گل خورشیدی

دانستنیهای علمی

اسم علمی گیاه خورشیدی Clivia miniata ، از خانواده Amaryllidaceae میباشد. این گونه بومی آفریقای جنوبی است

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز کم آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 20 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز مخلوطی از خاک باغچه، ماسه و خاک برگ یا خاک جنگلی مرطوب

برگهای آن خطی یا نوار مانند به رنگ سبز تیره براق و به طول نیم متر می باشد ارتفاع این گیاه به حدود ۵۰ سانتی متر می رسد. ساقه گل دهنده در انتها در حدود ۱۰ تا ۲۰ عدد گل به رنگ نارنجی متمایل به قرمز از اوایل تا اواسط بهار می دهد .

این گیاه ریزوم‌دار و همیشه سبز دارای برگ‌های نواری شکل و نیمه افراشته به رنگ سبز تیره که مستقیماً از سطح زمین می‌رویند میباشد که طول آنها 60 - 40 سانتی‌متر است. هر یک از ساقه‌های گیاه 20 - 10 گل نارنجی یا قرمز رنگ در فصل بهار یا تابستان تولید می‌کند.

زمان گلدهی این گیاه بهار به تابستان است البته پس از آن که گیاه بالغ شد که در حدود 3 سال طول میکشد.

شرایط محیط رشد

از اوایل پاییز باید به گیاه آب کمتری داد تا این طول ساقه گل دهنده به ۱۵ سانتی متر برسد. سپس به میزان مناسب آب داده و آن را در حرارت ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتی گراد نگاه می داریم.

بهتر است در مورد این گیاه برای آبیاری از آب مقطر استفاده شود. پس از گل دادن باید خاک گلدان را عوض کرد و این عمل در اردیبهشت و خرداد ماه صورت می گیرید ولی می توان در بعضی سالها فقط قسمت سطحی خاک گلدان را تعویض نمود. اما باید مواظب بودکه به ریشه های متورم و گوشتی آن آسیبی نرسد. اگر گل ها را نچینید می‌توانید از گیاهان بذر گیری نمائید. معمولا حدود ۱۰ ماه طول می کشد که بذر ها برسند

گل خورشیدی به نور کم تا معمولی، گرمای متوسط، خاک همیشه خیس، رطوبت هوای هوای ۵۰ تا ۷۰ درصد و خاک قلیایی احتیاج دارد

کود مورد نیاز این گیاه را میتوان به میزان ۳ گرم در لیتر هر هفته یکبار از فروردین تا شهریور، مورد استفاده قرار داد

مخلوطی از خاک باغچه، ماسه و خاک برگ یا خاک جنگلی مرطوب، برای رشد آن مناسب است.

قبل از گلدهی خورشیدی ها در اواخر اسفند یا اوایل فروردین با یک کود کامل بیست بیست بیست کود دهی کنید تا گلهای بهتری تولید بکند. مراقب باشید در زمانی که گل دارد کود ندهید.بعد از ریختن گلها هم میتوانید ماهی یکبار کود کامل بدهید.

مقابله به آفات گل خورشیدی

آفات رایج و نشانه‌ها

در Clivia miniata (گل خورشیدی) آفات مهم شامل شپشک آردآلود، شپشک سپردار، شته و کنه تارتن است. شپشک آردآلود به‌صورت توده‌های پنبه‌ای در زاویه برگ‌ها دیده می‌شود و باعث زردی و ضعف عمومی می‌گردد. شپشک سپردار لکه‌های قهوه‌ای/خاکستری چسبیده به برگ ایجاد می‌کند. شته‌ها موجب پیچیدگی برگ‌های جوان و ترشح عسلک می‌شوند و کنه تارتن با لکه‌های ریز روشن و تارهای نازک همراه است. عسلک و دوده سیاه روی برگ‌ها نشانه آلودگی‌های مکنده است.

بیماری‌ها و عوامل تشدیدکننده

مهم‌ترین بیماری‌ها پوسیدگی ریشه و طوقه (اغلب قارچی/اومیستی) و لکه‌برگی‌های قارچی هستند. آبیاری زیاد، زهکشی ضعیف و سرمای طولانی خطر پوسیدگی را بالا می‌برد؛ علائم شامل نرم‌شدن پایه، بوی نامطبوع، توقف رشد و زردی برگ‌هاست. لکه‌برگی‌ها به صورت لکه‌های قهوه‌ای با حاشیه تیره ظاهر می‌شوند و با رطوبت بالا و تهویه کم تشدید می‌گردند.

روش‌های کنترل و پیشگیری

برای آفات، ابتدا برگ‌ها را با پنبه آغشته به الکل ۷۰٪ پاک کنید و گیاه را قرنطینه نمایید. سپس از صابون حشره‌کش یا روغن‌های باغبانی طبق برچسب، با تکرار ۷–۱۰ روزه استفاده کنید؛ در آلودگی شدید، حشره‌کش سیستمیک مجاز برای گیاهان آپارتمانی مؤثرتر است. برای بیماری‌ها، آبیاری را فقط پس از خشک‌شدن سطح خاک انجام دهید، خاک سبک و زهکش‌دار به‌کار ببرید، بخش‌های پوسیده را حذف و در صورت نیاز از قارچ‌کش مناسب ریشه (طبق برچسب) استفاده کنید. تهویه بهتر و پرهیز از خیس‌کردن برگ‌ها، پیشگیری کلیدی است.

نحوه تکثیر گل خورشیدی

خورشیدی از طریق پاجوشهایی که مجاور پایه مادری، بین برگهای تسمه ای شکل، غده ها و ریشه ها به وجود آمده اند تکثیر می شود. اواخر تابستان که گلدهی به پایان رسیده است، گیاه را طوری از هم جدا کنید که بتوانید به پاجوشها دسترسی داشته باشید. پاجوشهایی را که به اندازه کافی بزرگ شده اند، با یک چاقوی تیز جدا کرده و به تنهایی در گلدانی با قطر دهانه ۱۱ تا ۱۳ سانتیمتر، حاوی کمپوست با پایه پیت قراردهید. هر پا جوش باید شامل حداقل سه یا چهار برگ بوده و طول آن حدود ۲۵ سانتیمتر باشد. قلمه ها را در مای ۱۸ تا ۲۰ درجع سانتیگراد نگاه دارید و به طور منظم خیس و خشک بودن خاک را کنترل کنید. زیرا آبیاری به موقع به ویژه در مراحل اولیه تکثیر، در سرعت ریشه دهی بسیار موثر است.

عوارض جانبی - هشدار

سمیت و ایمنی برای انسان و حیوانات خانگی

کلیویا مینیاتا (گل خورشیدی) برای انسان و حیوانات خانگی سمی است. تمام بخش‌های گیاه، به‌ویژه برگ‌ها و ریزوم/ریشه، می‌توانند حاوی آلکالوئیدهایی باشند که در صورت بلع باعث تهوع، استفراغ، اسهال، دل‌درد، سرگیجه و بی‌حالی می‌شوند. گیاه را دور از دسترس کودکان، گربه‌ها و سگ‌ها قرار دهید و از جویدن برگ‌ها جلوگیری کنید.

تماس پوستی و حساسیت

شیره و بافت‌های کلیویا در برخی افراد می‌تواند تحریک پوستی یا خارش ایجاد کند. هنگام تقسیم بوته، تعویض گلدان یا هرس، از دستکش استفاده کنید و پس از کار، دست‌ها را با آب و صابون بشویید. در صورت تماس با چشم، با آب فراوان شست‌وشو دهید.

هشدارهای نگهداری و پیشگیری از بیماری

آبیاری زیاد و ماندن آب در زیرگلدانی مهم‌ترین عامل پوسیدگی ریشه و ریزوم است که می‌تواند به زردی برگ و افت عمومی گیاه منجر شود. از خاک سبک با زهکشی بالا استفاده کنید و بین دو آبیاری اجازه دهید سطح خاک خشک شود. رطوبت و تراکم برگ‌ها می‌تواند شپشک آردآلود و کنه را تشدید کند؛ گیاه را مرتب بازبینی کرده و در صورت آلودگی، ایزوله کنید.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره نرگسیان و جنس های آن