Garcinia gardneriana Bacupari که به فارسی باکوپاری نامیده میشود، گیاهی از خانواده کلازیاسه، بومی برزیل می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: مرطوب دمای محیط: نواحی گرمسیری و معتدل گرم خاک: خاک های مرطوب و حاوی مواد آلی
دانستنیهای علمی
نام علمي
Garcinia gardneriana
ردهبندی و جایگاه تبارزادی
Garcinia gardneriana که در برخی منابع با نام رایج «باکوپاری» شناخته میشود، از تیرهٔ Clusiaceae (کلوزیاسه) است؛ تیرهای گرمسیری که بسیاری از اعضای آن دارای شیرهٔ رزینی و ترکیبات فنولی ویژهاند. این گونه در جنس Garcinia قرار میگیرد؛ جنسی با تنوع بالا در نواحی نوتروپیکال و پالهوتروپیکال و خویشاوند نزدیک گونههای شناختهشدهای مانند G. mangostana.
منطقهٔ بومی و پراکنش طبیعی
خاستگاه طبیعی Garcinia gardneriana در آمریکای جنوبی گزارش شده و بیشترین اشارهها به جنوب و جنوبشرقی برزیل و نواحی همجوار در زیستبومهای جنگلی مرطوب مربوط است. این گونه در اقلیمهای گرم تا نیمهگرمسیری، جایی که رطوبت هوا و بارندگی سالانه بالاست، سازگاری بیشتری نشان میدهد.
زیستگاه و ویژگیهای بومشناختی
زیستگاه معمول این گیاه، جنگلهای همیشهسبز یا نیمههمیشهسبز و حاشیههای جنگلی است؛ جایی که خاکها اغلب عمیق، آلی و دارای زهکشی مناسب هستند. مانند بسیاری از گونههای Garcinia، حضور بافتهای ترشحی و شیرهٔ گیاهی میتواند در دفاع شیمیایی علیه گیاهخواران و عوامل بیماریزا نقش داشته باشد. رطوبت پایدار و سایهروشن جنگلی معمولاً برای استقرار نهالها اهمیت دارد.
تاریخچهٔ نامگذاری و اشارههای علمی
نام جنس Garcinia در ادبیات گیاهشناسی به افتخار لوران گارسن (Laurent Garcin)، طبیعیدان فرانسوی، بهکار رفته است. صفت گونهای gardneriana بهطور رایج یادآور افرادی با نام «گاردنر» در تاریخ اکتشافات طبیعی است و در نامگذاریهای قرن نوزدهم در فلور آمریکای جنوبی دیده میشود. دادههای ردهبندی این گونه عمدتاً بر پایهٔ صفات ریختشناسی و مقایسه با سایر اعضای جنس تکمیل شده است.
![باکوپاری]()
![باکوپاری]()
خصوصیات - معرفی
جنس گیاهی گارسینیا دارای گیاهانی همیشه سبز و دوپایه است. گونه ی گارسینیا گاردنریانا یا "باکوپاری" یکی از گونه های جنس گارسینیا است که بومی رودخانه ی آمازون در برزیل در آمریکای جنوبی می باشد. این گیاه، میوه هایی با آریل خوراکی تولید می کند. در برزیل تحقیقات زیادی در مورد استفاده از میوه های این گیاهان و خواص ضدسرطانی بودن آنها صورت گرفته است.
باکوپاری درختی کوچک به طول 3 تا 9 متر با برگ های ساده، چرم مانند، به رنگ سبز تیره است. برگ های جوان به صورت جفت و به رنگ قهوه ای مایل به قرمز دیده می شوند. گل ها در خوشه های کوچکی در حاشیه ی برگ ها ظاهر می شوند. روی یک گیاه هم گل های نر و هم گل های دوجنسی تشکیل می شود. میوه ها در زمان رسیدن به رنگ زرد بوده و دارای آریل خوراکی با مزه ای ترش و شیرین و مطبوع می باشند. هر درخت می تواند تعداد زیادی میوه تولید کند. تحقیقات نشان داده که میوه های این گیاهان دارای خواص ضدسرطانی خوبی می باشند. زمان گلدهی و میوه دهی آن از ماه آگست تا ژانویه است. برداشت میوه ها نیز از نوامبر تا مارچ صورت می پذیرد.
![Bacupari]()
![Bacupari]()
شرایط نگهداری باکوپاری
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی گرمسیری و معتدل گرم
خاک مورد نياز
خاک های مرطوب و حاوی مواد آلی
|
این گیاه به خوبی می تواند در نواحی گرمسیری یا معتدل گرم رشد کند. حتی در برخی مواقع نیز می تواند در سرمای بسیار کوتاه و کم نیز رشد نماید. نسبت به دماهای پایین تا حدود -4 درجه سانتیگراد (25 درجه فارنهایت) مقاوم است.
از نظر نیاز نوری مشخص شده که این گیاه می تواند در سراسر برزیل هم در مکان هایی با آفتاب کامل و هم در مکان هایی با سایه ی کامل رشد کند. اما بیشترین میوه دهی را در شرایط نور کامل آفتاب ایجاد می کنند.
باکوپاری با هر نواع خاکی سازگاری دارد اما عمدتاً خاکی را که بتواند برای مدت طولانی رطوبت را در خود نگه دارد و نیز غنی از مواد آلی باشد، ترجیح می دهد.
باکوپاری به آبیاری فراروان نیاز دارد. اگر حدود ده سانتیمتر از ضخامت خاک اطراف ریشه ها با مالچ پوشیده شود، می تواند رطوبت را به طور مناسب در خود حفظ کند.
استفاده از کمپوست به همراه کود دامی (طیور خانگی) و حدود 50 کیلوگرم کود شیمیایی NPK به نسبت های 10-10-10 تا حدود چهار سال اول، به افزایش عملکرد گیاه کمک می کند.
نهال های بذری حاصل از این گیاهان را می توان بر روش پسته هایی که حاوی حدود 50 درصد مواد آلی است کشت نمود. فاصله ی کشت این نهال ها از هم حدود 5 × 5 متر می باشد. حدود ده لیتر آبیاری در هر هفته در طی دو ماه ابتدای رشد، به استقرار و رشد بهتر گیاه کمک می کند.
![Garcinia gardneriana]()
![Garcinia gardneriana]()
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
کاربردهای دارویی و پزشکی
میوهی Garcinia gardneriana (باکوپاری) در طب مردمی جنوب برزیل و پاراگوئه برای تهیه دمنوشها و فرآوردههای خوراکیِ حمایتیِ دستگاه گوارش بهکار میرود و گاهی بهعنوان کمککننده در کاهش التهابهای خفیف مصرف میشود.
ترکیبات فنولی و زانتونهای موجود در بخشهای مختلف گیاه، آن را به یک منبع مورد توجه برای پژوهشهای داروشناسی با محوریت فعالیت آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی تبدیل کردهاند و از عصارهها در فرمولاسیونهای آزمایشگاهیِ محصولات مکمل یا مراقبت پوستی الهام گرفته میشود.
کاربردهای صنعتی و فرآوردهای
از پالپ میوه در تولید فرآوردههای غذایی-دارویی مانند نوشیدنیهای عملکردی، کنسانترهها و ترکیبات طعمدهنده استفاده میشود و این کاربردها میتوانند به ایجاد محصولات با ارزش افزوده در صنایع غذایی و مکملها کمک کنند.
پوست میوه و سایر بقایای فرآوری، گاهی بهعنوان ماده خام برای استخراج ترکیبات زیستفعال بهکار میروند؛ این رویکرد، امکان استفاده صنعتی از ضایعات و توسعه عصارههای استاندارد را فراهم میکند.
نکات ایمنی و استانداردسازی
مصرف درمانی قطعیِ باکوپاری نیازمند شواهد بالینی و استانداردسازی عصارههاست؛ بنابراین استفاده دارویی باید با توجه به دوز، تداخلات احتمالی و راهنمایی متخصص انجام شود.
![باکوپاری - معرفی درختان میوه]()
![باکوپاری - معرفی درختان میوه]()
نحوه تکثیر باکوپاری
تکثیر این گیاهان از طریق کشت بذرها صورت می گیرد. بهترین زمان برای کشت بذرها، بلافاصله پس از برداشت آنها است. این بذرها اگر سریعاً پس از برداشت کشت نشوند، قدرت جوانه زنی آنها کاهش می یابد. بذور کشت شده، 40 تا 90 روز پس از کشت جوانه خواهند زد. نهال های بذری در شرایط سایه و رطوبت کافی به سرعت رشد خواهند کرد. در صورت مدیریت صحیح خاک و شرایط رشد گیاه، نهال های بذری حاصل پس از 3 تا 5 سال به باردهی خواهند رسید.