راهنمای نگهداری و پرورش گیاهان آپارتمانی - فیکوس لیراتا

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/04/11
راهنمای نگهداری و پرورش گیاهان آپارتمانی - فیکوس لیراتا
فیکوس لیراتا (Ficus lyrata) که در ایران با نام‌های «فیکوس لیراتا» یا «انجیر برگ‌ویولونی» شناخته می‌شود و در جهان به نام رایج **Fiddle-leaf fig** شناخته است، گیاهی همیشه‌سبز با برگ‌های بزرگ، چرمی و براق با شکل ویولونی و رگبرگ‌های برجسته است. نور **زیادِ غیرمستقیم** و دمای حدود **۱۸ تا ۲۷°C** را می‌پسندد و به سرما و نوسان دما حساس است. رطوبت **متوسط تا نسبتاً بالا** (حدود ۴۰–۶۰٪) برای رشد بهتر توصیه می‌شود. کاربرد اصلی آن **زینتی و دکوراتیو** در فضای داخلی است و کاربرد دارویی/صنعتی شاخص و رایجِ شناخته‌شده‌ای مانند برخی فیکوس‌ها ندارد.

Nargil_Ficus Lyrata
نام علمي
Ficus Lyrata
نام لاتين
Fiddle Leaf Fig
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

فيكوس ليراتا يا فيكوس برگ ويلوني از ديگر گياهان خانواده موراسه محسوب مي شود. اين گياه برگ هايي بشكل پنج ضلعي يا شبيه به يك ويلون دارد و منظره خاص و منحصر به فردي از خود نمايان مي كند

فیکوس لیراتا

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه فیکوس لیراتا
کم
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  فیکوس لیراتا
کمی خشک
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  فیکوس لیراتا
28 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  فیکوس لیراتا
خاک باغچه ای خاکبرگ و خاک چوب

در سرزمین بومی خود بصورت درخت هستند . ولی در ایران بصورت گیاه آپارتمانی است

ارتفاع : در محل اصلی خود درخت بزرگی است ولی در آپارتمان ارتفاع آن تا ۲ متر یا بیشتر میرسد

برگها : این گیاه بعلت برگهایش گاهی انجیری ویولونی مینامند . رنگ برگها سبز تیره با رگبرگ روشن هستند . اندازه برگها ۳۰تا ۵۰ سانتیمتر بوده و جنبه تزئینی آن زیاد است .اندازه برگها و طرز قرار گرفتن آنها بر روی ساقه باین گیاه علیرغم جثه نسبتا” بزرگش شکل دلپذیری میدهد .

گل و میوه : گل نمایان نبوده و گاهگاهی نیز میوه تشکیل میگردد.

بلندی آنها گاه تا 15 متر میرسد و برگ های آنها تا 45 سانتی متر طول و 30 سانتی متر درعرض گسترده میشود. حالت چرمی و حاشیه مواج برگ ها را از زیبایی خاصی برخوردار کرده است

این درخت زینتی محبوب در مناطق نیمه گرمسیری و گرمسیری است و می توان آن را در گلدان نگهداری کرد. ولی در صورت کاشت در زمین از رشد به مراتب سریعتری برخوردار میباشد.

Fiddle Leaf Fig

شرایط محیط رشد

محل زندگی : این گیاه احتیاج کم به نور دارد ولی در مقابل نیاز آن به حرارت زیاد بوده و بخصوص مستان نباید حرارت کمتر از ۱۸ درجه باشد . هوای خشک آپارتمان را مدت کوتاهی تحمل میکند .

Ficus Lyrata

مقابله به آفات فیکوس لیراتا


آفات رایج فیکوس لیراتا

شایع‌ترین آفات فیکوس لیراتا شامل کنه تارتن (ریزش و لکه‌های ریز زرد، تارهای نازک)، شپشک آردآلود (توده‌های پنبه‌ای در گره‌ها و پشت برگ)، شپشک سپردار (برجستگی‌های قهوه‌ای روی ساقه و برگ) و تریپس (نقره‌ای شدن سطح برگ و بدشکلی رشد) است. قرنطینه گیاه آلوده و بررسی هفتگی پشت برگ‌ها از گسترش آلودگی جلوگیری می‌کند.


روش‌های مقابله با آفات

ابتدا آفات را با دستمال مرطوب یا دوش ولرم از برگ‌ها جدا کنید. سپس محل‌های تجمع را با پنبه آغشته به الکل 70٪ تمیز کنید. در ادامه از صابون حشره‌کش یا روغن نیم (طبق برچسب) هر 7–10 روز، 2 تا 3 نوبت استفاده شود. برای کنه‌ها، افزایش رطوبت و کاهش تنش خشکی کمک‌کننده است؛ در آلودگی شدید، به‌کارگیری کنه‌کش/حشره‌کش اختصاصی با رعایت ایمنی توصیه می‌شود.


امراض و مشکلات بیماری‌زا

مهم‌ترین بیماری‌ها پوسیدگی ریشه (زردی عمومی، بوی بد خاک، نرم شدن ریشه) ناشی از آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف، و لکه‌برگی قارچی/باکتریایی (لکه‌های قهوه‌ای یا سیاه با هاله زرد) در رطوبت بالا و تهویه کم هستند. آبیاری زمانی انجام شود که چند سانتی‌متر سطح خاک خشک شده باشد.


کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها

برای پوسیدگی، گیاه را از گلدان خارج کرده، ریشه‌های سیاه را حذف و در خاک سبک با زهکشی بالا بکارید. برای لکه‌برگی، برگ‌های آلوده را جدا کنید، خیس کردن برگ‌ها را متوقف کرده و تهویه را افزایش دهید؛ در صورت تداوم، قارچ‌کش/باکتری‌کش مناسب طبق دستور مصرف شود.

فیکوس لیراتا

نحوه تکثیر فیکوس لیراتا

فيكوس برگ ويلوني بوسيله قلمه ساقه تكثير مي شود. و به لحاظ برخورداري از شرايط محيطي و رشدي شبيه گياه فيكوس الاستيكا است


مروری بر تکثیر فیکوس لیراتا

فیکوس لیراتا (Ficus lyrata) یک گیاه زینتی رایجِ آپارتمانی است و تکثیر آن در خانه معمولاً به روش‌های رویشی انجام می‌شود. تکثیر از بذر در محیط خانگی کم‌کاربرد، کند و غیرقابل‌پیش‌بینی است؛ بنابراین تمرکز اصلی بر قلمه و خوابانیدن است.


تکثیر با قلمه ساقه (Stem Cutting)

رایج‌ترین روش، گرفتن قلمه از ساقه نیمه‌خشبی با 1–2 گره و حداقل یک برگ سالم است. برش زیر گره انجام شود و برای کاهش تعرق می‌توان برگ را نصف کرد. حضور گره برای تشکیل ریشه‌های نابجا ضروری است. قلمه در آب تمیز یا بستر سبک و استریل (پرلیت/کوکوپیت) با رطوبت بالا و نور غیرمستقیم روشن قرار می‌گیرد؛ دمای حدود 22–28°C معمولاً ریشه‌زایی را بهبود می‌دهد.


خوابانیدن هوایی (Air Layering)

برای تکثیر نمونه‌های بزرگ و چوبی، خوابانیدن هوایی بسیار مؤثر است. بخشی از پوست ساقه زیر یک گره به‌صورت حلقه‌ای برداشته می‌شود، سپس با خزه اسفاگنوم مرطوب و پلاستیک پوشانده می‌گردد. این روش با حفظ تغذیه از گیاه مادری، احتمال موفقیت را بالا می‌برد. پس از تشکیل توده ریشه، بخش ریشه‌دار جدا و در گلدان کاشته می‌شود.


قلمه برگ؛ چرا معمولاً موفق نیست؟

قلمه برگ در فیکوس لیراتا ممکن است ریشه تولید کند، اما اغلب به گیاه کامل تبدیل نمی‌شود، زیرا جوانهٔ رویشی (بافت مریستمیِ گره) وجود ندارد. برای تکثیر واقعی، قلمه باید شامل گره باشد.


نکات بهداشتی و ایمنی

شیرهٔ لاتکسی فیکوس می‌تواند محرک پوست باشد؛ ابزار برش را ضدعفونی کنید و از تماس با چشم و پوست حساس پرهیز شود. بستر تمیز و آبیاریِ کنترل‌شده، کلید پیشگیری از پوسیدگی قلمه است.

Fiddle Leaf Fig

عوارض جانبی - هشدار


ضررها و عوارض گزارش‌شده فیکوس لیراتا

شیرهٔ لاتکسی فیکوس لیراتا (Ficus lyrata) می‌تواند محرک پوست و چشم باشد و در برخی افراد پس از تماس، قرمزی، خارش یا درماتیت تماسی گزارش شده است. تماس شیره با چشم ممکن است سوزش و التهاب ایجاد کند؛ شست‌وشوی فوری توصیه می‌شود.


خطر برای حیوانات خانگی

این گیاه برای سگ و گربه در صورت جویده‌شدن بالقوه سمی/تحریک‌کننده است و می‌تواند باعث آب‌ریزش دهان، استفراغ، بی‌اشتهایی یا تحریک دهان و دستگاه گوارش شود. در صورت بلع یا بروز علائم، ارزیابی دامپزشکی ضروری است.

انجیر زینتی,برگ ویلونی

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس انجیر و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره توت و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.36 از ۵، بر اساس 85 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

Maria A.a 1400/03/23
سلام وقتتون بخیر،خیلی ممنونم از سایت خوب و مفیدتون🙏من حدودا ۱ هفته هست که فیکوس لیراتا خریدم،روزهای اول خوب بود و برگاش سرحال و به سمت بالا بودن اما بعد چند روز دیدم برگاش بیحال و افتاده شدن و برگهای پایینی لبه هاش حالت سوختگی گرفته و روی برگ های پایینی دون دون ریز قهویی زده و لکه های سبز کمرنگ که انگار دارن قهویی میشن بعد از دوروز هم بهش یه کود دست سازی که خود گلخونه فروشیه داشت بهم داد که بهش دادم میشه راهنماییم کنین که چیکار میتونم انجام بدم؟تصویر ارسالی کاربر
غزال دهکردی 1398/03/23
با سلام و خسته نباشید.گیاه فیکوس لیراتای من با گذشت حدود ۲ ماه از خریدش هنوز هیچ برگ جدیدی درنیاورده.الان ۲۰ خردادماهه.محیطش پر نور و نسبتا گرم بدون تابش مستقیم آفتابه.و غبار پاشی مرتب انجام میشه.در اتاقی پر از گیاهان دیگه نگه داری میشه.و پر از ظرف های حاوی آبه که هوای اتاق را کاملا شرجی طور کردن.لطفا راهنماییم کنید که چطور میشه رشد برگهای جدید را توش بوجود بیارم.
مرتضی محمدی 1399/03/02
سلام. من ۲ماه هست که فیکوس لیراتا دارم. برگ جدید هم درآورد ولی بعد از اینکه از یه قارچ کش استفاده کردم ۲روز بعد روی برگ‌ها لکه‌های سیاه تشکیل شد و بعد گسترده‌تر شد. البته چند روز قبل هم کود ۳×۲۰ داده بودم یه قاشق در ۱لیتر آب و ۳ روز یکبار هم آبیاری میکنم و پشت پنجره جنوبی قراردادم و نور غیر مستقیم بهش میخورهکنار این گیاه فیکوس ابلق هم دارم ولی اونم تو همین شرایط بوده ولی مشکلی نداشته. ممنون میشم راهنمایی کنید. تصویر ارسالی کاربرتصویر ارسالی کاربر
زهره نوری 1397/09/09

با سلام و خسته نباشید

دو هفته ای میشه که فیکوس آفریقایی خریدم

تو این مدت خودم هر روز با دستمال خیس برگاشو نمدار میکنم برای رطوبت دهی


از اول که خریدم روی بعضی از برگاش خالهای قهوه ای بود مسکلی نداره؟




البته یکی از برگهای پایینش الان دورش سیاه شده علتش چیه؟


یه سوال دیگه

موقعی که خریدم برکاش جمع به سمت بالا بود ولی الان تو این م دت برگاش باز شده مسکلی که نداره؟

الانم یه برگ جدید داده


تصویر ارسالی کاربر





تصویر ارسالی کاربر


مریم عابدی 1400/05/03
سلاممن دو روز پیش یک فیکوس لیراتا هدیه گرفتم . متاسفانه در داخل ماشین به لت گرمای شدید دچار سوختگی و خشک شدن شد. تقریبا تمتم برگ ها سوختن و دو برگ هنوز زنده هست. ساقه گیاه در قسمت بالا هم خشک شده اما در قسمت های پایین سالم هست هنوز. روزی سه بار آب اسپری میکنم و جزیره هم درست کردم. ممکنه راهنماای کنین که چطور میتونم احیا کنم گیاه رو؟ ساقه خشک شده رو لازم هست که ببرم؟تصویر ارسالی کاربرتصویر ارسالی کاربرتصویر ارسالی کاربر

ثبت پرسش یا نظر جدید