۱۴۰۴ ششم دی

پیریس کوهی

این گیاه با نام علمی Pieris floribunda و نام مرسوم (Mountain Pieris) که به فارسي پیریس کوهی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Ericaceae بومي بومی جنوب‌شرقی ایالات متحده آمریکا، به‌ویژه مناطق کوهستانی آپالاچی، در جنگل‌های اسیدی و مرطوب مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک اسیدی، لومی و غنی از مواد آلی با زهکشی خوب، مرطوب ولی بدون غرقابی، با pH حدود 4.5 تا 6

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و نام‌گذاری

Pieris floribunda که در فارسی گاهی «پیِریس همیشه‌سبزِ گل‌آذین‌پر» نامیده می‌شود، به خانواده Ericaceae (خانواده خلنگیان) و تیره فرعی Vaccinioideae تعلق دارد. این گونه در جنس Pieris جای می‌گیرد که شامل درختچه‌های زینتی اسیدی‌پسند است. نام گونه‌ای floribunda به معنای «پرگل» است و به گل‌آذین‌های متراکم و فراوان آن اشاره دارد. این گونه با نام‌های انگلیسی Mountain Andromeda و Fetterbush نیز شناخته می‌شود.

منطقه بومی و پراکنش طبیعی

زادگاه طبیعی Pieris floribunda، نواحی کوهستانی شرق آمریکای شمالی است؛ از ایالت ویرجینیا تا جورجیا و برخی بخش‌های کوهستانی تنسی و کارولیناها. این گونه معمولاً در ارتفاعات متوسط تا نسبتاً بالا می‌روید، جایی که تابستان‌ها خنک‌تر و زمستان‌ها سرد و مرطوب‌اند. پراکنش طبیعی آن محدودتر از برخی خویشاوندان آسیایی جنس Pieris است و همین امر آن را از نظر بوم‌شناسی و حفاظتی قابل توجه می‌کند.

زیستگاه و بوم‌شناسی

زیستگاه اصلی این گیاه، جنگل‌های کوهستانی اسیدی، لبه جنگل‌ها، و زیرآشکوب بلوط‌ها و صنوبرهای شرقی است. خاک‌ها معمولاً سبک، اسیدی، دارای هوموس فراوان و زهکش خوب هستند، در حالی‌ که رطوبت نسبی هوا بالا است. Pieris floribunda با میکوریز (همزیستی با قارچ‌های خاکزی) برای جذب بهتر مواد غذایی همکاری می‌کند. تحمل این گونه نسبت به خاک‌های قلیایی و فشرده بسیار پایین است و همین ویژگی، مرز پراکنش آن را در طبیعت تعیین می‌کند.

تاریخچه کشف و کشت زینتی

این گونه در اوایل قرن نوزدهم توسط گیاه‌شناسانی که فلور کوه‌های آپالاش را مطالعه می‌کردند توصیف شد. در میانه قرن نوزدهم، بذر و نهال آن به باغ‌های botanic اروپا و سپس باغ‌های خصوصی راه یافت. به سبب خوشه‌های گل زنگوله‌ای سفید و برگ‌های چرمی همیشه‌سبز، به سرعت به‌عنوان درختچه زینتی سایه‌پسند مطرح شد. در برنامه‌های اصلاح نباتات، از Pieris floribunda برای ایجاد دورگ‌های مقاوم‌تر به سرما و بیماری در کنار گونه‌های ژاپنی (Pieris japonica) بهره گرفته شده است.

خصوصیات - معرفی

ساقه و ساختار رویشی

پیریس کوهی (Pieris floribunda) درختچه‌ای همیشه‌سبز با قامت نسبتاً کوتاه است که معمولاً ۱ تا ۲ متر ارتفاع می‌گیرد. ساقه‌ها چوبی، منشعب و اغلب با فرم فشرده و متراکم رشد می‌کنند. پوست ساقه در گیاهان جوان صاف و متمایل به قهوه‌ای روشن است، اما با افزایش سن، کمی ترک‌خورده و تیره‌تر می‌شود. فرم بوته‌ای و انبوه این گیاه، ظاهری کروی تا نیم‌کروی ایجاد می‌کند که برای کاشت زینتی بسیار مطلوب است.

برگ‌ها

برگ‌های پیریس کوهی همیشه‌سبز، چرمی و نسبتاً ضخیم هستند. شکل برگ‌ها بیضی تا بیضی-کشیده بوده و طول آن‌ها معمولاً بین ۳ تا ۷ سانتی‌متر است. رنگ صفحه برگ در سطح فوقانی سبز تیره براق و در سطح زیرین سبز روشن‌تر است. حاشیه برگ صاف یا کمی موج‌دار است و نوک برگ‌ها اغلب تیز و اندکی باریک می‌شود. آرایش برگ‌ها به صورت متناوب روی ساقه بوده و تجمع آن‌ها در سرشاخه‌ها جلوه‌ای متراکم و زینتی ایجاد می‌کند.

گل‌ها و گل‌آذین

گل‌های پیریس کوهی کوچک، متعدد و به شکل زنگوله‌ای یا کوزه‌ای هستند. رنگ گل‌ها عمدتاً سفید تا سفید مایل به کرم است و سطح آن‌ها اندکی مومی به نظر می‌رسد. قطر هر گل معمولاً کمتر از ۱ سانتی‌متر است، اما تجمع آن‌ها در گل‌آذین خوشه‌ای آویزان، منظره‌ای انبوه و چشمگیر ایجاد می‌کند. این گل‌آذین‌ها معمولاً در نوک شاخه‌ها ظاهر می‌شوند و طول آن‌ها می‌تواند به ۵ تا ۱۰ سانتی‌متر برسد.

میوه و سایر ویژگی‌های ظاهری

میوه‌ها به صورت کپسول کوچک و چندخانه‌ای هستند که پس از رسیدن، بذرهای ریز را آزاد می‌کنند. رنگ میوه‌های رسیده متمایل به قهوه‌ای است. سیستم ریشه‌ای سطحی ولی گسترده بوده و به خاک‌های اسیدی و مرطوب سازگار است. ترکیب برگ‌های همیشه‌سبز، گل‌های زنگوله‌ای و عادت رشد فشرده، این گیاه را به یک عنصر زینتی شاخص در فضای سبز تبدیل می‌کند.

شرایط نگهداری پیریس کوهی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک اسیدی، لومی و غنی از مواد آلی با زهکشی خوب، مرطوب ولی بدون غرقابی، با pH حدود 4.5 تا 6

معرفی کلی شرایط رشد پیِریس گل (Pieris floribunda)

پیِریس گل یک درختچه همیشه‌سبز اسیدی‌دوست است که برای رشد پایدار، به محیطی خنک، مرطوب و نیمه‌سایه نیاز دارد. کنترل دما، رطوبت، نور و ویژگی‌های خاک برای جلوگیری از زوال تدریجی این گیاه ضروری است.

دما و رطوبت نسبی

پیِریس گل در مناطق معتدل خنک با زمستان‌های ملایم و تابستان‌های نه‌چندان داغ بهترین عملکرد را دارد. بازه دمایی ایده‌آل حدود 18 تا 24 درجه سانتی‌گراد در فصل رشد است و در زمستان می‌تواند دماهای نزدیک 0 درجه را نیز تحمل کند. گرمای شدید بالای 30 درجه همراه با خشکی هوا به‌سرعت باعث سوختگی حاشیه برگ‌ها می‌شود. رطوبت نسبی محیط بهتر است متوسط تا بالا باشد؛ مه‌پاشی ملایم در روزهای گرم (بدون خیس کردن طولانی‌مدت برگ‌ها) می‌تواند کمک‌کننده باشد.

نور مناسب

این گیاه نور فیلترشده و نیمه‌سایه را ترجیح می‌دهد. بهترین وضعیت، دریافت نور صبحگاهی ملایم و محافظت در برابر آفتاب تند ظهر و بعدازظهر است. در سایه عمیق، رشد کم‌پشت و گلدهی ضعیف می‌شود و در آفتاب مستقیم، برگ‌ها لکه‌دار و سوخته خواهند شد. قرار دادن گیاه در زیر سایه درختان بلند یا در کنار دیوار شمالی انتخاب مناسبی است.

خاک، زهکشی و آبیاری

پیِریس گل به خاکی اسیدی تا کمی اسیدی (pH حدود 5 تا 6)، سبک، غنی از مواد آلی و با زهکشی عالی نیاز دارد. مخلوطی از خاک برگ اسیدی، پیت‌ماس و کمی شن شسته محیط مطلوبی ایجاد می‌کند. ایستابی آب در اطراف ریشه برای این گیاه بسیار مخرب است و باید حتماً از گلدان یا بستر با زهکش مناسب استفاده شود. آبیاری باید منظم و با آب نسبتاً نرم انجام شود؛ سطح خاک نباید کاملاً خشک شود، اما بین دو آبیاری، فرصت تهویه به ریشه داده شود.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين جنس :
 

پیِریس ژاپنی (آندرومدا ژاپنی)

گياهان ديگر از همين خانواده :
 

مانزانیتای میوه‌درشت کرنبری سیاه لوکوتوئه آویخته درخت توت فرنگی

  محسن شهاب الدین