۱۴۰۴ ششم دی

پیِریس ژاپنی (آندرومدا ژاپنی)

این گیاه با نام علمی Pieris japonica و نام مرسوم (Japanese Pieris) که به فارسي پیِریس ژاپنی (آندرومدا ژاپنی) ناميده ميشود، گياهي از خانواده Ericaceae بومي بومی شرق آسیا؛ به‌ویژه ژاپن، تایوان و شرق چین، و به‌طور طبیعی در جنگل‌های کوهستانی مرطوب و مناطق معتدل رشد می‌کند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی تا پیت‌ماس‌دار، غنی از مواد آلی با زهکشی مناسب و رطوبت یکنواخت؛ نیازمند خاک اسیدی؛ pH حدود 4.5 تا 6

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و ویژگی‌های گیاهشناسی

پیِریس ژاپنی با نام علمی Pieris japonica از خانواده Ericaceae (هم‌خانواده رودودندرون، آزالیا و انگور خرسی) است. این گیاه درختچه‌ای همیشه‌سبز و اسیدی‌پسند است که معمولاً بین ۱ تا ۳ متر ارتفاع می‌گیرد. برگ‌ها چرمی، براق و اغلب در زمان جوانه‌زنی به رنگ قرمز یا برنزی ظاهر می‌شوند و سپس به سبز تیره تغییر می‌کنند. گل‌آذین‌ها خوشه‌ای آویخته بوده و گل‌های پارچـه‌ای کوچک، سفید تا صورتی تولید می‌کنند که از نظر ریخت‌شناسی به گل‌های زنگوله‌ای شباهت دارند.

جنس Pieris و خویشاوندان نزدیک

جنس Pieris شامل چند گونه همیشه‌سبز است که عمدتاً در شرق آسیا و آمریکای شمالی یافت می‌شوند. تمام گونه‌های این جنس با خاک‌های اسیدی، زهکش خوب و محیط‌های خنک تا معتدل سازگارند. پیِریس‌ها از نظر فیزیولوژیک به کمبود آهک و شوری حساس‌اند و این ویژگی آن‌ها را به بسیاری از گیاهان جنگل‌های کوهستانی اسیددوست نزدیک می‌کند.

منطقه بومی و زیستگاه طبیعی

خاستگاه اصلی Pieris japonica ژاپن، تایوان و بخش‌هایی از چین است. این گونه در طبیعت در جنگل‌های کوهستانی مرطوب، لبه جنگل‌ها و شیب‌های نیمه‌سایه رشد می‌کند. خاک‌های غنی از مواد آلی، اسیدی، خنک و با رطوبت یکنواخت بستر طبیعی این درختچه را تشکیل می‌دهند. حضور آن در لایه زیرین جنگل، نشانگر سازگاری با نور فیلترشده و رقابت کم نوری است.

تاریخچه علمی و کشت زینتی

پیِریس ژاپنی در قرن نوزدهم توسط گیاه‌شناسان اروپایی در شرق آسیا توصیف و به باغ‌های botanic معرفی شد. به‌سرعت به‌عنوان یک درختچه زینتی مهم در باغ‌های انگلیسی و سپس سراسر اروپا و آمریکای شمالی پذیرفته شد. از اواخر قرن نوزدهم تا امروز، ارقام متعددی با برگ‌های ابلق، گل‌های صورتی و فرم‌های پاکوتاه پرورش یافته‌اند که پیِریس ژاپنی را به یکی از ژنوتیپ‌های مهم در برنامه‌های اصلاحی گیاهان همیشه‌سبز اسیددوست تبدیل کرده است.

خصوصیات - معرفی

معرفی کلی اندام‌های گیاه Pieris japonica

Pieris japonica یک درختچه همیشه‌سبز زینتی از تیره اریکاسه است که اندام‌های ظریف و متراکمی دارد. فرم کلی گیاه بوته‌ای، فشرده تا کمی گسترده است و معمولاً ۱ تا ۲ متر ارتفاع می‌گیرد، با انشعابات متعدد و تاجی گرد تا تخم‌مرغی شکل.

ساقه و شاخه‌ها

ساقه‌ها چوبی، نسبتاً نازک و منشعب‌اند و در گیاهان جوان رنگ قهوه‌ای مایل به قرمز تا سبز متمایل دارند. با افزایش سن، پوست ساقه به رنگ قهوه‌ای خاکستری درمی‌آید و بافتی کمی پوسته‌پوسته پیدا می‌کند. شاخه‌ها متراکم، نسبتاً شکننده و اغلب با زاویه‌ای مایل رو به بالا رشد می‌کنند و الگوی رشد بوته‌ای متراکم را ایجاد می‌کنند.

برگ‌ها

برگ‌ها ساده، چرمی و همیشه‌سبز هستند و به صورت متناوب روی ساقه قرار می‌گیرند. شکل برگ‌ها بیضی تا سرنیزه‌ای است، با طول حدود ۳ تا ۸ سانتی‌متر و عرض ۱ تا ۳ سانتی‌متر. حاشیه برگ‌ها اغلب کمی موج‌دار تا اندکی دندانه‌دار و انتها باریک و نوک‌تیز است. سطح رویی برگ براق و سبز تیره و سطح زیرین سبز روشن‌تر است. در برخی واریته‌ها برگ‌های جوان به رنگ برنزی، قرمز یا صورتی دیده می‌شوند که سپس سبز می‌گردند و کنتراست رنگی چشمگیری ایجاد می‌کنند.

گل‌آذین و گل‌ها

گل‌ها در گل‌آذین‌های خوشه‌ای آویخته (پانیکول‌های آویز) تشکیل می‌شوند که طول آن‌ها معمولاً ۵ تا ۱۵ سانتی‌متر است. هر گل کوچک، زنگوله‌ای شکل و اغلب سفید شیری است، اگرچه در برخی ارقام، رنگ‌ها می‌توانند مایل به کرم یا صورتی باشند. گل‌ها جامی کروی-استوانه‌ای با ۵ لوب کوچک دارند و با آرایش متراکم روی محور گل‌آذین قرار می‌گیرند که ظاهری آبشاری و ظریف به بوته می‌بخشند.

میوه و بذر

میوه‌ها کپسول‌های کوچک، کروی تا تخم‌مرغی به قطر حدود ۳ تا ۵ میلی‌متر هستند که پس از رسیدن به رنگ قهوه‌ای درمی‌آیند. این کپسول‌ها پس از خشک شدن شکاف برمی‌دارند و بذرهای ریز را آزاد می‌کنند. میوه‌ها از نظر زینتی اهمیت کمتری نسبت به گل و برگ دارند، اما چرخه تولیدمثلی گیاه را کامل می‌کنند.

شرایط نگهداری پیِریس ژاپنی (آندرومدا ژاپنی)

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک لومی تا پیت‌ماس‌دار، غنی از مواد آلی با زهکشی مناسب و رطوبت یکنواخت؛ نیازمند خاک اسیدی؛ pH حدود 4.5 تا 6

دما و اقلیم مناسب برای پیِریس ژاپنی

پیِریس ژاپنی در اقلیم معتدل و خنک بهترین رشد را دارد. دمای ایده‌آل آن بین ۱۵ تا ۲۲ درجه سانتی‌گراد است و هوای بسیار گرم، به‌ویژه همراه با خشکی، به برگ‌ها آسیب می‌زند. این گیاه سرما تا حدود منفی ۱۰ درجه را تحمل می‌کند، اما یخ‌زدگی شدید و طولانی می‌تواند به جوانه‌های گل آسیب برساند. در مناطق بسیار گرم، کاشت در محل‌های خنک‌تر باغ و کنار گیاهان دیگر برای ایجاد سایه و کاهش تنش دمایی توصیه می‌شود.

نور مناسب

پیِریس ژاپنی به نور ملایم و فیلترشده نیاز دارد. بهترین محل، نیم‌سایه است؛ جایی که صبح‌ها نور ملایم و بعدازظهرها سایه باشد. تابش مستقیم آفتاب در ظهر، به‌ویژه در مناطق گرم و خشک، سبب سوختگی برگ‌ها و کم‌رنگ شدن آنها می‌شود. در مناطق سردتر، می‌توان آن را در نور بیشتری قرار داد، به شرطی که رطوبت خاک و هوا مناسب حفظ شود.

رطوبت هوا و آبیاری

این گیاه هوای کمی مرطوب را ترجیح می‌دهد و در محیط‌های بسیار خشک، لبه برگ‌ها قهوه‌ای می‌شود. آبیاری منظم و یکنواخت بدون غرقاب کردن خاک ضروری است. خاک باید همواره کمی مرطوب بماند اما هرگز باتلاقی نشود. استفاده از مالچ آلی روی سطح خاک به حفظ رطوبت و خنک نگه داشتن ریشه‌ها کمک می‌کند.

خاک و ویژگی‌های بستر کاشت

پیِریس ژاپنی از خانواده گیاهان اسیددوست است و به خاک اسیدی تا کمی اسیدی (pH حدود ۵ تا ۶) نیاز دارد. خاک باید سبک، غنی از مواد آلی و با زهکشی بسیار خوب باشد. مخلوطی از پیت‌ماس، خاک برگ پوسیده و کمی شن یا پرلیت برای این گیاه مناسب است. از آهک و خاک‌های قلیایی باید پرهیز شود، زیرا موجب زردی برگ‌ها (کلروز) و کاهش رشد می‌شود.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين جنس :
 

پیریس کوهی

گياهان ديگر از همين خانواده :
 

زغال اخته بوته بلند آزالیا مردابی هاکل‌بری سیاه کالمیا لاتیفولیا

  محسن شهاب الدین