درخت فلاسک پودر اوگاندا؛ درختی خاص با میوه‌های فلاسکی‌شکل و معطر

نویسنده: محبوبه آشناور

تاریخ انتشار: 1393/09/22

درخت فلاسک پودر اوگاندا (*Balsamocitrus dawei*) گونه‌ای چوبی از تیرهٔ سدابیان (Rutaceae) و بومی شرق آفریقا، به‌ویژه اوگاندا و نواحی پیرامونی در کمربند ساوانا–خشک‌جنگل است. زیستگاه آن معمولاً دامنه‌های سنگلاخی، خاک‌های کم‌عمق و نسبتاً فقیر، و مناطق با فصل خشک مشخص است. برای رشد، نور زیاد تا آفتاب کامل را می‌پسندد و در رطوبت پایین تا متوسط عملکرد بهتری دارد؛ دمای گرمسیری تا نیمه‌گرمسیری (تقریباً ۲۰–۳۵ درجهٔ سانتی‌گراد) مناسب بوده و به سرمای شدید و یخبندان حساس است. از نظر ظاهری درختچه/درختی کوچک با شاخه‌های نسبتاً سخت، برگ‌های مرکب و معطر (ویژگی رایج در سدابیان)، و میوه‌هایی با پوستهٔ ضخیم و رزینی/بالسامی است. نام رایج جهانی آن غالباً به صورت “Uganda powder-flask tree” و “Powder-flask tree” گزارش می‌شود؛ نام محلیِ جاافتاده و رایج در ایران برای این گونه وجود ندارد و معمولاً با نام علمی یا ترجمهٔ تحت‌اللفظی یاد می‌شود.

درخت فلاسک پودر اوگاندا

نام علمي

Balsamocitrus dawei

نام لاتين

Uganda powder flask

خانواده (تيره)

Rutaceae

دانستنیهای علمی

بالزاموسیتروس گونه ای از خانواده سداب یا مرکبات است که میوه های جذابی دارد. این درخت میوه، تقریباً درختی همیشه سبز و ناشناخته است که بومی نواحی گرمسیر اوگاندا است.

خصوصیات - معرفی

این گیاه، درختی بومی آفریقا (اوگاندا) است. تا حدود 20 متر ارتفاع نیز رشد می کند. شاخه های جوان بسیار نازک، توخالی و یا اسفنجی هستند. برگ ها سه برگچه ای و معطر هستند. برگچه ها نامساوی، تخم مرغی شکل یا بیضوی-تخم مرغی، گاهی دارای لبه ی گرد یا تقریباً نوک تیز (برگ های ابتدایی نوک تیز)، مضرس، به طول 4 تا 7 سانتیمتر و پهنای 3.5 تا 5 سانتیمتر بوده و روی دمبرگ های خشک شونده، خالدار و سیاه قرار دارند. دمبرگ ها به طول 7 تا 10 میلیمتر یا گاهی 2.5 تا 3 سانتیمتر نیز می باشند. خوشه های گل به طول 2 تا 4 سانتیمتر و فشرده و محدود هستند و گلبرگ ها به رنگ سفید و به طول 5 میلیمتر می باشند. این گل ها بسیار معطر هستند. میوه ها بیش از 13 سانتیمتر طول و 11 سانتیمتر عرض داشته و پوسته ی میوه نیز حدود 5 میلیمتر ضخامت دارد. بذور میوه های این گیاه نیز بیش از 16 میلیمتر طول و 10 میلیمتر عرض دارند.

میوه ها زمانی که از درخت ریزش می کنند، تقریباً شیرین، دارای پوستی سخت و قهوه ای یا عسلی و کمی گس می باشند. باردهی این گیاه شبیه به میوه بائل است.

شرایط محیط رشد

دمای مورد نیاز

نواحی گرمسیری

آبیاری و رطوبت

کمی مرطوب

نور مورد نیاز

زیاد

خاک مورد نیاز

خاک های غنی و به خوبی آبیاری شده

این درخت بومی نواحی گرمسیر اوگاندا در آفریقا است. که سرمای تا -3 درجه را تحمل می کند. همچنین شرایط خشکی را نیز می تواند تحمل کند.

میوه های این گیاه بهترین عملکرد را روی خاک های غنی از نظر مواد غذایی و به خوبی آبیاری شده دارند.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

میوه ها ممکن است بصورت تازه مصرف گردند. معمولاً میوه ها را از وسط نصف کرده و گوشت آن را به همراه مقداری شکر مصرف می کنند. به هر حال میوه های این گونه ی گیاهی بیشتر به عنوان مصارف دارویی کاربرد دارند تا اینکه به عنوان مصرف تازه خوری و غذا استفاده شوند.

این گیاه معمولاً به عنوان گیاهی زینتی کشت می شود.

معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - درخت فلاسک پودر اوگاندا

نحوه تکثیر درخت فلاسک پودر اوگاندا

این درختان به وسیله کشت بذر و نیز پیوند روی نهال های بذری جنس Aeglopsis chevalieri تکثیر می شوند. درصورت کشت بذر، نهال های بذری پس از 5 تا 7 سال به باردهی می رسند.