سریش ایرانی - گیاهان بومی ایران

نویسنده: شیما حسن زاده
تاریخ انتشار: 1399/01/17
سریش ایرانی - گیاهان بومی ایران
سریش ایرانی (Eremurus persicus) که در ایران با نام‌های سریش و سریش ایرانی شناخته می‌شود و در منابع جهانی با نام‌های Foxtail lily و Desert candle نیز گزارش شده است، گیاهی علفی چندساله از تیره Asphodelaceae است. این گونه دارای ریزوم کوتاه و ریشه‌های گوشتی و ضخیم، طوقه‌ای از برگ‌های باریک تا نیزه‌ای و گل‌آذین خوشه‌ای بلند و متراکم با گل‌های کوچک ستاره‌ای به رنگ سفید تا کرم و گاه متمایل به سبز است. میوه کپسول و بذرها تیره‌رنگ‌اند. سریش ایرانی بومی جنوب‌غرب تا مرکز آسیا بوده و در ایران بیشتر در نواحی کوهستانی و استپی یافت می‌شود. زیستگاه آن دامنه‌های سنگلاخی و خاک‌های سبک با زهکشی بالا است و در اقلیم‌های نیمه‌خشک تا سردکوهی، با زمستان سرد و بهار نسبتاً مرطوب، رشد مطلوبی دارد.

Nargil_Eremurus persicus
نام علمي
Eremurus persicus
نام لاتين
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و نام‌گذاری

Eremurus persicus که در فارسی «سریش ایرانی» نامیده می‌شود، به خانواده Asphodelaceae و زیرخانواده Asphodeloideae تعلق دارد و در گذشته در خانواده Liliaceae قرار می‌گرفت. این گیاه جزو تک‌لپه‌ای‌ها و از جنس Eremurus با بیش از ۴۰ گونه است. نام علمی آن نخستین‌بار در قرن نوزدهم توسط گیاه‌شناسان اروپایی بر پایه نمونه‌های جمع‌آوری‌شده از ایران و عراق توصیف شد.

منطقه بومی و پراکنش

سریش ایرانی بومی ایران، عراق، شرق ترکیه و بخش‌هایی از قفقاز است. در ایران در نواحی کوهستانی و نیمه‌خشک زاگرس و البرز، به‌ویژه روی دامنه‌های سنگلاخی و شیب‌های آفتاب‌گیر رشد می‌کند. این گونه در ارتفاعات حدود ۸۰۰ تا ۲۵۰۰ متر از سطح دریا دیده می‌شود.

زیستگاه و بوم‌شناسی

سریش ایرانی گیاهی ریزوم‌دار و پایا است که زمستان را در خاک سرد و نسبتاً خشک می‌گذراند و در بهار ساقه گل‌دهنده بلند تولید می‌کند. این گونه به خاک‌های سبک، عمیق و نسبتاً فقیر سازگار است و نقش مهمی در تثبیت خاک دامنه‌های شیب‌دار دارد. گل‌های خوشه‌ای و پرشهد آن جاذب زنبورعسل و دیگر گرده‌افشان‌ها هستند.

سریش ایرانی

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه سریش ایرانی
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  سریش ایرانی
کمی خشک
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  سریش ایرانی
31 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  سریش ایرانی
مکان های صخره ای

ریشه ی گیاه سریش ایرانی ضخیم و لعاب دار است. یک ریزوم کوتاه ضخیم و راست چسبیده به تعدادی ریشه های کلفت شبیه به بازوان یک ستاره دریایی است که از مشخصات بارز شناسایی این گیاه است. همه برگ های دراز و باریک این جنس به صورت مجتمع بزرگ برگ های قاعده ایی نمایان می شوند. گل ها به رنگ های صورتی، سفید، زرد، مایل به سبز تا سبز متمایل به قهوه ای در طول یک خوشه خیلی بلند و بر روی یک ساقه بی برگ قرار گرفته اند. میوه کپسول این گیاهان مدور و بعضی موقع دراز است که در هنگام رسیدن با سه شکاف شکفته می گردد. داخل کپسول دانه های سه وجهی است که در بسیاری از گونه ها دارای پره های غشایی واضح است. 

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

نتایج GC-MS نشان داد که اسانس سریش ایرانی غنی از ترپن ها و مشتقات آنها با فعالیت های ضدقارچی است. علاوه بر این، اسانس این گیاه دارای خواص ضدعفونی کننده ای است که قادر به کاهش پایداری سلول های Hep-G۲ و MCF-۷ به روش وابسته به غلظت می باشد.  
عصاره ها و ترکیبات آنها همچنین می توانند اثر آنتی بیوتیک ها و دارهای ضد قارچی را افزایش دهند. یافته های ما نشان داد که اسانس گیاه سریش ایرانی بیشتر به منظور درمان عفونت های قارچی نسبت به عفونت های باکتریایی استفاده می شود. از این رو، اندام هوایی این گیاه منبع بالقوه امیدوار کننده فرمولاسیون مواد دارویی جدید و طبیعی هستند.





سریش ایرانی - گیاهان بومی ایران

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس سوسنِ صحرایی و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره سريشيان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.5 از ۵، بر اساس 6 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید