گل ساعتی قرمز

دانستنیهای علمی

رده‌بندی گیاهشناسی

Passiflora coccinea از خانوادهٔ Passifloraceae و در جنس بزرگ Passiflora قرار دارد که شامل صدها گونه پیچکی با گل‌های پیچیده است. این گونه به دلیل گل‌های قرمز درخشانش با نام عمومی «گل ساعتی قرمز» شناخته می‌شود. ساختار شعاعی گل‌ها، همراه با تاج رشته‌ای شکل در مرکز، از ویژگی‌های بارز تیره گل ساعتی است که در گرده‌افشانی تخصص‌یافته نقش دارد.

منطقه بومی و پراکنش

Passiflora coccinea بومی جنگل‌های بارانی آمازون در آمریکای جنوبی است و به‌ویژه در برزیل، گویان و سورینام گزارش شده است. این گیاه عمدتاً در نواحی کم‌ارتفاع و مرطوب رشد می‌کند که بارندگی سالانه بالا و نوسان دمایی کم است. رشد پیچکی و بالاروندهٔ آن، وابسته به درختان و درختچه‌ها برای تکیه‌گاه است که ساختار چندلایهٔ جنگل‌های بارانی را بازتاب می‌دهد.

زیستگاه و بوم‌شناسی

گل ساعتی قرمز در حاشیه جنگل‌ها، کناره رودخانه‌ها و فضاهای نیمه‌سایه که نور پراکنده دریافت می‌کنند، فراوان‌تر است. گل‌های قرمز درخشان و لوله‌ای آن با گرده‌افشان‌های ویژه، به‌ویژه پرندگان شهدخوار، هم‌تکامل یافته‌اند. میوه‌ها منبع غذا برای پرندگان و پستانداران کوچک هستند و به پراکنش بذر کمک می‌کنند. این گیاه در نظام‌های بومی به عنوان بخشی از تنوع پیچک‌های جنگلی شناخته می‌شود، هرچند از نظر خوراکی‌بودن میوه، کمتر از گونه‌های دیگر جنس Passiflora مورد استفاده است.

تاریخچه علمی و پژوهشی

Passiflora coccinea در سدهٔ نوزدهم میلادی در جریان اکتشافات گیاهشناسی آمازون توصیف شد. رنگ قرمز غیرمعمول در میان بسیاری از گونه‌های آبی و بنفش گل ساعتی، توجه تاکسونومیست‌ها و باغ‌های گیاه‌شناسی را جلب کرد. از آن زمان، این گونه به‌عنوان یک نمونه مهم برای مطالعهٔ تنوع رنگ گل، روابط گیاه–گرده‌افشان و سازگاری با اقلیم‌های گرم و مرطوب در جنس Passiflora به کار رفته است.

خصوصیات - معرفی

شرایط نگهداری گل ساعتی قرمز

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز نواحی گرمسیری خاک مورد نياز انواع مختلفی از خاک ها

مقابله به آفات گل ساعتی قرمز

آفات رایج گل ساعتی قرمز (Passiflora coccinea)

شته‌ها، کنه‌های تارعنکبوتی و مگس سفید از مهم‌ترین آفات گل ساعتی قرمز هستند. این آفات با مکیدن شیره گیاهی سبب زردی برگ، پیچیدگی و ریزش جوانه‌ها می‌شوند. شته‌ها معمولاً روی پشت برگ و ساقه‌های نرم تجمع می‌کنند، در حالی که کنه‌ها لکه‌های زرد ریز و تارهای نازک روی برگ ایجاد می‌کنند. مگس سفید نیز با پرواز ناگهانی هنگام تکان دادن برگ‌ها قابل مشاهده است.

برای کنترل غیرشیمیایی، ابتدا باید با آب پرفشار سطح زیرین برگ‌ها شسته شود. سپس می‌توان از محلول صابون حشره‌کش یا مایع ظرف‌شویی بسیار رقیق (۱–۲ سی‌سی در یک لیتر آب) هر ۳–۵ روز یک‌بار استفاده کرد. در صورت آلودگی شدید، مصرف حشره‌کش‌های سیستمیک مانند ایمیداکلوپراید با رعایت دوز و احتیاطات ایمنی توصیه می‌شود.

بیماری‌های قارچی و باکتریایی

لکۀ برگی قارچی، پوسیدگی طوقه و ریشه از مهم‌ترین بیماری‌های گل ساعتی قرمز هستند. آبیاری بیش از حد، زهکش ضعیف و رطوبت مداوم روی برگ‌ها شرایط را برای بروز این بیماری‌ها مناسب می‌کند. لکۀ برگی به صورت نقاط قهوه‌ای با هالۀ زرد و گاهی ریزش زودرس برگ‌ها دیده می‌شود.

برای پیشگیری، تهویه مناسب، پرهیز از آبیاری روی برگ و استفاده از بستر کشت با زهکش خوب ضروری است. برگ‌ها و قسمت‌های آلوده باید جمع‌آوری و حذف شوند. در موارد شدید، استفاده از قارچ‌کش‌های مس‌دار یا ترکیبات حاوی کاپتان و مانکوزب طبق دستور برچسب می‌تواند مؤثر باشد. تعویض خاک آلوده و ضدعفونی گلدان نیز به کاهش فشار بیماری کمک می‌کند.

نحوه تکثیر گل ساعتی قرمز