نام علمي
Eugenia pyriformis
نام لاتين
Eugenia pyriformis
دانستنیهای علمی
ردهبندی و جایگاه تبارشناختی
اوگنیا پیریفورمیس با نام علمی Eugenia pyriformis از خانوادهٔ Myrtaceae (موردیان) است؛ خانوادهای شناختهشده بهخاطر غدههای ترشحی اسانس و برگهای همیشهسبز. این گونه در جنس Eugenia قرار میگیرد که یکی از جنسهای بزرگ این خانواده در نواحی گرمسیری و نیمهگرمسیری قارهٔ آمریکا است.
منطقهٔ بومی و پراکنش جغرافیایی
این گیاه بومی بخشهایی از جنوب و جنوبشرقی آمریکای جنوبی است و بهویژه با زیستبومهای جنگلی برزیل و نواحی مجاور پیوند دارد. حضور آن در چشماندازهای طبیعی مرتبط با جنگلهای آتلانتیک و رویشگاههای گذار، اهمیت آن را در تنوع زیستی منطقه برجسته میکند.
زیستگاه و ویژگیهای اکولوژیک
Eugenia pyriformis عمدتاً در زیستگاههای جنگلی و حاشیهٔ جنگلها رشد میکند و به اقلیمهای مرطوب تا نیمهمرطوب با بارندگی نسبتاً منظم سازگار است. مانند بسیاری از موردیان، ساختار برگها و اسانسهای معطر میتواند در تعاملات اکولوژیک (از جمله بازدارندگی گیاهخواران و سازگاری با تنشهای محیطی) نقش داشته باشد.
پیشینهٔ علمی و تاریخچهٔ نامگذاری
این گونه در ادبیات گیاهشناسی آمریکای جنوبی بهعنوان یکی از اعضای بومی جنس Eugenia ثبت شده است. صفت گونهای pyriformis به معنی «گلابیشکل» است و به توصیف ریختشناسی میوه اشاره دارد؛ رویکردی رایج در نامگذاری علمی که بر پایهٔ ویژگیهای قابل مشاهده بنا شده است.
![اوگنیا پیریفورمیس]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
مرطوب
دماي مورد نياز
18 تا 26 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک های حاصلخیز و مرطوب
|
"اوگنیا پیریفورمیس" درختی کوچک به ارتفاع 4 تا 12 متر و با تاجی فنجانی شکل یا گرد می باشد. این گیاه بومی برزیل است. تنه ی درخت حدود 2 تا 4 متر قطر داشته و دارای خطوطی طولی به قطر 10 تا 50 سانتیمتر و پوستی به رنگ قهوه ای مایل به سبز می باشد. برگ ها با آرایش متقابل، ساده، بدون کرک با ساختاری سفت و محکم هستند. این برگ ها به صورت نیزه ای به طول 2.5 تا 5.5 سانتیمتر و پهنای 0.6 تا 1.4 سانتیمتر می باشند. گل های این گیاهان هرمافرودیت بوده و به صورت جانبی در کنار برگ های سال جاری تشکیل می شوند. این گل ها حدود 1.4 تا 2.2 سانتیمتر طول دارند. هر جوانه گل به وسیله دو براکته (برگ تغییر شکل یافته) محافظت می شود و همچنین دارای 4 کاسبرگ نیز می باشد. جاک گل حاوی چهار گلبرگ به رنگ سفید است.
![Eugenia pyriformis]()
شرایط محیط رشد
این گیاه به خوبی می تواند در مناطقی با متوسط دمای سالیانه 18 تا 26 درجه سانتیگراد رشد کرده و سازگار شود. همچنین می تواند کاهش دما را تا -4 درجه سانتیگراد تحمل کند. گیاهان کشت شده در نواحی پست (از سطح دریا) تا ارتفاعات 1200 متری بالاتر از سطح دریا می توانند میوه تولید کنند. این درختان به طور متوسط به حدود 1200 تا 1800 میلیمتر بارندگی در هر سال نیاز دارند. همچنین می توانند به خوبی در انواع مختلفی از خاک های اسیدی، لومی یا شنی رشد کنند اما برای رشد بهینه، خاک های حاصلخیز و مرطوب را ترجیح می دهند. میوه دهی از سال دوم تا چهارم پس از کشت شروع می شود و با توجه به واریته می تواند این زمان متغیر باشد. از نظر نیاز نوری نیز به مکان هایی با آفتاب کامل احتیاج دارند. استفاده از کودهای مرغی در مخلوط با کمپوست و همچنین کاربرد کود شیمیایی NPK به نسبت 10-10-10 می تواند به رشد نهال ها و درختان کمک کند.
![Eugenia pyriformis]()
مقابله به آفات اوگنیا پیریفورمیس
آفات رایج
در Eugenia pyriformis آفات مکنده مانند شتهها، شپشکهای آردآلود و سپردار، و همچنین کنههای تارتن بیشترین خسارت را ایجاد میکنند؛ این آفات با مکیدن شیره گیاهی باعث زردی، پیچیدگی برگ، ترشح عسلک و رشد کپک دودهای میشوند. پایش هفتگی زیرِ برگها و سرشاخههای جوان کلید تشخیص زودهنگام است.
برای کنترل، ابتدا شاخههای آلوده را هرس و عسلک را با آب شستوشو دهید. استفاده از روغن ولک یا صابون حشرهکش (طبق برچسب) و رهاسازی دشمنان طبیعی مانند کفشدوزکها میتواند جمعیت را کاهش دهد. از مصرف بیرویه سموم تماسی در زمان گلدهی خودداری کنید.
بیماریهای قارچی و باکتریایی
لکهبرگی قارچی، آنتراکنوز، پوسیدگی ریشه (اُاُمیستها/فیتوفتورا) و کپک دودهای از مشکلات رایجاند. علائم شامل لکههای قهوهای یا سیاه روی برگ و میوه، ریزش برگ، خشکیدگی سرشاخه و در پوسیدگی ریشه، پژمردگی با وجود رطوبت خاک است. زهکشی ضعیف و آبیاری زیاد مهمترین عامل تشدید بیماریهاست.
مقابله شامل بهبود زهکشی، آبیاری عمیق اما با فاصله، حذف بقایای آلوده و افزایش گردش هوا با هرس است. در صورت نیاز، قارچکشهای مسی برای لکهبرگی و آنتراکنوز و ترکیبات مناسب ضد اُاُمیست برای پوسیدگی ریشه (طبق دستور برچسب) بهصورت تناوبی استفاده شوند. ضدعفونی ابزار هرس از انتقال عامل بیماری جلوگیری میکند.
![اوگنیا پیریفورمیس]()
نحوه تکثیر اوگنیا پیریفورمیس
بذرهای این گیاهان به صورت گرد و کِرِم رنگ بوده که ازدیاد آنها به وسیله کشت این بذرها صورت می گیرد. بذرها قادرند حدود 20 روز پس از کشت، جوانه بزنند. بستر کشت برای جوانه زنی بهتر بذرها می تواند حاوی 50 درصد خاک باغچه و 50 درصد ماده آلی باشد. نهال های بذری نیز پس از 11 تا 12 ماه به طول حدود 35 سانتیمتر می رسند.
این گیاهان در طی ماه های سپتامبر تا نوامبر، میوه می دهند. میوه ها آبدار بوده و توانایی زیادی برای تبدیل شدن به آبمیوه دارند. همچنین از این میوه ها در تهیه ی نوشیدنی هایی مانند شراب و نیز سرکه استفاده می شود. از پالپ میوه نیز می توان برای تهیه ی نوعی بستی استفاده کرد.