این گیاه با نام علمی Pinus jeffreyi و نام مرسوم (Jeffrey Pine) که به فارسي کاج جفری ناميده ميشود، گياهي از خانواده Pinaceae بومي بومی جنوبغربی ایالات متحده آمریکا، بهویژه کالیفرنیا، نوادا و اورگن، در دامنههای کوهستانی و زمینهای سنگلاخی مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی خشک دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک شنی تا سنگلاخی با زهکشی عالی، فقیر تا متوسط، با pH اسیدی تا کمی قلیایی (حدود 6 تا 7.5)
دانستنیهای علمی
خانواده و ردهبندی گیاهشناسی
کاج جفری با نام علمی Pinus jeffreyi عضوی از خانواده Pinaceae و راسته Coniferales است. این گونه در جنس Pinus و زیرجنس Pinus زیرگروه کاجهای سخت (hard pines) قرار میگیرد. کاج جفری از نزدیک با Pinus ponderosa (کاج پوندروزا) خویشاوند است و تشخیص میدانی آن برای گیاهشناسان نیز گاهی چالشبرانگیز است.
منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی
زیستگاه بومی کاج جفری در غرب آمریکای شمالی است. گستره اصلی آن از شمال کالیفرنیا و جنوب ایالت اورِگُن در ایالات متحده تا بخشهایی از نوادای غربی کشیده میشود. بیشترین تراکم طبیعی این گونه در رشتهکوه «سیِرا نوادا» و کوهستانهای جنوب اورگن دیده میشود. این درخت غالباً در جنگلهای کوهستانی باز و همراه با گونههایی مانند Pinus ponderosa و Abies spp. دیده میشود.
زیستگاه و بومشناسی
کاج جفری به ارتفاعات متوسط تا نسبتاً بالا (تقریباً 1500 تا 2700 متر از سطح دریا) سازگار است. این گونه خاکهای کمعمق، شنی و سنگلاخی را تحمل میکند و در شرایط نسبتاً خشک با تابستانهای گرم رشد مییابد. ریشههای عمیق و سازوکارهای تنظیم تعرق، آن را به گونهای مقاوم در برابر خشکی و آتشهای سطحی تبدیل کردهاند. مخروطهای بزرگ و دانههای بالدار آن، نقش مهمی در چرخه غذایی حیاتوحش محلی دارند.
تاریخچه علمی و نامگذاری
Pinus jeffreyi در میانه قرن نوزدهم توسط گیاهشناسان اروپایی در جریان اکتشافات فلور آمریکای غربی توصیف شد. نام گونه به افتخار گیاهشناس و اکتشافگر اسکاتلندی “John Jeffrey” انتخاب شده است که در قرن نوزدهم به جمعآوری نمونههای گیاهی از آمریکای شمالی پرداخت. در گذشته این درخت گاهی به عنوان زیرگونه یا واریتهای از Pinus ponderosa در نظر گرفته میشد، اما مطالعات مرفولوژیک و شیمیایی رزین، جایگاه آن را به عنوان گونهای مستقل تثبیت کردهاند.
خصوصیات - معرفی
ویژگیهای کلی ریختشناسی کاج جفری
کاج جفری (Pinus jeffreyi) درختی سوزنیبرگ و همیشهسبز است که معمولاً به ارتفاع ۳۰ تا ۴۰ متر میرسد و تاجی مخروطی تا تخممرغیشکل دارد. فرم کلی درخت باریک و ستونی در سنین جوان و درختی باز با شاخههای افقی در سنین پیر است. پوست تنه درخت ضخیم، ترکخورده و فلسفلس است و رنگ آن از قهوهای مایل به خاکستری تا سرخقهوهای متغیر است.
ساقه، تنه و شاخهها
تنه مستقیم و نسبتاً استوانهای است و درختان بالغ پوستی عمیقاً شیاردار با الگوی بلوکی دارند. چوب نسبتاً سبک، رزینی و به رنگ زرد مایل به قرمز است. شاخههای اصلی به طور حلقهای پیرامون تنه قرار میگیرند و شاخههای فرعی نازکتر، قهوهای تا خاکستری و در جوانی صاف هستند. جوانهها تخممرغی تا استوانهای، قهوهای تیره و دارای فلسهای رزیندارند.
برگها (سوزنها)
سوزنها در دستههای سهتایی روی شاخه کوتاه قرار میگیرند و طول آنها معمولاً ۱۲ تا ۲۵ سانتیمتر است. برگها باریک، نسبتاً نرم و اندکی خمیدهاند و رنگ آنها سبز تا سبزآبی متمایل به خاکستری است. سطح سوزنها دارای نوارهای استوماتی روشن بوده و بافت آنها چرمی و مقاوم به خشکی است. قاعده هر دسته سوزن در غلافی کاغذی، نازک و قهوهایرنگ محصور است.
ساختارهای زایشی (مخروطهای نر و ماده)
کاج جفری گل حقیقی ندارد و اندام زایشی آن به صورت مخروط ظاهر میشود. مخروطهای نر کوچک، استوانهای، زرد تا نارنجیرنگ و در خوشههای متراکم در قسمتهای پایینی شاخهها تشکیل میشوند. مخروطهای ماده بزرگ، تخممرغی تا دوکیشکل، به طول حدود ۱۵ تا ۲۵ سانتیمتر و قهوهایرنگ هستند. فلسهای مخروط دارای برآمدگی پایانی نسبتاً پهن با سطح کمی برجستهاند و دانهها بالدار و قهوهای، برای پراکنش توسط باد سازگار شدهاند.
شرایط نگهداری کاج جفری
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی خشک
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک شنی تا سنگلاخی با زهکشی عالی، فقیر تا متوسط، با pH اسیدی تا کمی قلیایی (حدود 6 تا 7.5)
|
شرایط دمایی و اقلیمی مناسب Pinus jeffreyi
Pinus jeffreyi بومی نواحی کوهستانی غرب آمریکای شمالی است و به آبوهوای خنک تا معتدل سازگار است. این گونه دمای زمستانی زیر صفر (تا حدود منفی ۲۰ درجه سانتیگراد) را تحمل میکند اما در برابر گرمای شدید و طولانیمدت حساستر است. بهترین عملکرد رویش در مناطقی با تابستانهای خنک و زمستانهای سرد اما نه بسیار سخت مشاهده میشود. اختلاف دمای شب و روز، بهویژه در ارتفاعات، برای بهبود رشد چوب و سوزنها مفید است.
رطوبت هوا و نیاز آبی
کاج جفری در اصل گونهای مقاوم به خشکی است و در زیستگاه طبیعی خود اغلب در مناطق نسبتاً کمبارش دیده میشود. با این حال، در سالهای ابتدایی کاشت، تأمین آبیاری منظم و عمیق برای استقرار ریشهها ضروری است. رطوبت نسبی متوسط برای رشد بهینه کافی است و رطوبت هوای بسیار بالا و ماندگار میتواند خطر بیماریهای قارچی را افزایش دهد. پس از استقرار، نیاز آبی کاهش یافته و به آبیاری گهگاهی و عمیق بسنده میکند.
نور، خاک و زهکش
Pinus jeffreyi نیازمند نور کامل خورشید است و در سایه شدید رشد ضعیفی دارد. برای رسیدن به تاج متراکم و رشد یکنواخت، حداقل ۶ تا ۸ ساعت نور مستقیم در روز توصیه میشود. از نظر خاک، این گونه خاکهای سبک تا متوسط، شنی یا شنیلوم با زهکش عالی را ترجیح میدهد و در خاکهای سنگلاخی و نسبتاً فقیر نیز قادر به رشد است. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۵/۵ تا ۷) مناسب است. تجمع آب در اطراف ریشه بهویژه در زمستان باید بهطور جدی اجتناب شود، زیرا باعث پوسیدگی ریشه و کاهش طول عمر درخت میگردد.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :