این گیاه با نام علمی Pinus resinosa و نام مرسوم (Red Pine) که به فارسي کاج سرخ ناميده ميشود، گياهي از خانواده Pinaceae بومي بومی شمال شرقی ایالات متحده آمریکا و جنوب کانادا، در جنگلهای سوزنیبرگ و خاکهای شنی و سنگلاخی مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی خشک دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک شنی تا لومی با زهکشی خوب، فقیر تا متوسط، با pH اسیدی تا کمی اسیدی (حدود 5.5 تا 6.5)
دانستنیهای علمی
ردهبندی و ویژگیهای کلی
کاج سرخ با نام علمی Pinus resinosa یکی از گونههای شاخص سوزنیبرگان نیمکره شمالی است.
این گونه به خانواده Pinaceae (تیرهٔ کاجها) و جنس Pinus تعلق دارد و در گروه کاجهای حقیقی با دو سوزن در هر دوتایی (فاسیکل) قرار میگیرد.
پوست ضخیم و قرمز-قهوهای آن که به صورت پولکی ترک میخورد، ویژگی تشخیصی مهمی در تمایز آن از برخی گونههای نزدیکخویش است.
خاستگاه جغرافیایی و پراکنش
زادگاه اصلی Pinus resinosa در شرق و مرکز آمریکای شمالی است؛ گستره بومی آن از جنوب کانادا (اونتاریو، کبک) تا شمال ایالات متحده (مینهسوتا، ویسکانسین، نیویورک و نواحی دریاچههای بزرگ) ادامه دارد.
این گونه عموماً در ارتفاعات پایین تا متوسط رشد میکند و در برخی نواحی، جنگلهای تقریباً خالص تشکیل میدهد.
دامنهٔ پراکنش طبیعی آن نسبتاً محدود است و به همین دلیل از نظر جغرافیای گیاهی، گونهای نسبتاً محلی بهشمار میآید.
زیستگاه و بومشناسی
زیستگاه معمول کاج سرخ شامل خاکهای شنی، نسبتاً فقیر و خوبزهکشیشده است که اغلب در تپههای شنی یخچالی یا بر روی بسترهای سنگی اسیدی قرار دارند.
این گونه نسبت به سرما مقاوم و در برابر تابش مستقیم آفتاب سازگار است، اما نسبتاً به سایهپسندی کمتری دارد.
آتشسوزیهای سطحی طبیعی با از بین بردن رقیبان علفی و درختی، نقش مهمی در باززایی و پایداری تودههای کاج سرخ ایفا میکنند.
تاریخچه و اهمیت علمی
Pinus resinosa نخستینبار در قرن هجدهم توسط گیاهشناسان اروپایی توصیف شد و در بسیاری از فلورهای کلاسیک آمریکای شمالی بهعنوان گونهای الگو برای مطالعه جنگلهای کاج معرفی گردید.
رزین فراوان این درخت در گذشته برای تولید صمغ، قیر چوب و ترکیبات دارویی ساده به کار میرفت.
کاج سرخ امروز یکی از گونههای مدل برای پژوهش در زمینه رشد سالانه درختان، حلقههای رشد و واکنش به تغییرات اقلیمی محسوب میشود.
خصوصیات - معرفی
ویژگیهای کلی اندامهای گیاه کاج سرخ (Pinus resinosa)
کاج سرخ درختی سوزنیبرگ و همیشهسبز است که به طور معمول بین ۲۰ تا ۳۰ متر ارتفاع میگیرد و تاجی گرد تا تخممرغی شکل دارد. رنگ کلی شاخ و برگ درخت سبز مایل به زیتونی با ته مایل به قرمز در شاخههای جوان است که آن را از بسیاری از گونههای دیگر متمایز میکند.
ساقه، تنه و پوست
تنه کاج سرخ راست، نسبتاً یکنواخت و استوانهای است و اغلب بدون انشعابهای بزرگ تا ارتفاع قابلتوجهی بالا میرود. پوست درخت در سنین جوانی خاکستری تا قهوهای روشن و صاف است اما با افزایش سن به رنگ قهوهایـقرمز تا نارنجیـقرمز در میآید و ترکهای عمودی و فلسهای ضخیم روی آن ایجاد میشود. شاخهها در طبقات نسبتاً منظم قرار میگیرند و شاخههای جانبی نازک و به رنگ قهوهای مایل به قرمز هستند.
برگها (سوزنها)
برگهای کاج سرخ به صورت سوزنی، باریک و کشیده هستند و به طور معمول در دستههای دو تایی روی کوتاهشاخهها قرار میگیرند. طول هر سوزن حدود ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر و ضخامت آن متوسط است و حالتی کمی پیچخورده دارد. رنگ سوزنها سبز تیره براق تا سبز متمایل به زیتونی است و بافت آنها نسبتاً سفت و انعطافپذیر است. سطح سوزنها دارای شیارهای طولی ظریف است و انتها کمی نوکتیز و تیزگز است.
مخروطها (ساختارهای تولیدمثلی)
کاج سرخ گلهای واقعی با گلبرگ ندارد و اندامهای تولیدمثلی آن به صورت مخروطهای نر و ماده ظاهر میشوند. مخروطهای نر کوچک، زرد تا قرمزـنارنجی و به صورت خوشهای در نزدیکی انتهای شاخههای جوان تشکیل میشوند. مخروطهای ماده بزرگتر، تخممرغی تا استوانهای، به طول تقریبی ۴ تا ۶ سانتیمتر و در ابتدا سبز، سپس قهوهای مایل به خاکستری میشوند. پولکهای مخروط ضخیم، چوبی و بدون خارهای برجسته در انتها هستند.
شرایط نگهداری کاج سرخ
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی خشک
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک شنی تا لومی با زهکشی خوب، فقیر تا متوسط، با pH اسیدی تا کمی اسیدی (حدود 5.5 تا 6.5)
|
دمای مناسب برای رشد کاج سرخ (Pinus resinosa)
کاج سرخ در اقلیمهای معتدل و نسبتاً سرد بهترین عملکرد را دارد. دامنه دمایی بهینه برای رشد رویشی حدود 5 تا 20 درجه سانتیگراد است و در زمستان قادر به تحمل یخبندانهای ملایم تا حدود منفی 30 درجه سانتیگراد میباشد. تغییرات شدید و ناگهانی دما میتواند به جوانهها و ریشههای سطحی آسیب بزند، بنابراین مناطق با سرمای پایدار و بدون نوسان شدید مناسبترند.
رطوبت و بارندگی
این گونه به رطوبت نسبی متوسط و بارندگی سالانه یکنواخت نیاز دارد. خاک نه باید دائماً غرقاب باشد و نه کاملاً خشک؛ رطوبت متوسط با زهکش خوب ایدهآل است. تحمل خشکی کوتاهمدت را دارد، اما دورههای طولانی خشکی موجب کاهش رشد و افزایش حساسیت به آفات و بیماریها میشود.
نور و شدت تابش
کاج سرخ یک گونه کاملاً آفتابدوست است. برای رشد مطلوب، به نور مستقیم خورشید در بیشتر ساعات روز نیاز دارد. سایهاندازی شدید در جنگلهای انبوه یا کاشت در مکانهای کمنور باعث کاهش طول شاخهها، نازکی سوزنها و کاهش تولید رزین میشود. در سالهای نخست رشد، تأمین نور کافی برای تشکیل تاج متراکم ضروری است.
خاک، pH و زهکش
این گیاه در خاکهای شنی تا شنیلومی با زهکش عالی بهترین رشد را نشان میدهد. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5 تا 7) برای جذب مناسب عناصر غذایی توصیه میشود. خاکهای سنگین رسی و فشرده که آب را نگه میدارند، ریسک پوسیدگی ریشه را بالا میبرند. وجود مواد آلی متوسط، تهویه خوب و عمق کافی خاک برای توسعه ریشههای عمیق ضروری است.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :