گارسینیا آترویریدیس - معرفی درختان میوه

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1394/12/29
گارسینیا آترویریدیس - معرفی درختان میوه
گارسینیا آترویریدیس Garcinia atroviridis (نام‌های رایج: در ایران عمدتاً با نام علمی «گارسینیا» شناخته می‌شود؛ در جهان: asam gelugur، Indian/ Malayan tamarind) درختی همیشه‌سبز از تیره Clusiaceae است. این گونه دارای برگ‌های ساده، چرمی و براق با آرایش متقابل، گل‌های نسبتاً درشت با رنگ زرد تا نارنجی و میوه‌های گوشتیِ کروی تا کمی فرورفته با شیارهای مشخص است که در رسیدگی به زرد-نارنجی متمایل می‌شوند. گیاه در اقلیم‌های گرمسیری مرطوب بهترین رشد را دارد و به دمای یخبندان حساس است؛ در خاک‌های عمیق، نسبتاً اسیدی تا خنثی، با زهکشی مناسب و بارندگی بالا عملکرد بهتری نشان می‌دهد. خاستگاه آن جنوب‌شرق آسیا، به‌ویژه شبه‌جزیره مالایا و سوماترا است و زیستگاه طبیعی‌اش جنگل‌های کم‌ارتفاع مرطوب و حاشیه جنگل‌هاست. این گونه به‌طور شاخص به‌عنوان چاشنی ترش مزه در آشپزی جنوب‌شرق آسیا شهرت دارد.

Nargil_Garcinia atroviridis
نام علمي
Garcinia atroviridis
نام لاتين
Asam Gelugur
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

خانواده و طبقه‌بندی گیاه‌شناسی

گارسینیا آترویریدیس با نام علمی Garcinia atroviridis گونه‌ای همیشه‌سبز از خانواده Clusiaceae (یا Guttiferae سابق) است. این گونه در جنس Garcinia قرار می‌گیرد؛ جنسی که شامل ده‌ها گونه درختی است که بسیاری از آن‌ها دارای میوه‌های اسیدی و غنی از ترکیبات فنولی‌اند. این گونه از نظر خویشاوندی به گارسینیا کامبوجیا نزدیک است، اما ویژگی‌های مورفولوژیک و شیمیایی متمایزی دارد.

منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی

زیستگاه بومی گارسینیا آترویریدیس عمدتاً جنوب‌شرقی آسیاست. این گیاه به‌طور طبیعی در تایلند، مالزی، بخش‌هایی از اندونزی و شبه‌جزیره مالایا یافت می‌شود. در این نواحی، آن را اغلب در جنگل‌های کم‌ارتفاع، مناطق حاشیه‌ای جنگل‌های بارانی و باغ‌های اختلاطی می‌کارند. به دلیل نیاز به رطوبت بالا و دمای نسبتاً ثابت، انتشار آن محدود به مناطق گرم و مرطوب است.

زیستگاه و نیازهای بوم‌شناختی

گارسینیا آترویریدیس در جنگل‌های بارانی همیشه‌سبز، خاک‌های عمیق، حاصلخیز و نسبتاً اسیدی بهتر رشد می‌کند. این درخت نور پس‌زمینه تا نیم‌سایه را ترجیح می‌دهد و به خاک‌های با زهکش خوب وابسته است، زیرا ماندابی شدن ریشه را آسیب‌پذیر می‌کند. حضور طبیعی آن اغلب در حاشیه رودخانه‌ها و دامنه‌های کم‌شیب دیده می‌شود، جایی که رطوبت هوا بالا اما زهکشی خاک مطلوب است.

تاریخچه کشف و استفاده سنتی

استفاده از گارسینیا آترویریدیس در طب سنتی و آشپزی جنوب‌شرقی آسیا سابقه‌ای چندصد ساله دارد. در متون گیاه‌پزشکی محلی، از میوه ترش آن به عنوان چاشنی و همچنین به‌عنوان منبع ترکیبات اسیدی و آنتی‌اکسیدانی یاد شده است. گزارش‌های گیاه‌شناسان اروپایی در قرن نوزدهم، این گونه را به جامعه علمی بین‌المللی معرفی کرد و از آن زمان، ویژگی‌های شیمیایی، به‌ویژه وجود اسید هیدروکسی‌سیتریک و سایر متابولیت‌های ثانویه، موضوع پژوهش‌های متعدد بوده است.

گارسینیا آترویریدیس

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه گارسینیا آترویریدیس
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  گارسینیا آترویریدیس
مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  گارسینیا آترویریدیس
25 تا 35 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  گارسینیا آترویریدیس
خاک های عمیق و مرطوب


"گیاه گارسینیا آترویریدیس" یکی از درختان جنگل های بارانی و بومی مالزی است. این گیاه به صورت خودرو در شبه جزیره مالزی رشد می کند اما در برخی نواحی به عنوان یک گیاه دارویی مورد کشت و کار قرار می گیرد. گارسینیا درختی چندساله و بزرگ است که عمدتاً در جنگل های همیشه سبز نواحی جنوبی تایلند و مالزی دیده می شوند. 
این گیاه می تواند بیش از 20 متر ارتفاع داشته باشد. پوست آن صاف و به رنگ خاکستری است. برگ ها به رنگ سبز تیره، براق، طویل و خطی با انتهای نوک تیز می باشند. گل ها به رنگ قرمز تیره هستند. میوه های این گیاه کروی شکل بوده و به صورت منفرد در انتهای شاخه ها تشکیل می شوند. این میوه ها حدود 10 سانتیمتر نیز قطر دارند. میوه های رسیده به رنگ زرد مایل به نارنجی روشن که به صورت قاچ شده و خشک شده به همراه ادویه ی کاری یا با شکر به مصرف خوراکی می رسند. 

Asam Gelugur

شرایط محیط رشد


این گونه بسیار مناسب برای نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری است با میانگین بارش سالیانه ی زیاد است. در طول دوره ی رشد رویشی به آبیاری منظم احتیاج دارد. این درختان به خشکی حساس بوده و برای رشد بهتر به نواحی بارانی یا آبیاری منظم نیاز دارند. این گیاه سیستم ریشه ای ضعیفی دارد به همین دلیل خاک های عمیق، به خوبی آبیاری شده و دارای رطوبت زیاد را ترجیح می دهند
دمای کمتر از 20 درجه سانتیگراد نیز رشد را به تأخیر می اندازد. بهترین دما برای رشد و تولید میوه های این درخت، دمای بین 25 تا 35 درجه سانتیگراد به همراه رطوبت بیش از 80 درصد می باشد. در دماهای بالای 38 یا 40 درجه سانتیگراد، برگ ها و میوه ها دچار آفتاب سوختگی می شوند.
از نظر نیاز نوری به مکان های کاملاً آفتابگیر نیاز دارد.

Garcinia atroviridis

مقابله به آفات گارسینیا آترویریدیس


آفات رایج گارسینیا آترویریدیس

در Garcinia atroviridis آفات مکنده مانند شته‌ها، شپشک‌های آردآلود و سپردار، و نیز کنه‌ها می‌توانند با تغذیه از شیره گیاهی باعث زردی، ضعف عمومی، ریزش برگ و ترشح عسلک شوند که زمینه رشد کپک دوده‌ای را فراهم می‌کند. برای مدیریت، پایش منظم زیرِ برگ‌ها، حذف اندام‌های آلوده، شست‌وشوی شاخ‌وبرگ با آب، و کنترل مورچه‌ها توصیه می‌شود. در آلودگی‌های شدید از روغن‌های باغبانی یا صابون‌های حشره‌کش طبق برچسب استفاده کنید.


بیماری‌های قارچی و پوسیدگی ریشه

رطوبت بالا و زهکشی ضعیف می‌تواند به پوسیدگی ریشه و طوقه (مانند Phytophthora/Pythium) و لکه‌برگی‌های قارچی منجر شود. نشانه‌ها شامل پژمردگی، قهوه‌ای شدن ریشه‌ها، سیاه‌شدن طوقه و لکه‌های نکروتیک روی برگ است. مهم‌ترین اقدام، بهبود زهکشی، کاهش آبیاری و جلوگیری از ماندابی شدن است. حذف برگ‌های آلوده، افزایش گردش هوا و ضدعفونی ابزار هرس ضروری است.


راهکارهای پیشگیری و مدیریت تلفیقی

کاشت در بستر سبک و زهکش‌دار، آبیاری بر اساس نیاز واقعی، تغذیه متعادل (پرهیز از ازت زیاد) و قرنطینه نهال‌های جدید، خطر بروز آفات و بیماری را کاهش می‌دهد. استفاده از دشمنان طبیعی (مانند کفشدوزک‌ها علیه شته‌ها) و در صورت لزوم کاربرد هدفمند سموم کم‌خطر با رعایت دوره کارنس، چارچوب مدیریت تلفیقی مؤثر است.

گارسینیا آترویریدیس

نحوه تکثیر گارسینیا آترویریدیس


تکثیر این گیاهان از طریق کشت بذرها صورت می گیرد. بهترین زمان برای کشت بذرها، بلافاصله پس از برداشت آنها است. این بذرها اگر سریعاً پس از برداشت کشت نشوند، قدرت جوانه زنی آنها کاهش می یابد. بذور کشت شده، 40 تا 90 روز پس از کشت جوانه خواهند زد. نهال های بذری در شرایط سایه و رطوبت کافی به سرعت رشد خواهند کرد. در صورت مدیریت صحیح خاک و شرایط رشد گیاه، نهال های بذری حاصل پس از 3 تا 5 سال به باردهی خواهند رسید.

Asam Gelugur

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

کاربردها:

میوه های این گیاهان دارای اسید سیتریک، اسید تارتاریک، اسید مالیک، اسید اسکوربیک، اسید هیدروکسی سیتریک و فلاونوئیدها است. 
میوه ها را به صورت رسیده یا خشک شده می توان مصرف نمود. همچنین در سالادها نیز از این میوه ها استفاده می شود. 

گارسینیا آترویریدیس - معرفی درختان میوه

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس گارسینیا و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره کلازیاسه و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.75 از ۵، بر اساس 4 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

مهدی فلاح سارمه 1395/08/29
نهال این گیاه در چه دمای از بین می رود ؟
آیا شرایطش در رشت تا دمای 0 درجه در زمستان امکان پذیر هست ؟
مهدی فلاح سارمه 1395/08/30
نهال این گیاه در چه دمای از بین می رود ؟ آیا شرایطش در رشت تا دمای 0 درجه در زمستان امکان پذیر هست ؟

ثبت پرسش یا نظر جدید