سریش طناز

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و جایگاه گیاه‌شناسی

Eremurus olgae با نام فارسی «سریش طناز» از جنس Eremurus است و در رده‌بندی نوین عمدتاً در خانوادهٔ Asphodelaceae (زیرخانوادهٔ Asphodeloideae) قرار می‌گیرد؛ هرچند در منابع قدیمی‌تر گاهی ذیل Liliaceae یا Xanthorrhoeaceae نیز گزارش شده است.

جنس Eremurus و ویژگی‌های عمومی

جنس Eremurus شامل گونه‌های چندسالهٔ علفی با ریشه‌های گوشتی و غالباً گل‌آذین‌های سنبله‌ای بلند است. نام علمی جنس از ریشه‌های یونانی به معنای «بیابان» و «دم/دنباله» تعبیر می‌شود و به قامت کشیدهٔ گل‌آذین در زیستگاه‌های باز اشاره دارد.

منطقه بومی و پراکنش

Eremurus olgae گونه‌ای بومی آسیای میانه و بخش‌هایی از ایران و نواحی هم‌جوار در گسترهٔ ایران–تورانی است. پراکنش آن معمولاً با رشته‌کوه‌ها و فلات‌های خشک تا نیمه‌خشک همخوانی دارد و در رویشگاه‌های باز کوهپایه‌ای دیده می‌شود.

زیستگاه و بوم‌شناسی

این گونه بیشتر در دامنه‌های سنگلاخی، تپه‌ماهورهای آفتاب‌گیر و خاک‌های سبک با زهکشی بالا حضور دارد. سازگاری‌های ریختی مانند اندام‌های زیرزمینی ذخیره‌ای به گیاه امکان می‌دهد دوره‌های خشکی و سرمای زمستانه را پشت سر بگذارد و در فصل رشد کوتاه بهاره سریعاً گل‌دهی کند.

تاریخچهٔ نام‌گذاری و مطالعات

نام گونه‌ای olgae در سنت نام‌گذاری گیاه‌شناسی معمولاً به افتخار فردی (اغلب «اولگا») انتخاب شده است. مطالعات فلوریستیک منطقهٔ ایران–تورانی، به‌ویژه بررسی‌های فلور ایران و فلورهای آسیای میانه، نقش مهمی در تثبیت جایگاه رده‌بندی و شناسایی پراکنش این گونه داشته‌اند.

خصوصیات - معرفی

ارتفاع گیاه سریش طناز به 1 و نیم متر می رسد. این گونه یکی از جذاب ترین گونه های سریش در ایران است. دارای یک خوشه بلند غیر متراکم از گل های صورتی کم رنگ یا تقریبا سفید با مرکز زرد و برگه های نخی بدون پرز است. ساقه و برگ های قاعده ای آن نیز کاملا بی مو است. زمان گلدهی در خرداد ماه است. این گیاه به نام لاله دم روباهی، سریش طناز و شمع صحرایی معروف می باشد. این گیاه در ایران (کردستان، خراسان)، تایکستان تا روسیه پراکنش دارد. 

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت خشک دماي مورد نياز 20-22 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز مکان های صخره ای

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

از ریشه آن به عنوان چسب طبیعی سریش که برای هنرهای تزئینی، قلم زنی، اسکنه، قلم درز و هنرهای سنتی ایران، چسباندن چرم به جلد کتاب (صحافی) و چسباندن ظروف و کفش به کار می رود. ریشه این گیاه به میزان قابل ملاحضه ای نشاسته دارد که از آن نوعی سوپ یا آش تهیه می گردد و از قسمت های هوایی آن (برگ ها و ساقه هوایی) به عنوان سبزی خوراکی استفاده می شود. 

سریش لیمویی سریش ایرانی سریش ، نیلوفر دم روباهی

آلوئه مارلوتی آلوئه جوونا شاخ بزی سوسن یکروزه زرد