهایت (18 تا 24 درجه سانتیگراد) میباشد

عوارض جانبی - هشدار

عوارض پیچک سوئدی برای انسان

درباره سمی بودن مستقیم Plectranthus verticillatus برای انسان شواهد علمی معتبر و مشخص بسیار محدود است. در منابع گیاه‌پزشکی عمدتاً گزارشی از مسمومیت شدید وجود ندارد. با این حال، تماس پوستی طولانی‌مدت با شیره گیاه ممکن است در افراد حساس، تحریک خفیف پوست یا آلرژی تماسی ایجاد کند. خوردن مقادیر زیاد هر گیاه زینتی نیز می‌تواند موجب ناراحتی گوارشی خفیف شود.

عوارض پیچک سوئدی برای حیوانات خانگی

منابع دامپزشکی بزرگ (مانند فهرست‌های گیاهان سمی برای سگ و گربه) معمولاً این گونه را در بین گیاهان به‌وضوح سمی طبقه‌بندی نمی‌کنند. با این حال، جویدن زیاد برگ‌ها در سگ‌ و گربه می‌تواند باعث تهوع، استفراغ یا اسهال خفیف تا متوسط شود و بهتر است از دسترس حیوان دور نگه داشته شود. در صورت بروز علائم، مراجعه به دامپزشک ضروری است.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس پِلِکتِرانتوس و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره نعناعیان و جنس های آن