این گیاه با نام علمی Citrus × meyeri و نام مرسوم (Meyer Lemon) که به فارسي لیمو مایر ناميده ميشود، گياهي از خانواده Rutaceae بومي این گیاه بومی طبیعی نیست و یک دورگه قدیمی است که منشأ آن چین بوده و حاصل تلاقی لیمو و پرتقال (یا نارنگی) میباشد مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک سبک تا لومی با زهکشی بسیار خوب، غنی از مواد آلی، مرطوب ولی نه غرقابی، با pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 6.5)
دانستنیهای علمی
ردهبندی و خویشاوندی گیاهشناسی
Citrus × meyeri که در فارسی به لیمو مایر شناخته میشود، عضوی از خانواده Rutaceae و جنس Citrus است. این گیاه یک دورگه بین گونههای لیموترش (مانند Citrus limon) و احتمالاً پرتقال یا نارنگی (Citrus sinensis یا Citrus reticulata) به شمار میآید. خویشاوندی نزدیک آن با سایر مرکبات باعث تشابه در ساختار برگ، گل و میوه میشود، اما از نظر ترکیب شیمیایی و طعم، پروفایل اسیدیته و قند متعادلی دارد.
منطقه بومی و زیستگاه
خاستگاه دقیق لیمو مایر به طور کامل مشخص نیست، اما شواهد گیاهشناسی و تاریخی، چین را به عنوان منبع اصلی این دورگه معرفی میکنند. این گیاه در اقلیمهای نیمهگرمسیری تا گرمسیری رشد بهینه دارد و به سرما نسبتاً حساس است. در زیستگاههای بومی، اغلب در باغهای خانگی و مزارع کوچک مرکبات کاشته میشود و نسبت به برخی گونههای لیمو تحمل بهتری به کشت گلدانی و محیطهای محدود دارد.
تاریخچه کشف و گسترش
Citrus × meyeri در اوایل قرن بیستم توسط فرانک نیکلاس مایر، گیاهشناس و جمعآورنده وزارت کشاورزی ایالات متحده، از چین به غرب معرفی شد؛ به همین دلیل نام گونه به افتخار او «meyeri» انتخاب شد. ورود لیمو مایر به برنامههای اصلاح نژادی مرکبات، نقش مهمی در تنوع ارقام خانگی و زینتی ایفا کرد. در دهههای بعد، با شناسایی حساسیت برخی جمعیتها به بیماریهای ویروسی، خطوط سالم و عاری از ویروس انتخاب و تکثیر شدند که به گسترش ایمن این رقم در باغبانی مدرن کمک کرد.
خصوصیات - معرفی
ریختشناسی کلی
لیمو مایر (Citrus × meyeri) درختچهای همیشهسبز با قامت معمولاً ۱ تا ۲ متر است که در گلدان نیز کوتاهتر میماند. فرم کلی گیاه بوتهای، متراکم و نسبتاً گرد است و شاخهها اغلب کمی خمیده و آویزاناند. پوست تنه و شاخههای سالخورده خاکستری تا قهوهای روشن و نسبتاً صاف است.
ساقه و شاخهها
شاخهها نازک تا متوسط و سبز تا سبز مایل به بنفش در سنین جوانی هستند. خارها در لیمو مایر معمولاً کوتاهتر و کمتراکمتر از لیمو ترش معمولیاند و گاهی شاخهها کاملاً بدون خار دیده میشوند. رشد شاخهها اغلب زیگزاگی و انشعابات فرعی فراوان است که تاج متراکم ایجاد میکند.
برگها
برگها چرمی، براق و همیشهسبز با طول حدود ۵ تا ۱۰ سانتیمتر و عرض ۳ تا ۵ سانتیمتر هستند. شکل برگ بیضوی تا تخممرغی کشیده با رأس کمی نوکتیز است. رنگ پهنک سبز تیره در سطح فوقانی و سبز روشن در سطح زیرین است. دمبرگ کوتاه و بالبرگها بسیار کوچک یا تقریباً نامشهودند. آرایش برگها متناوب و اغلب بهصورت خوشهای در انتهای شاخههای جوان دیده میشود.
گلها
گلها منفرد یا در خوشههای کوچک در محور برگها ظاهر میشوند. قطر هر گل حدود ۲ تا ۳ سانتیمتر است. گلبرگها سفید با ته کمی ارغوانی در غنچه بوده و پس از گشودن عمدتاً سفید باقی میمانند. گلها معطر و دارای پرچمهای زردرنگ متعدد در مرکز کاسه و جام هستند. کاسبرگها کوچک و سبز و نسبتاً نامشهودند.
میوه و دانه
میوه گرد تا تخممرغی با قطر معمولاً ۵ تا ۷ سانتیمتر است. پوست نازک، صاف تا کمی ناهموار و در رسیدگی کامل به رنگ زرد مایل به نارنجی در میآید. گوشت میوه نارنجی روشن و پرآب است. دانهها کمشمار، بیضوی و به رنگ سفید مایل به کرم هستند. اندازه نسبتاً کوچک و رنگ گرم پوست، از ویژگیهای بارز ظاهری میوه لیمو مایر است.
شرایط نگهداری لیمو مایر
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک سبک تا لومی با زهکشی بسیار خوب، غنی از مواد آلی، مرطوب ولی نه غرقابی، با pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 6.5)
|
نور مناسب برای لیمو مایر
لیمو مایر به نور زیاد و غیرمستقیم نیاز دارد. بهترین محل، کنار پنجره جنوبی یا شرقی با نور فیلتر شده است. در فضای باز، مکان آفتابگیر با نیمسایه ملایم در بعدازظهر مناسب است. کمبود نور باعث رشد علفی، ریزش برگ و کاهش گلدهی میشود. در زمستان میتوان از نور مصنوعی مکمل استفاده کرد.
دمــا و تحمل سرما
دامنه دمایی ایدهآل برای رشد این گیاه ۱۸ تا ۲۸ درجه سانتیگراد است. لیمو مایر نسبت به سایر مرکبات کمی مقاومتر به سرماست، اما دماهای کمتر از ۵ درجه سانتیگراد بهویژه همراه با باد میتواند به برگ و ریشه آسیب بزند. از شوک دمایی ناگهانی و قرار دادن گلدان کنار بخاری، کولر یا درِ ورودی سرد خودداری کنید.
رطوبت نسبی و آبیاری
رطوبت نسبی ۵۰ تا ۶۰ درصد برای این گیاه مناسب است. در فضاهای خشک داخلی، استفاده از زیرگلدانی سنگریزهدار حاوی آب یا مهپاشی ملایم روی برگها (نه روی گلها) مفید است. آبیاری باید عمیق اما با فواصل منظم باشد؛ اجازه دهید سطح خاک بین دو آبیاری کمی خشک شود. غرقابشدن ریشهها موجب پوسیدگی و ریزش برگها میشود.
خاک، زهکشی و pH
خاک سبک، غنی و با زهکشی عالی برای لیمو مایر ضروری است. ترکیبی از خاک برگ استریل، کوکوپیت یا پیتماس بههمراه پرلیت یا ماسه شسته گزینه مناسبی است. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۶ تا ۷) ترجیح داده میشود. وجود سوراخهای کافی در کف گلدان و استفاده از لایه سنگریزه برای جلوگیری از ماندآب اهمیت زیادی دارد.
گردش هوا و محل استقرار
هوای تازه و جریان ملایم برای پیشگیری از بیماریهای قارچی ضروری است. گیاه را در محیطهای بسته و بدون تهویه قرار ندهید، اما از جریان هوای شدید و مستقیم (باد کولر یا باد سرد) محافظت کنید. استقرار در بالکنهای روشن، حیاطهای محافظتشده یا اتاقهای آفتابگیر، بهترین شرایط محیطی را فراهم میکند.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :