این گیاه با نام علمی Crataegus jonesiae و نام مرسوم (Jones Hawthorn) که به فارسي زالزالک جونز ناميده ميشود، گياهي از خانواده Rosaceae بومي بومی شمالشرقی آمریکای شمالی، بهویژه مناطق کوهستانی و جنگلهای سنگلاخی ایالت مین و نواحی اطراف مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی تا شنی با زهکشی خوب، نسبتاً فقیر تا متوسط، با pH اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)
دانستنیهای علمی
نام علمي
Crataegus jonesiae
ردهبندی گیاهشناسی
کراتاگوس جونسی (Crataegus jonesiae) گونهای از تیره گلسرخیان (Rosaceae) است. این تیره شامل درختان و درختچههای میوهدار مهمی مانند سیب، گلابی و زالزالک است. جنس Crataegus بهطور عمومی با نام زالزالک شناخته میشود و با وجود تنوع فراوان، همهٔ گونهها در داشتن خار، گلهای پنجپَر و میوههای شفتمانند مشترکاند. کراتاگوس جونسی زیرمجموعهای تخصصی در این جنس گسترده بهشمار میرود.
منطقه بومی و پراکنش
دادههای گیاهشناسی، کراتاگوس جونسی را عمدتاً بومی مناطق معتدل نیمکره شمالی معرفی میکنند، با تمرکز ویژه روی زیستبومهای مشابه زالزالکهای وحشی اروپایی و غرب آسیا. این گونه بهطور شاخص در حاشیه جنگلها، دامنههای با خاک نسبتاً عمیق و مناطق با زمستانهای سرد و تابستانهای خنک تا معتدل یافت میشود. الگوی پراکنش آن معمولاً لکهای است و در تودههای کوچک و پراکنده ظاهر میشود.
زیستگاه و بومشناسی
کراتاگوس جونسی در خاکهای لومی تا لومیرسی با زهکشی مناسب بهتر رشد میکند و نسبت به آهک خاک معمولاً تحملپذیر است. این گونه نورپسند است و در حاشیههای باز جنگلی یا پرچینهای طبیعی توسعه مییابد. خارهای آن نقش حفاظتی در برابر علفخواران دارند و میوههای رنگیاش منبع غذایی مهمی برای پرندگان مهاجر و ساکن محسوب میشوند. بدین ترتیب این گیاه در شبکهٔ پراکنش بذر و پویایی جمعیتهای پرندگان نقش اکولوژیک کلیدی ایفا میکند.
تاریخچه و مطالعات گیاهشناسی
نام گونهای jonesiae معمولاً به افتخار یک گیاهشناس یا جمعآورنده نمونه با نام خانوادگی «جونز» یا «جونسی» انتخاب شده است؛ روشی رایج در نامگذاری لاتین گونهها. توصیف علمی این گونه بر پایه نمونههای هرباریومی و بررسیهای ریختشناسی میوه، برگ و خار انجام شده است. اختلافات ظریف ریختی میان کراتاگوس جونسی و گونههای نزدیک، آن را به موضوعی مهم در مطالعات ردهبندی و تنوع درونجنسی زالزالکها تبدیل کرده است.
خصوصیات - معرفی
ریختشناسی کلی گیاه Crataegus jonesiae
زالزالک جونز درختچهای خاردار از تیره گلسرخیان است که معمولاً ۲ تا ۵ متر ارتفاع دارد و تاجی نیمکروی تا نامنظم تشکیل میدهد. شاخهها پرپشت، منشعب و اغلب با آرایش متقاطع، سیمایی انبوه و پرچینمانند به گیاه میدهند.
ساقه، شاخه و خارها
ساقه اصلی در سنین بالاتر به رنگ قهوهای تا خاکستری تیره، با پوستک نسبتاً ترکخورده و فلسدار دیده میشود. شاخههای یکساله باریکتر، به رنگ قهوهای مایل به قرمز تا زیتونی و نسبتاً صاف هستند. خارها منشأ شاخهای دارند، سخت، نوکتیز و اغلب مستقیم تا اندکی خمیدهاند و طول آنها معمولاً بین ۱ تا ۳ سانتیمتر متغیر است.
برگها
برگها منفرد، متناوب و دارای دمبرگ کوتاه تا متوسط هستند. پهنک برگ عموماً تخممرغی تا واژتخممرغی با طول حدود ۲ تا ۵ سانتیمتر است. حاشیه برگها کنگرهدار تا لوبدار بوده و بریدگیها نسبتاً کمعمق هستند. سطح رویی برگ سبز تیره و براق و سطح زیرین آن روشنتر و اندکی کممو تا بیمو است. رگبندی پرمانند و نسبتاً برجسته، بهویژه در سطح زیرین، بهخوبی قابل مشاهده است.
گلها
گلآذین به صورت خوشه چتری (کیم) انتهایی یا جانبی است که از چندین گل کوچک تشکیل شده است. هر گل قطری حدود ۱ تا ۱/۵ سانتیمتر دارد. گلبرگها معمولاً ۵ عدد، به رنگ سفید تا سفید مایل به کرم و به شکل گرد تا اندکی واژتخممرغی هستند. پرچمها متعدد با بساکهای صورتی تا ارغوانی کمرنگ بوده و تضاد رنگی ظریفی با زمینه سفید گلبرگها ایجاد میکنند.
میوههای نابالغ (توصیف ظاهری)
میوههای نابالغ ابتدا سبز و کوچک، کروی تا تخممرغیاند و روی شاخههای همان سال ظاهر میشوند. با رشد، سطح میوه صاف و براق مانده و دممیوه باریک و نسبتاً بلند است. رنگ و ویژگیهای کامل میوه رسیده خارج از محدوده این متن بوده و تنها به توصیف مرحله نابالغ از دید ریختشناسی اکتفا میشود.
شرایط نگهداری زالزالک جونز
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک لومی تا شنی با زهکشی خوب، نسبتاً فقیر تا متوسط، با pH اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)
|
معرفی کلی شرایط رشد Crataegus jonesiae
گیاه Crataegus jonesiae (زالزالک جونز) درختچهای مقاوم است که برای رشد بهینه به شرایط نسبتاً خنک و خاکهای نسبتاً فقیر تا متوسط نیاز دارد. در طبیعت اغلب در دامنهها، حاشیه جنگلها و مناطق نیمهسنگلاخی دیده میشود.
دما و تحمل سرما و گرما
زالزالک جونز به آبوهوای معتدل سرد تا نیمهسردسیر سازگار است. دمای مناسب رشد رویشی معمولاً بین ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتیگراد است. گیاه سرمای زمستان تا حدود منفی ۱۵ تا منفی ۲۰ درجه سانتیگراد را تحمل میکند اما گرمای طولانیمدت بالای ۳۵ درجه همراه با خشکی شدید میتواند به برگها و میوه آسیب بزند، بهویژه در نهالهای جوان.
نیاز نوری و استقرار در مزرعه یا باغ
این گونه به نور کامل خورشید نیاز دارد؛ حداقل ۶ ساعت نور مستقیم در روز برای گلدهی و میوهدهی خوب ضروری است. در سایهروشن نیز زنده میماند اما در سایه تراکم گل و میوه بهطور محسوسی کاهش مییابد. مکان کاشت باید باز، با گردش مناسب هوا باشد تا خطر بیماریهای قارچی کمتر شود.
رطوبت، آبیاری و بارش
Crataegus jonesiae نسبتاً مقاوم به خشکی است و پس از استقرار، به آبیاری سنگین نیاز ندارد. با این حال، رطوبت یکنواخت ولی نه غرقابی در فصل رشد (بهار و اوایل تابستان) برای رشد بهتر توصیه میشود. از آبیاری ایستاده و سنگین روی ریشه باید پرهیز شود، زیرا خطر پوسیدگی ریشه و بیماریهای قارچی را افزایش میدهد.
خاک، pH و تهویه
این گیاه در خاکهای لومی تا لومیرسی با زهکش خوب بهترین عملکرد را دارد. تحمل بالایی به خاکهای آهکی و نسبتاً سنگلاخی دارد و میتواند در pH حدود ۶ تا ۸ رشد کند. خاک باید عمیق، با ماده آلی متوسط و بدون ماندگاری طولانیمدت آب باشد. افزودن کمپوست پوسیده به خاکهای بسیار سبک یا بسیار فقیر به استقرار سریعتر نهال کمک میکند.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :