این گیاه با نام علمی Azalea westons و نام مرسوم (Weston Azalea) که به فارسي آزالیا وستون ناميده ميشود، گياهي از خانواده Ericaceae بومي هیبرید باغی اصلاحشده در آمریکا (ماساچوست، نهالستان Weston) با منشأ گونههای بومی آمریکای شمالی مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک اسیدی، غنی از مواد آلی، سبک و با زهکشی خوب، ترجیحاً لومی، با pH حدود 4.5 تا 6
دانستنیهای علمی
خانواده و ردهبندی گیاهشناسی
آزالیا وستون (Azalea Weston’s) بهطور کلی در چارچوب جنس Rhododendron قرار میگیرد که متعلق به خانواده Ericaceae است. این خانواده شامل گیاهان زینتی اسیدیپسند مانند رودودندرونها، اریکا و کالونا است. همه اعضای این خانواده عموماً با خاکهای اسیدی، غنی از مواد آلی و زهکش خوب سازگارند. از نظر شکل زندگی، آزالیاها اغلب به صورت درختچههای برگریز یا همیشهسبز با ارتفاع کم تا متوسط رشد میکنند.
منطقه بومی و خاستگاه ژنتیکی
بخش عمده گونههای آزالیا در شرق آسیا (چین، ژاپن، کره) و نیز در بخشهایی از آمریکای شمالی بومی هستند. با این حال، رقم «Weston’s» یک رقم اصلاحشده باغبانی است و بهطور طبیعی در زیستگاههای وحشی یافت نمیشود. این رقم از تلاقی و گزینش گونههای مختلف در برنامههای اصلاح نباتات بهویژه در آمریکای شمالی حاصل شده و با هدف افزایش مقاومت به سرما و تنوع رنگ گلها پرورش یافته است.
زیستگاه و ویژگیهای بومشناختی
در زیستگاههای طبیعی، گونههای والد آزالیا در حاشیه جنگلهای خنک، دامنههای کوهستانی مرطوب و خاکهای غنی از هوموس رشد میکنند. این گیاهان نور فیلترشده زیر سایه درختان بلند را ترجیح میدهند. وابستگی به همزیستی میکوریزایی با قارچهای خاک از ویژگیهای مهم بومشناختی خانواده Ericaceae است که به جذب بهتر عناصر غذایی در خاکهای فقیر کمک میکند.
تاریخچه اصلاح و کاربرد در باغبانی
رقمهای گروه Weston در سده بیستم توسط اصلاحگران آمریکای شمالی معرفی شدند و با ترکیب ژرمپلاسم گونههای مقاوم و پرگل بهوجود آمدند. هدف اصلی اصلاح، تحمل سرمای زمستان، گلدهی فراوان در بهار و سازگاری با شرایط باغی متنوع بود. آزالیاهای گروه Weston اکنون در باغهای معتدل سرد بهعنوان درختچههای زینتی مهم برای ایجاد رنگ در اوایل فصل رشد شناخته میشوند.
خصوصیات - معرفی
ساقه و فرم رویشی
ازالئا وستونس بوتهای چوبی، خزاندار و پرشاخه است که بهصورت تودهای گنبدی یا قدری گسترده رشد میکند. ارتفاع آن معمولاً بین ۱ تا ۱٫۵ متر و قطر بوته تا حدود ۱٫۵ تا ۲ متر میرسد. ساقهها نازک، نسبتاً منعطف و در جوانی سبز تا سبز ـ قهوهای بوده و با افزایش سن به رنگ قهوهای تیره با بافتی چوبی تبدیل میشوند. آرایش شاخهها متراکم است و به شکلدهی یک حجم یکنواخت و تزئینی کمک میکند.
برگها
برگهای ازالئا وستونس ساده، منفرد و عموماً بیضوی تا نیزهایشکل هستند. طول برگها معمولاً بین ۳ تا ۷ سانتیمتر و پهنای آنها ۱ تا ۳ سانتیمتر است. حاشیه برگها صاف یا اندکی موجدار بوده و نوک آنها تیز تا کمی باریک است. رنگ برگها در فصل رشد، سبز متوسط تا سبز تیره با سطحی نسبتاً براق یا نیمهمات است و در برخی واریتهها پیش از ریزش پاییزی، طیفی از زرد، نارنجی یا قرمز کمرنگ دیده میشود. دمبرگ کوتاه است و آرایش برگها روی ساقه عموماً بهصورت متناوب است.
گلها
گل ازالئا وستونس بارزترین و تزئینیترین اندام گیاه است. گلها معمولاً قیفی یا شیپوریشکل و متشکل از ۵ گلبرگ اصلی هستند که ممکن است اندکی موجدار یا چینخورده به نظر برسند. قطر هر گل در بسیاری از ارقام بین ۴ تا ۷ سانتیمتر است و بهصورت خوشهای (چترمانند) در انتهای شاخههای همانساله تشکیل میشوند. رنگ گلها بسته به رقم از صورتی روشن تا صورتی پررنگ، ارغوانی، سفید یا ترکیبی با حاشیهها و لکههای تیرهتر در ناحیه گلو متغیر است. پرچمها بلند و خارجشوندهاند و اغلب کمی از لبه گلبرگها فراتر میروند.
اندامهای زایشی دیگر و میوه
در مرکز گل، مادگی شامل تخمدان فوقانی و کلاله برجسته قرار دارد. پس از گردهافشانی، میوهای کپسولی، کوچک و کشیده شکل میگیرد که حاوی بذرهای ریز و فراوان است. رنگ میوه ابتدا سبز و در زمان رسیدگی قهوهای میشود و پس از خشکشدن، کپسول به صورت طولی شکاف برداشته و بذرها آزاد میگردند.
شرایط نگهداری آزالیا وستون
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک اسیدی، غنی از مواد آلی، سبک و با زهکشی خوب، ترجیحاً لومی، با pH حدود 4.5 تا 6
|
دمـا و اقلیم مناسب برای آزالیا وستون
آزالیا وستون گیاهی نیمهسردسیری است و بهترین رشد را در دمای ۱۵ تا ۲۲ درجه سانتیگراد دارد. در زمستان، دمای ۵ تا ۱۰ درجه برای دوره استراحت مناسب است، اما باید از یخزدگی ریشهها جلوگیری شود. تغییرات شدید دما، بهخصوص باد سرد ناگهانی، میتواند باعث ریزش غنچهها شود. در فضای باز، کاشت در مناطقی با تابستانهای خنک و بدون گرمای شدید توصیه میشود.
نور مناسب و محل استقرار
نور ملایم و فیلترشده مهمترین شرط موفقیت در پرورش آزالیا وستون است. این گیاه نباید در آفتاب مستقیم ظهر قرار گیرد، زیرا برگسوزی و کاهش عمر گلها رخ میدهد. بهترین محل، نیمسایه زیر درختان بلند یا بالکنی با نور صبحگاهی و سایه بعدازظهر است. نور ناکافی نیز موجب کاهش غنچهدهی و رشد علفی ساقهها خواهد شد.
رطوبت هوا و آبیاری
آزالیا وستون به رطوبت نسبی ۵۰ تا ۷۰ درصد نیاز دارد. خشکی هوای محیط، بهویژه در فصول گرم، به پژمردگی برگها و ریزش گلها میانجامد. میتوان با قرار دادن ظرف آب نزدیک گلدان یا استفاده از رطوبتساز، رطوبت را تنظیم کرد. خاک باید همواره مرطوب ولی نه غرقاب باشد؛ آبیاری با آب سبک و بدون آهک (ترجیحاً باران یا آب تصفیهشده) بهترین گزینه است.
خاک، اسیدیته و زهکشی
آزالیا وستون به خاک اسیدی، سبک و غنی از مواد آلی نیاز دارد. pH ایدهآل بین ۴/۵ تا ۵/۵ است. ترکیبی از پیتماس، خاکبرگ جنگلی و پرلیت برای گلدان مناسب است. از خاکهای آهکی یا دارای گچ و املاح بالا باید پرهیز شود، زیرا سبب زردی برگها (کلروز) میگردد. زهکشی خوب بسیار حیاتی است؛ آب ماندگار در ریشهها موجب پوسیدگی و ضعف عمومی گیاه میشود.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين خانواده :