Passiflora alata winged-stem passion flower که به فارسی پاسیفلورا آلاتا نامیده میشود، گیاهی از خانواده گل ساعتی، بومی آمازون (از پرو تا شرق برزیل) می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دمای محیط: نواحی نیمه گرمسیری خاک: خاک های لومی با مواد غذایی کافی
دانستنیهای علمی
نام علمي
Passiflora alata
نام لاتين
winged-stem passion flower
ردهبندی و خانواده
Passiflora alata یکی از گونههای مهم سردهٔ Passiflora در خانوادهٔ Passifloraceae است. این خانواده شامل حدود ۱۸ جنس و بیش از ۷۵۰ گونه است که عمدتاً علفی بالارونده یا درختچهایاند. گونهٔ P. alata با گلهای درشت و معطر خود بهعنوان الگوی کلاسیک «گل ساعتی» در منابع گیاهشناسی آمریکای جنوبی معرفی شده است.
منطقه بومی و زیستگاه طبیعی
Passiflora alata بومی نواحی استوایی آمریکای جنوبی، بهویژه برزیل، پاراگوئه و بخشهایی از آرژانتین است. زیستگاه طبیعی آن جنگلهای بارانی گرم و مرطوب، حاشیه جنگلها و پرچینهای طبیعی با خاک غنی و زهکش خوب است. این گونه اغلب بهصورت بالارونده بر روی درختان دیگر رشد میکند و برای رسیدن به نور از آنها بهعنوان تکیهگاه استفاده میکند.
تاریخچه مطالعه و کاربردها
از سدهٔ هفدهم میلادی، گیاهشناسان اروپایی Passiflora alata را بهعنوان گیاهی زینتی و دارویی توصیف کردهاند. در طب سنتی آمریکای جنوبی، بخشهای هوایی این گونه برای اثرات آرامبخش خفیف و بهبود اختلالات خفیف خواب گزارش شده است. توصیفهای مورفولوژیک دقیق این گونه در فلورهای برزیل و مجموعههای گیاهشناسی قرن نوزدهم نقش مهمی در تفکیک آن از سایر گونههای همخانواده داشته است.
![پاسیفلورا آلاتا]()
![پاسیفلورا آلاتا]()
خصوصیات - معرفی
گیاه "پاسیفلورا آلاتا" یا "گل ساعتی ساقه بالدار" یکی از گیاهان گلدار از جنس و خانواده ی گل ساعتی ها می باشد که شاخه هایی همیشه سبز داشته و میوه ای خوراکی تولید می کند. این گونه های گیاهی بومی آمازون (از پرو تا شرق برزیل) می باشند. در برخی نواحی به دلیل گل های خوشبوی این گیاه به آن "گل ساعتی معطر" نیز گفته می شود. نام گونه ی آلاتا از به معنی بال می باشد که نشان دهنده ی ساقه های بالدار (به صورت چهار بال یا چهارگوش) است.
برگ ها تخم مرغی شکل یا کشیده، به طول 10 تا 15 سانتیمتر و پهنای 1 تا 10 سانتیمتر هستند. گل های این گیاهان معطر و به قطر 7 تا 10 سانتیمتر دیده می شوند. این گل ها دارای گلبرگ هایی به رنگ قرمز و خمیده با تاجی ریش دار به رنگ ارغوانی و سفید می باشند که جلوه ای خاص به آنها می دهد. گلدهی این گیاهان اغلب در اواخر تابستان یا اوایل پاییز صورت می گیرد. گل های زیبای آن جاذب زنبورهای عسل، پروانه ها و پرندگان می باشند. گونه ی آلاتا تقریباً گیاهی زود گلده است. میوه های این گیاهان به صورت منفرد تشکیل شده و برای بومیان منطقه بسیار باارزش می باشند. این میوه ها تخم مرغی شکل، به رنگ زرد تا نارنجی روشن، به طول 8 تا 15 سانتیمتر و به قطر 5 تا 10 سانتیمتر دیده می شوند. هر میوه می تواند به طور متوسط حدود 90 تا 300 گرم وزن داشته باشد.
![winged-stem passion flower]()
![winged-stem passion flower]()
شرایط نگهداری پاسیفلورا آلاتا
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی نیمه گرمسیری
خاک مورد نياز
خاک های لومی با مواد غذایی کافی
|
در نواحی معتدل معمولاً کشت این گیاهان در گلخانه صورت می گیرد. اگرچه آنها می توانند در نواحی که دما در فصل پاییز کمتر از 5 درجه سانتیگراد نباشد، در محیط های خارج از گلخانه نیز رشد کنند. بنابراین می تواند سرمای ملایم را برای مدت کوتاه تحمل کند.
این گیاهان برای گلدهی به نور کامل آفتاب نیاز دارند. در روزهای آفتابی به دلیل تولید گل های زیبا می تواند بسیاری پروانه ها و پرندگان را به خود جلب کند.
برای رشد بهینه نیز به خاک های لومی با مواد غذایی کافی نیاز دارند.
![Passiflora alata]()
![Passiflora alata]()
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
از این گیاه به دلیل گل های معطر و زیبا به عنوان گیاهی زینتی استفاده می کنند.
همچنین میوه های این گیاه ارزش خوراکی داشته و برای بومیان منطقه بسیار بااهمیت می باشند.
در برزیل و آمریکای جنوبی از میوه های این گیاه به عنوان گیاهی دارویی نیز استفاده می شود. ولی هنوز مطالعات دقیقی در مورد ترکیبات تشکیل دهنده و مکانیسم عمل آنها وجود ندارد.
![پاسیفلورا آلاتا - معرفی درختان میوه]()
![پاسیفلورا آلاتا - معرفی درختان میوه]()
مقابله به آفات پاسیفلورا آلاتا
آفات رایج پاسیفلورا آلاتا
شتهها، تریپسها و مگس سفید از مهمترین آفات Passiflora alata هستند که با تغذیه از شیره گیاهی باعث پیچیدگی برگ، کاهش رشد و ترشح عسلک میشوند. کنههای ریز نیز با ایجاد لکههای زرد و نقرهای روی برگها، فتوسنتز را مختل میکنند.
بیماریهای قارچی و باکتریایی
لکه برگی قارچی، پوسیدگی طوقه و ریشه و همچنین لکههای باکتریایی روی برگ و ساقه از بیماریهای شایعاند. شرایط گرم و مرطوب، آبیاری از بالا و تهویه نامناسب بروز این بیماریها را تشدید میکند و میتواند به ریزش شدید برگ و خشکیدگی شاخهها منجر شود.
روشهای پیشگیری و کنترل
مدیریت بهداشت گیاه شامل حذف برگها و شاخههای آلوده، استفاده از بستر کشت سبک و زهکشدار و پرهیز از آبیاری بیش از حد، اساس کار است. برای آفات مکنده میتوان از صابون حشرهکش یا روغن ولک استفاده کرد و در صورت طغیان، آفتکشهای انتخابی با دوز توصیهشده بهکار میروند. در بیماریهای قارچی، محلولپاشی با قارچکشهای مسی یا سیستمیک و بهبود تهویه محیط بسیار مؤثر است.
![پاسیفلورا آلاتا]()
![پاسیفلورا آلاتا]()
نحوه تکثیر پاسیفلورا آلاتا
این گیاهان معمولاً از طریق بذر تکثیر می شوند. البته هیبریدهایی از این گونه با برخی دیگر از گونه های پاسیفلورا نیز وجود دارد. تکثیر این هیبریدها اغلب از طریق ریشه دار کردن قلمه های چوب نرم صورت می گیرد.
توصیه شده است که بذرها را قبل از کشت تحت پیش تیمار جوانه زنی قرار دهیم. زیرا این بذرها دارای یک پوشش سخت هستند که جوانه زنی آنها را بسیار کند می کند. پیش تیمارهای مختلفی برای افزایش سرعت جوانه زنی این بذور وجود دارد اما ساده ترین روش خیساندن بذرها به مدت 24 تا 48 ساعت قبل از کشت در آب گرم می باشد. یا می توان بذور را با غلتاندن در شن یا ماسه نیز خراش دهی نمود. که در اثر خراش دهی، نفوذ آب و هوا به آن بهتر صورت می گیرد. روش دیگر استفاده از چینه سرمایی است. به این صورت که بذرها را در لایه هایی از ماسه ی مرطوب و در دمای 5 تا 7 درجه سانتیگراد به مدت دو تا سه ماه نگهداری کرده و سپس اقدام به کشت بذرها می کنند.