سریش طناز - گیاهان بومی ایران

نویسنده: شیما حسن زاده
تاریخ انتشار: 1399/03/10
سریش طناز - گیاهان بومی ایران
سریش طناز (Eremurus olgae) که در ایران با نام‌های سریش و دم‌روباهی نیز شناخته می‌شود و در منابع انگلیسی اغلب با نام Foxtail lily (Eremurus) یاد می‌گردد، یک گیاه علفی چندساله از تیره Asphodelaceae است. این گونه دارای ریزوم کوتاه و دسته‌ای از ریشه‌های گوشتی و ضخیم، برگ‌های قاعده‌ای باریک تا نیزه‌ای به صورت روزت، و ساقه گل‌دهنده بلند و بدون برگ است که خوشه‌ای متراکم از گل‌های ستاره‌ای کوچک به رنگ سفید تا صورتی کم‌رنگ را حمل می‌کند. رشد آن در اقلیم‌های نیمه‌خشک با زمستان‌های سرد و تابستان‌های گرم، خاک‌های سبک و زهکش‌دار و تابش کامل آفتاب مطلوب است و به رطوبت ماندگار خاک حساسیت دارد. این گیاه بومی آسیای مرکزی بوده و در دامنه‌ها و علفزارهای کوهستانی و استپی پراکنش دارد.

Nargil_Eremurus olgae
نام علمي
Eremurus olgae
نام لاتين
لاله دم روباهي
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی


رده‌بندی و جایگاه گیاه‌شناسی

Eremurus olgae با نام فارسی «سریش طناز» از جنس Eremurus است و در رده‌بندی نوین عمدتاً در خانوادهٔ Asphodelaceae (زیرخانوادهٔ Asphodeloideae) قرار می‌گیرد؛ هرچند در منابع قدیمی‌تر گاهی ذیل Liliaceae یا Xanthorrhoeaceae نیز گزارش شده است.


جنس Eremurus و ویژگی‌های عمومی

جنس Eremurus شامل گونه‌های چندسالهٔ علفی با ریشه‌های گوشتی و غالباً گل‌آذین‌های سنبله‌ای بلند است. نام علمی جنس از ریشه‌های یونانی به معنای «بیابان» و «دم/دنباله» تعبیر می‌شود و به قامت کشیدهٔ گل‌آذین در زیستگاه‌های باز اشاره دارد.


منطقه بومی و پراکنش

Eremurus olgae گونه‌ای بومی آسیای میانه و بخش‌هایی از ایران و نواحی هم‌جوار در گسترهٔ ایران–تورانی است. پراکنش آن معمولاً با رشته‌کوه‌ها و فلات‌های خشک تا نیمه‌خشک همخوانی دارد و در رویشگاه‌های باز کوهپایه‌ای دیده می‌شود.


زیستگاه و بوم‌شناسی

این گونه بیشتر در دامنه‌های سنگلاخی، تپه‌ماهورهای آفتاب‌گیر و خاک‌های سبک با زهکشی بالا حضور دارد. سازگاری‌های ریختی مانند اندام‌های زیرزمینی ذخیره‌ای به گیاه امکان می‌دهد دوره‌های خشکی و سرمای زمستانه را پشت سر بگذارد و در فصل رشد کوتاه بهاره سریعاً گل‌دهی کند.


تاریخچهٔ نام‌گذاری و مطالعات

نام گونه‌ای olgae در سنت نام‌گذاری گیاه‌شناسی معمولاً به افتخار فردی (اغلب «اولگا») انتخاب شده است. مطالعات فلوریستیک منطقهٔ ایران–تورانی، به‌ویژه بررسی‌های فلور ایران و فلورهای آسیای میانه، نقش مهمی در تثبیت جایگاه رده‌بندی و شناسایی پراکنش این گونه داشته‌اند.

سریش طناز

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه سریش طناز
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  سریش طناز
خشک
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  سریش طناز
20-22 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  سریش طناز
مکان های صخره ای

ارتفاع گیاه سریش طناز به 1 و نیم متر می رسد. این گونه یکی از جذاب ترین گونه های سریش در ایران است. دارای یک خوشه بلند غیر متراکم از گل های صورتی کم رنگ یا تقریبا سفید با مرکز زرد و برگه های نخی بدون پرز است. ساقه و برگ های قاعده ای آن نیز کاملا بی مو است. زمان گلدهی در خرداد ماه است. این گیاه به نام لاله دم روباهی، سریش طناز و شمع صحرایی معروف می باشد. این گیاه در ایران (کردستان، خراسان)، تایکستان تا روسیه پراکنش دارد. 

لاله دم روباهی

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

از ریشه آن به عنوان چسب طبیعی سریش که برای هنرهای تزئینی، قلم زنی، اسکنه، قلم درز و هنرهای سنتی ایران، چسباندن چرم به جلد کتاب (صحافی) و چسباندن ظروف و کفش به کار می رود. ریشه این گیاه به میزان قابل ملاحضه ای نشاسته دارد که از آن نوعی سوپ یا آش تهیه می گردد و از قسمت های هوایی آن (برگ ها و ساقه هوایی) به عنوان سبزی خوراکی استفاده می شود. 


ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس سوسنِ صحرایی و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره سریشیان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.5 از ۵، بر اساس 2 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید