این گیاه با نام علمی Caesalpinia gilliesi و نام مرسوم (Desert Bird of Paradise) که به فارسي پرنده بهشتی بیابانی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Leguminosae بومي بومی آمریکای جنوبی؛ بهویژه آرژانتین و اروگوئه، و امروزه در مناطق گرم و خشک جهان کشت و طبیعیشده است مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک سبک شنی تا لومی با زهکشی بسیار خوب؛ مقاوم به خشکی و خاکهای فقیر؛ pH خنثی تا کمی قلیایی حدود 6.5 تا 8
دانستنیهای علمی
نام علمي
Caesalpinia gilliesi
نام لاتين
Desert Bird of Paradise
خانواده و ردهبندی گیاهشناسی
گونه Caesalpinia gilliesii که در منابع جدید با نام Erythrostemon gilliesii نیز شناخته میشود، به خانواده بزرگ بقولات یا نخود (Fabaceae) تعلق دارد. این خانواده از مهمترین گروههای گیاهی تثبیتکننده نیتروژن در خاک به شمار میآید. این گونه در تیره فرعی Caesalpinioideae و در جنس Erythrostemon یا در ردهبندی قدیمیتر در جنس Caesalpinia قرار میگیرد.
منطقه بومی و پراکنش طبیعی
زیستگاه بومی این گیاه نواحی نیمهخشک آمریکای جنوبی است؛ بهویژه آرژانتین، اروگوئه و بخشهایی از شیلی. پرنده بهشتی بیابانی به طور طبیعی در مناطق بوتهزار خشک، دشتهای نیمهبیابانی و دامنههای کمبارش رشد میکند. سازگاری بالا به گرما و شوری نسبی خاک، امکان گسترش آن را در اقلیمهای گرم مدیترانهای و بیابانی دیگر نقاط جهان فراهم کرده است.
ویژگیهای بومشناختی و زیستگاهی
این گونه در خاکهای سبک، شنی تا لومی و با زهکش قوی بهترین رشد را دارد و نسبت به خشکی و تابش مستقیم آفتاب بسیار مقاوم است. سیستم ریشهای عمیق به آن اجازه میدهد در دورههای طولانی بیآبی زنده بماند. گلهای زرد درخشان با پرچمهای قرمز بلند، گردهافشانهایی مانند زنبورها و برخی پرندگان را جذب میکنند و در اکوسیستمهای خشک بهعنوان منبع مهم شهد و گرده عمل میکنند.
تاریخچه علمی و معرفی به باغبانی
این گونه در سده نوزدهم توسط گیاهشناسان اروپایی از آمریکای جنوبی جمعآوری و توصیف شد و نام گونهای آن به افتخار گیاهشناس آرژانتینی «گیلیز» انتخاب گردید. در دهههای بعد، به دلیل گلآرایی چشمگیر، وارد مجموعههای گیاهان زینتی مناطق گرمسیری و مدیترانهای شد. امروزه پرنده بهشتی بیابانی در بسیاری از کشورها بهعنوان درختچه زینتی مقاوم به خشکی کشت میشود و نمونهای شاخص از گیاهان سازگار با تغییرات اقلیمی به شمار میآید.
خصوصیات - معرفی
ساقه و فرم رویشی
گیاه Caesalpinia gilliesii درختچهای خاردار و چندساقه است که معمولاً بین ۱ تا ۳ متر ارتفاع میگیرد. ساقهها چوبی، منشعب و نسبتاً باریک هستند و پوستی خاکستری تا قهوهای کمرنگ دارند. شاخهها حالتی پُر، گسترده و نسبتاً خمیده پیدا میکنند و در سنین بالاتر کمی پیچخورده و ناهموار میشوند. جوانهها و سرشاخههای تازهرشد کرده، سبز تا سبز مایل به قرمز بوده و با گذر زمان چوبی میگردند.
برگها و ظاهر شبیه سرخس
برگها مرکب شانهای مضاعف و به طول تقریبی ۱۵ تا ۳۰ سانتیمتر هستند. هر برگ شامل چندین جفت محور فرعی است که روی هرکدام تعداد زیادی برگچه ریز قرار گرفته است. برگچهها بیضی تا تقریباً مستطیلی، ظریف و به رنگ سبز مایل به آبی یا سبز خاکستریاند که ظاهری نرم و سرخسمانند به گیاه میدهند. حاشیه برگچهها صاف و سطح آنها تقریباً بدون کرک یا با کرک بسیار ناپیدا است. در گرمای شدید یا خشکی، برگچهها ممکن است کمی تا شده یا نیمهآویزان شوند.
گلها و گلآذین
گلها در گلآذینهای خوشهای انتهایی، عمودی و چشمگیر به طول حدود ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتر ظاهر میشوند. کاسبرگها سبز تا سبز مایل به زرد و گلبرگها زرد درخشاناند که تضاد زیبایی با پرچمها ایجاد میکنند. شاخصترین ویژگی این گیاه، پرچمهای بسیار بلند، باریک و قرمز روشن است که چند سانتیمتر از گلها بیرون میزنند و نمای «پرنده بهشتی» را ایجاد میکنند. گلها معطر نیستند یا بوی بسیار ملایمی دارند، اما از نظر بصری بسیار جذاب و درخشاناند.
میوه و بذر
میوهها به شکل نیام (غلاف) کشیده، صاف و تقریباً تخت هستند که پس از رسیدگی قهوهای و چوبی میشوند. داخل هر غلاف چند بذر نسبتاً بزرگ، سخت و گرد تا بیضی قرار دارد که رنگ آنها قهوهای تیره است. غلافها اغلب مدتی روی شاخه باقی مانده و به ظاهر تزئینی گیاه در فصل پس از گلدهی کمک میکنند.
شرایط نگهداری پرنده بهشتی بیابانی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک سبک شنی تا لومی با زهکشی بسیار خوب؛ مقاوم به خشکی و خاکهای فقیر؛ pH خنثی تا کمی قلیایی حدود 6.5 تا 8
|
شرایط دمایی مناسب کاِسالپینیا جیللیِسی
کاِسالپینیا جیللیِسی گیاهی گرمادوست است و در مناطق معتدل گرم تا نیمهگرمسیری بهترین رشد را دارد. بازه دمایی ایدهآل آن حدود 18 تا 32 درجه سانتیگراد است و دمای کمتر از 5 درجه میتواند به شاخههای جوان آسیب برساند. در مناطق سرد، کاشت در گلدان و جابجایی به محیط محافظتشده در زمستان توصیه میشود.
رطوبت و آبیاری
این گیاه نسبتاً مقاوم به خشکی است و پس از استقرار، به آبیاری متوسط نیاز دارد. خاک باید بین دو آبیاری کمی خشک شود تا از پوسیدگی ریشه جلوگیری گردد. در مناطق بسیار مرطوب، کاهش دفعات آبیاری و تأمین زهکشی مناسب ضروری است تا خاک باتلاقی نشود.
نور و شدت تابش
کاِسالپینیا جیللیِسی برای گلدهی مطلوب به نور کامل نیاز دارد. حداقل 6 تا 8 ساعت نور مستقیم خورشید در روز برای رشد سالم آن توصیه میشود. در مناطق بسیار گرم، وجود کمی سایه بعدازظهر میتواند از سوختگی برگها جلوگیری کند، اما کمبود نور سبب کاهش گلدهی و طویل شدن نامتعادل شاخهها میشود.
خاک، زهکشی و pH
این گیاه در طیف وسیعی از خاکها رشد میکند، اما خاک سبک، لومی یا شنیلومی با زهکشی خوب بهترین عملکرد را دارد. خاک سنگین و رسی باید با ماسه، کمپوست و مواد آلی اصلاح شود. pH نزدیک به خنثی تا کمی قلیایی (حدود 6.8 تا 8) برای آن مناسب است و شوری ملایم خاک را نیز تحمل میکند.
جایگاه کاشت و نیازهای محیطی تکمیلی
کاشت در محلهای باز، حاشیه باغ و فضاهای آفتابگیر توصیه میشود تا جریان هوای کافی وجود داشته باشد. محیط باید از بادهای سرد و خشک زمستانه محافظت شود، اما باد ملایم به استحکام شاخهها کمک میکند. استفاده از لایهای از مالچ سبک روی خاک میتواند نوسان دمایی و تبخیر آب را کاهش دهد.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :