۱۴۰۴ ششم دی

لوبیای سیاه فلوریداکیز

این گیاه با نام علمی Pithecellobium keyense و نام مرسوم (Florida Keys Blackbead) که به فارسي لوبیای سیاه فلوریداکیز ناميده ميشود، گياهي از خانواده Leguminosae بومي بومی جنوب فلوریدا (Florida Keys)، باهاما و بخش‌هایی از کارائیب، در نواحی ساحلی و جنگل‌های گرمسیری خشک مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک شنی یا آهکی با زهکشی بسیار خوب، مقاوم به شوری و شرایط ساحلی، با pH خنثی تا قلیایی

دانستنیهای علمی

جایگاه رده‌بندی و نام‌گذاری

Pithecellobium keyense که در فارسی می‌توان آن را «لوبیای سیاه فلوریدا کیز» نامید، گونه‌ای از تیره نخودسانان (Fabaceae) است. این گونه به زیرخانواده Mimosoideae تعلق دارد که در آن گیاهانی با برگ‌های مرکب و گل‌آذین‌های خوشه‌ای یا کروی فراوان دیده می‌شود. جنس Pithecellobium شامل درختچه‌ها و درختان کوچک گرمسیری است که اغلب میوه‌های لوبیایی پیچ‌خورده تولید می‌کنند. نام علمی Pithecellobium keyense نخستین بار بر اساس جمع‌آوری‌های انجام‌شده در مجمع‌الجزایر فلوریدا کیز توصیف شد.

منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی

این گونه بومی جنوب فلوریدا (به‌ویژه فلوریدا کیز) و بخش‌هایی از حاشیه خلیج مکزیک و کارائیب است. رویشگاه‌های طبیعی آن در ایالات متحده محدود و پراکنش جهانی آن نسبتاً باریک است، به‌طوری‌که در منابع گیاه‌جغرافیایی به عنوان گونه‌ای با گستره منطقه‌ای کوچک طبقه‌بندی می‌شود. پراکنش محدود، این گیاه را به شاخصی مهم برای مطالعه تنوع زیستی مناطق ساحلی گرم و نیمه‌گرم تبدیل کرده است.

زیستگاه و بوم‌شناسی

Pithecellobium keyense به طور معمول در جنگل‌های حاشیه‌ای ساحلی، تپه‌های شنی تثبیت‌شده، و روی صخره‌های آهکی ساحلی می‌روید. این گیاه نسبت به شوری خاک و بادهای ساحلی تحمل نسبتاً خوبی دارد و اغلب در جوامع گیاهی نزدیک به خط ساحل دیده می‌شود. همزیستی با باکتری‌های تثبیت‌کننده نیتروژن در ریشه‌ها، آن را قادر می‌سازد در خاک‌های فقیر رشد کند. این ویژگی، نقش مهمی در پایداری و غنای غذایی اکوسیستم‌های ساحلی بر عهده دارد.

تاریخچه مطالعه و اهمیت علمی

از اواخر قرن نوزدهم، گیاه‌شناسان فلوریدا این گونه را به عنوان عنصری ویژه در فلور ساحلی معرفی کرده‌اند. هرچند از نظر اقتصادی چندان شناخته‌شده نیست، اما در پژوهش‌های مرتبط با تکامل گیاهان ساحلی، سازگاری به شوری، و حفاظت از فلور بومی فلوریدا اهمیت دارد. وجود این گونه در فهرست‌های حفاظتی محلی، آن را به سوژه‌ای کلیدی در برنامه‌های پایش و مدیریت زیستگاه‌های ساحلی تبدیل کرده است.

خصوصیات - معرفی

ریخت‌شناسی کلی گیاه Pithecellobium keyense

Pithecellobium keyense درختچه‌ای همیشه‌سبز و بومی فلوریدا کیز است که معمولاً بین ۲ تا ۶ متر ارتفاع می‌گیرد. ساقه‌ها قهوه‌ای تا خاکستری، نسبتاً ناهموار و دارای شاخه‌زایی متراکم هستند. شاخه‌های جوان سبز تا سبز مایل به زیتونی و اغلب باریک‌اند و با افزایش سن چوبی و سخت می‌شوند. تاج گیاه متراکم و دارای بافتی فشرده است که ظاهری پرپشت و بوته‌ای ایجاد می‌کند.

ساقه، پوست و خارها

ساقه‌های اصلی راست یا کمی کج و قطر آن‌ها باریک تا متوسط است. پوست ساقه خاکستری متمایل به قهوه‌ای، نسبتاً صاف در گیاهان جوان و ترک‌دار در گیاهان مسن‌تر است. بسیاری از شاخه‌ها در گره‌ها دارای خارهای کوچک تا متوسط، تیز و معمولاً منفرد هستند که رنگی قهوه‌ای تیره تا تقریبا سیاه دارند. این خارها نقش حفاظتی در برابر علف‌خواران دارند.

برگ‌ها

برگ‌ها شانه‌ای (چندبرگچه‌ای) و به‌طور جفت روی شاخه‌ها قرار می‌گیرند. هر برگ معمولا ۲ تا ۴ برگچه دارد که بیضوی تا بیضوی‌باریک هستند. برگچه‌ها سبز تیره، چرمی، با سطحی نسبتاً براق در رو و کمی روشن‌تر در زیر می‌باشند. طول هر برگچه حدود ۱ تا ۳ سانتی‌متر و عرض آن ۰٫۵ تا ۱٫۵ سانتی‌متر است. رگبرگ میانی برجسته و حاشیه برگچه‌ها صاف و بدون دندانه است.

گل‌ها

گل‌ها کوچک، فراوان و در گل‌آذین‌های کُروی یا نیمه‌کُروی در انتهای شاخه‌ها یا در زاویه برگ‌ها ظاهر می‌شوند. رنگ گل‌ها سفید تا کرم و گاهی با ته‌مایه‌ای سبز است. گل‌ها دارای پرچم‌های متعدد و کشیده‌اند که به گل‌ها ظاهری پرمانند و کرکی می‌دهند. قطر هر گل‌آذین معمولاً کمتر از ۲ سانتی‌متر است و عطر ملایمی دارد.

میوه و دانه

میوه به صورت نیام باریک، خمیده تا مارپیچی و به رنگ سبز در ابتدا و در زمان رسیدگی قرمز تا قهوه‌ای مایل به قرمز است. نیام‌ها هنگام رسیدن باز شده و دانه‌ها را نمایان می‌کنند. دانه‌ها گرد تا بیضوی و سیاه براق هستند که علت نام متداول «لوبیای سیاه فلوریدا کیز» می‌باشد.

شرایط نگهداری لوبیای سیاه فلوریداکیز

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک شنی یا آهکی با زهکشی بسیار خوب، مقاوم به شوری و شرایط ساحلی، با pH خنثی تا قلیایی

دمای مناسب برای رشد لوبیای سیاه فلوریداکیز

Pithecellobium keyense گیاهی گرمادوست و نیمه‌گرمسیری است و در دماهای ۲۰ تا ۳۰ درجهٔ سانتی‌گراد بهترین رشد را دارد. این گیاه نسبت به سرمای کوتاه‌مدت مقاوم‌تر از بسیاری گونه‌های گرمسیری است، اما دماهای زیر ۵ درجه می‌تواند به برگ‌ها و شاخه‌های جوان آسیب برساند. در مناطق سردتر، کاشت در مکان‌های محافظت‌شده از باد سرد و یخبندان ضروری است.

نور و میزان تابش خورشید

این گونه برای رشد مطلوب به نور کامل خورشید نیاز دارد. حداقل ۶ ساعت نور مستقیم در روز برای گل‌دهی و تشکیل غلاف‌های دانه ضروری است. در محیط‌های نیم‌سایه نیز زنده می‌ماند، اما رشد آن کندتر شده و شاخه‌ها علفی و کم‌پشت می‌شوند. در گلدان یا فضای شهری، قرار دادن گیاه در جهت جنوبی یا غربی توصیه می‌شود.

خاک و ویژگی‌های بستر کشت

لوبیای سیاه فلوریداکیز خاک‌های سبک، با زهکش بالا و نسبتاً فقیر را ترجیح می‌دهد. بهترین ترکیب، خاک شنی یا لومی شنی با pH تقریباً خنثی تا کمی قلیایی (۶٫۸ تا ۸) است. این گیاه در خاک‌های آهکی ساحلی نیز عملکرد خوبی دارد. آب‌ماندگی بافت ریشه را دچار پوسیدگی کرده و باید از خاک‌های رسی سنگین یا بدون زهکش مناسب اجتناب شود.

رطوبت، آبیاری و شرایط محیطی

این گونه نسبتاً مقاوم به خشکی است و پس از استقرار، به آبیاری کم ولی منظم نیاز دارد. فاصله بین دو آبیاری باید آن‌قدر باشد که سطح خاک کاملاً خشک شود. رطوبت نسبی متوسط (۴۰ تا ۶۰ درصد) کافی است و نیاز به مه‌پاشی ندارد. بادهای شدید ساحلی را به‌خوبی تحمل می‌کند، اما کاشت در محل‌هایی با تهویهٔ مناسب و بدون تجمع رطوبت بالای شبانه، خطر بیماری‌های قارچی را کاهش می‌دهد.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين جنس :
 

تمبر هندی مانیلا

گياهان ديگر از همين خانواده :
 

پالو وِرده آبی سنا مکزیکی درخت قهوه‌ای کنتاکی درخت مرجانی معمولی

  محسن شهاب الدین