این گیاه با نام علمی Lagerstromia faumei و نام مرسوم (Japanese Crape Myrtle) که به فارسي شاهپسند ژاپنی ناميده ميشود، گياهي از خانواده بومي بومی ژاپن، بهویژه جزایر ریوکیو (اوکیناوا) و نواحی شرقی آسیا مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاکهای لومی تا شنی با زهکشی خوب؛ غنی از مواد آلی؛ pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)
دانستنیهای علمی
نام علمي
Lagerstromia faumei
نام لاتين
Japanese Crape Myrtle
ردهبندی و خانواده گیاهشناسی
Lagerstroemia fauriei که در فارسی در کنار دیگر گونهها با نام «شاهپسند ژاپنی» شناخته میشود، به خانواده Lythraceae (تیره شاهپسندیان) تعلق دارد. این خانواده شامل حدود 30 جنس و بیش از 600 گونه علفی، درختچهای و درختی است که بسیاری از آنها به دلیل گلدهی طولانی و رنگارنگ، ارزش زینتی بالایی دارند. جنس Lagerstroemia حدود 50–60 گونه دارد که اغلب در نواحی گرم و نیمهگرم آسیا و اقیانوسیه پراکندهاند.
منطقه بومی و پراکنش طبیعی
زادگاه اصلی Lagerstroemia fauriei جزایر جنوبی ژاپن است؛ از جمله کیوشو، شیکوکو و مخصوصاً جزایر ریوکیو. این گونه بهطور طبیعی در جنگلهای نیمهگرمسیری، دامنههای کمارتفاع و حاشیه رودخانهها رشد میکند؛ جایی که تابستانهای گرم و مرطوب و زمستانهای نسبتاً ملایم بر آن حاکم است. خاکهای عمیق، نسبتاً اسیدی و دارای زهکش خوب برای توسعه ریشه و رشد این گونه اهمیت زیادی دارد.
ویژگیهای ریختشناسی و سازگاری
Lagerstroemia fauriei یک درختچه تا درخت کوچک خزانکننده است که به دلیل پوست تنه صاف و لایهلایه با رنگهای متغیر خاکستری، قهوهای و خرمائی بسیار مورد توجه گیاهشناسان و طراحان منظر است. نسبت به بسیاری از گونههای دیگر شاهپسند، تحمل بیشتری به سرما و بیماریهای قارچی دارد و همین ویژگی، آن را به منبع ژنتیکی مهمی در برنامههای اصلاح نژادی تبدیل کرده است. گلها بهتنهایی اغلب کمپُرتر از گونه L. indica هستند، اما در تلاقیهای بینگونهای نقشی کلیدی دارند.
تاریخچه کشف و کاربرد علمی
این گونه در اواخر قرن نوزدهم توسط گیاهشناسان اروپایی و ژاپنی توصیف و نامگذاری شد. از نیمه قرن بیستم، Lagerstroemia fauriei بهطور گسترده در برنامههای اصلاح نژاد در آمریکا و ژاپن استفاده شد تا رقمهای مقاومتر به سرما، با پوست تزئینیتر و مقاومت بیشتر به بیماری لکه برگی و سفیدک پودری ایجاد شود. بسیاری از واریتههای مشهور شاهپسند امروزی، ترکیبی از L. fauriei با گونه L. indica هستند که ویژگیهای زینتی و تطبیقی بهتری ارائه میدهند.
خصوصیات - معرفی
خصوصیات کلی اندامهای رویشی
شاهپسند ژاپنی (Lagerstroemia fauriei) درختچهای تا درختی کوچک است که معمولاً ۳ تا ۷ متر ارتفاع میگیرد. فرم تاج آن گسترده تا گلدانیشکل بوده و شاخهها ظریف و نسبتاً مستقیماند. پوست ساقه در سنین بالاتر پوستهپوسته شده و تکههای نازک آن جدا میشود و ساقهای دو رنگ تا سهرنگ با لکههای روشن خاکستری، کرم و قهوهای ایجاد میکند. این ریزش پوست ظاهری تزئینی و خالخال به گیاه میبخشد.
ساقه و شاخهها
ساقهی اصلی صاف تا کمی شیاردار است و با بالا رفتن سن، قطر آن افزایش مییابد ولی نسبت به ارتفاع، باریک و خوشفرم باقی میماند. شاخههای جوان سبز تا سبز مایل به قرمز بوده و نسبتاً انعطافپذیر هستند. گرهها روی شاخهها نسبتاً نزدیک به هم قرار دارند و محل اتصال برگها و جوانههای گلدهنده را تشکیل میدهند. با گذر زمان، رنگ شاخهها قهوهایتر و بافت آنها چوبیتر میشود.
برگها
برگها ساده، بدون بریدگی و روبهرو (متقابل) روی شاخه قرار میگیرند. شکل آنها بیضوی تا تخممرغی با نوک کمی تیز است. طول برگ معمولاً بین ۳ تا ۷ سانتیمتر و عرض آن ۲ تا ۴ سانتیمتر است. سطح برگ صاف و نسبتاً براق بوده و رنگ آن سبز تیره تا سبز متوسط است. در پاییز بسیاری از ژنوتیپها تغییر رنگ داده و طیفی از زرد، نارنجی تا قرمز را نشان میدهند که ارزش زینتی گیاه را افزایش میدهد.
گلها و گلآذین
گلها مهمترین اندام زینتی شاهپسند ژاپنی هستند. گلآذینها خوشهای (پانیکول) و انتهایی بوده و به صورت خوشههای عمودی یا کمی آویزان در انتهای شاخههای سال جاری ظاهر میشوند. هر گل دارای ۶ کاسبرگ و معمولاً ۶ گلبرگ چینخورده و موجدار است که بافتی کاغذی و لطیف ایجاد میکند. رنگ گلها بسته به رقم از سفید خالص تا صورتی ملایم و صورتی پررنگ متغیر است. پرچمها متعدد و زردرنگ بوده و در مرکز گل تجمع پیدا میکنند و کنتراست زیبایی با رنگ گلبرگها میسازند.
میوه و بذر
میوهها کپسولی، کوچک و کروی تا تخممرغیشکل هستند که پس از رسیدن، قهوهای تیره یا سیاه میشوند و به چند بخش ترک میخورند. داخل هر کپسول چندین بذر کوچک، صاف و بالدار وجود دارد. حضور همزمان میوههای خشک، گلهای باز و جوانههای گل روی شاخه، ظاهر چندرنگ و پویا به گیاه میبخشد.
شرایط نگهداری شاهپسند ژاپنی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاکهای لومی تا شنی با زهکشی خوب؛ غنی از مواد آلی؛ pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)
|
دما و اقلیم مناسب برای رشد شاهپسند ژاپنی
شاهپسند ژاپنی گیاهی گرمادوست و مناسب مناطق با تابستانهای طولانی و گرم است. بهترین دامنه دمایی برای رشد فعال آن بین ۲۰ تا ۳۵ درجه سانتیگراد است. این گیاه سرما را تنها تا حدود ۱۰- درجه سانتیگراد (بسته به رقم و سن گیاه) تحمل میکند، اما در مناطق با زمستانهای بسیار سرد دچار سرمازدگی شاخهها میشود و نیاز به هرس زمستانه دارد. قرارگیری در مکانهای گرم، آفتابگیر و محافظتشده از بادهای سرد، کلید شکوفهدهی مطلوب است.
نیاز نوری شاهپسند ژاپنی
شاهپسند ژاپنی برای گلدهی فراوان به نور کامل نیاز دارد. حداقل ۶ ساعت نور مستقیم خورشید در روز توصیه میشود؛ در سایه یا نیمسایه، رشد طولی زیاد و گلدهی بسیار کاهش مییابد. در مناطق بسیار گرم، دریافت آفتاب ملایم عصر یا صبح همراه با سایه نسبی در بعدازظهر میتواند از سوختگی برگها جلوگیری کند، اما همچنان باید مجموع نور دریافتی بالا باشد.
ویژگیهای خاک و تغذیه
این گیاه در طیف وسیعی از خاکها رشد میکند، اما خاک لومی، عمیق، نسبتاً سبک، غنی از مواد آلی و با زهکش خوب ایدهآل است. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۶ تا ۷) مناسبتر است. تجمع آب در اطراف ریشه باعث پوسیدگی و کاهش مقاومت گیاه میشود. افزودن کمپوست و کود دامی کاملاً پوسیده پیش از کاشت، و کوددهی متعادل بهاره، کیفیت رشد و گلدهی را بهشدت بهبود میبخشد.
آبیاری و رطوبت محیط
در سالهای اولیه استقرار، آبیاری منظم و عمیق اهمیت زیادی دارد. پس از استقرار، شاهپسند ژاپنی تا حدی متحمل خشکی است، اما آبیاری منظم در فصل رشد موجب شاخهزنی بهتر و گلدهی طولانیتر میشود. اجازه دهید سطح خاک بین دو آبیاری کمی خشک شود تا ریشهها در اثر ماندآب آسیب نبینند. رطوبت نسبی متوسط برای این گیاه کافی است و نیاز به رطوبت بسیار بالا ندارد.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين خانواده :