۱۴۰۴ ششم دی

هاکل‌بری سیاه

این گیاه با نام علمی Gaylussacia baccata و نام مرسوم (Black Huckleberry) که به فارسي هاکل‌بری سیاه ناميده ميشود، گياهي از خانواده Ericaceae بومي بومی شرق آمریکای شمالی، از کانادا تا جنوب ایالات متحده، در جنگل‌های اسیدی، بوته‌زارها و زمین‌های شنی مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک اسیدی، شنی یا لومی سبک با زهکشی خوب، فقیر از نظر آهک و غنی از مواد آلی، با pH حدود 4 تا 5.5

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و ویژگی‌های کلی

Gaylussacia baccata (گایلوسساسیا باککاتا) که به English Black Huckleberry نیز مشهور است، گونه‌ای بوته‌ای از تیره Ericaceae است. این گیاه در راسته Ericales، تیره Ericaceae و زیرتیره Vaccinioideae قرار می‌گیرد و جزو جنس Gaylussacia محسوب می‌شود که از نزدیکان جنس Vaccinium (قره‌قات‌ها و بلوبری‌ها) است. برگ‌ها معمولاً همیشه‌سبز تا نیمه‌همیشه‌سبز، بیضی و دارای غدد رزینی ریز هستند که با لمس، احساسی چسبناک یا دانه‌دانه ایجاد می‌کنند.

منطقه بومی و پراکنش طبیعی

گایلوسساسیا باککاتا بومی آمریکای شمالی است و گستره آن عمدتاً در شرق و شمال‌شرق ایالات متحده و بخش‌هایی از جنوب شرقی کانادا قرار دارد. این گونه در ایالت‌هایی مانند مین، نیویورک، پنسیلوانیا، کارولیناها و تا بخش‌هایی از مناطق آپالاچی یافت می‌شود. پراکنش آن اغلب لکه‌ای و وابسته به نوع خاک و آتش‌سوزی‌های دوره‌ای است که رقابت گیاهان بزرگ‌تر را کاهش می‌دهد.

زیستگاه و بوم‌شناسی

این بوته در جنگل‌های اسیدی مخروطیان و مختلط، تپه‌های شنی، اراضی بوته‌زار و حاشیه مرداب‌های اسیدی رشد می‌کند. خاک‌های سبک، شنی و فقیر از نظر مواد غذایی برای این گونه مناسب‌اند و ریشه‌های آن با قارچ‌های میکوریزا همزیستی دارند. میوه‌های سیاه و مومی آن منبع غذایی مهمی برای پرندگان، پستانداران کوچک و خرس‌ها به شمار می‌روند و در چرخه بذرپاشی نقش کلیدی دارند.

تاریخچه نام‌گذاری و مطالعه

جنس Gaylussacia به افتخار شیمیدان فرانسوی جوزف لوئی گیلوساک نام‌گذاری شده است. گونه baccata به معنای «دارای سته (میوه گوشتی با دانه‌های ریز)» است که به میوه خوراکی آن اشاره دارد. در قرن نوزدهم، گیاه‌شناسان آمریکای شمالی این گونه را از قره‌قات‌های جنس Vaccinium تفکیک کردند، به‌ویژه به دلیل ساختار غده‌های رزینی برگ و ویژگی‌های آناتومیک میوه که در فلورهای کلاسیک آمریکای شمالی توصیف شده است.

خصوصیات - معرفی

مشخصات کلی اندام‌های گیاه Gaylussacia baccata

هاکل‌بری سیاه یک درختچه خزان‌کننده کوتاه‌قد است که معمولاً بین ۳۰ تا ۹۰ سانتی‌متر ارتفاع دارد. فرم کلی گیاه کپه‌ای تا گسترده بوده و از پایه شاخه‌های متعدد منشعب می‌شوند. رنگ عمومی اندام‌های جوان متمایل به سبز تا قرمز مایل به قهوه‌ای است.

ساقه و شاخه‌ها

ساقه‌های مسن چوبی و نسبتاً نازک، با پوست قهوه‌ای مایل به خاکستری هستند. شاخه‌های یک‌ساله سبز تا قرمز تیره و اندکی زبرند. گره‌ها نسبتاً متراکم بوده و موجب تراکم شاخساره می‌شوند. شاخه‌ها بیشتر قائم تا متمایل به خارج بوده و انعطاف‌پذیری متوسطی دارند.

برگ‌ها

برگ‌ها ساده، منفرد و تقریباً بیضوی تا بیضی-کشیده هستند و معمولاً ۲ تا ۵ سانتی‌متر طول دارند. حاشیه برگ‌ها صاف (بدون دندانه)، راس کمی نوک‌تیز و قاعده گرد تا اندکی گوه‌ای است. سطح برگ سبز تیره در رو و سبز روشن در زیر بوده و با غدد ریز رزینی نقطه‌نقطه می‌شود که در نور، درخشش ظریفی ایجاد می‌کنند. بافت برگ چرمی-نازک و رگبرگ میانی برجسته است.

گل‌ها

گل‌ها کوچک، آویزان و به صورت خوشه‌های کوتاه در کناره شاخه‌های سال جاری ظاهر می‌شوند. کاسه و جام گل زنگوله‌ای‌شکل تا کوزه‌ای‌شکل با رنگ سفید مایل به صورتی یا صورتی کم‌رنگ است. هر گل معمولاً پنج‌پَر بوده و پرچم‌ها درون جام پنهان می‌مانند. اندازه هر گل حدود چند میلی‌متر است و جلوه‌ای ظریف به بوته می‌دهد.

میوه و سایر ویژگی‌های ظاهری

میوه‌ها سته‌های کوچک گرد، به قطر حدود ۵ تا ۸ میلی‌متر، با رنگ بنفش-سیاه براق در رسیدگی کامل هستند. سطح میوه صاف و محتوی چند بذر ریز است. ریشه‌ها کم‌عمق و فیبری بوده و با شبکه ظریف خود در لایه‌های بالایی خاک گسترش می‌یابند که به تثبیت خاک در زیستگاه‌های شنی و اسیدی کمک می‌کند.

شرایط نگهداری هاکل‌بری سیاه

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک اسیدی، شنی یا لومی سبک با زهکشی خوب، فقیر از نظر آهک و غنی از مواد آلی، با pH حدود 4 تا 5.5

معرفی کلی شرایط رویش Gaylussacia baccata

گیاه Gaylussacia baccata (گایلوسساسیا باککاتا) یک درختچه بومی جنگل‌های اسیدی آمریکای شمالی است که برای رشد مطلوب به محیطی خنک‌ـ‌مرطوب و خاک‌های سبک نیاز دارد. شناخت دقیق شرایط زیستگاه طبیعی آن برای موفقیت در کشت باغی یا گلدانی ضروری است.

دما و نیاز سرمایی

این گیاه به اقلیم‌های معتدل تا نسبتاً سرد عادت دارد و دمای بهینه رشد آن حدود ۱۵ تا ۲۲ درجه سانتی‌گراد است. تحمل یخبندان ملایم زمستانه را دارد و دوره سرمای زمستانی برای تحریک جوانه‌زنی و گلدهی سال بعد مفید است. در تابستان‌های بسیار گرم، سایه‌روشن و آبیاری منظم برای جلوگیری از تنش حرارتی ضروری است.

نور و شدت تابش

گایلوسساسیا باککاتا در طبیعت اغلب در حاشیه جنگل‌ها و زیر سایه درختان رشد می‌کند. بنابراین نور فیلترشده تا نیم‌سایه بهترین شرایط نوری برای آن است. تابش مستقیم و شدید آفتاب، به‌ویژه در اقلیم‌های گرم و خشک، باعث سوختگی برگ‌ها و کاهش تشکیل میوه می‌شود.

رطوبت محیط و آبیاری

این گونه به رطوبت هوای متوسط تا نسبتاً بالا و خاک همیشه اندکی مرطوب نیاز دارد. آبیاری باید منظم ولی بدون غرقاب شدن ریشه انجام شود. خشکی طولانی‌مدت خاک یکی از مهم‌ترین عوامل ضعف رشد و ریزش زودرس برگ‌ها است.

خاک، اسیدیته و زهکش

گایلوسساسیا باککاتا خاک‌های سبک، شنی‌ـ‌لومی، غنی از مواد آلی و دارای زهکش خوب را ترجیح می‌دهد. اسیدیته مناسب برای رشد آن pH حدود ۴ تا ۵٫۵ است، بنابراین از خاک‌های آهکی و قلیایی باید اجتناب شود. افزودن خاک‌برگ سوزنی‌برگان، پیت‌ماس اسیدی و مالچ آلی به پای گیاه به حفظ رطوبت و اسیدی نگه داشتن خاک کمک می‌کند.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين خانواده :
 

پیِریس ژاپنی (آندرومدا ژاپنی) لوکوتوئه آویزان کالمیای باریک‌برگ آزالیا مردابی

  محسن شهاب الدین