۱۴۰۴ ششم دی

آکاسیا بلندبرگ

این گیاه با نام علمی Acacia longifolia و نام مرسوم (Sydney Golden Wattle) که به فارسي آکاسیا بلندبرگ ناميده ميشود، گياهي از خانواده Leguminosae بومي بومی شرق و جنوب‌شرق استرالیا؛ به‌طور طبیعی در جنگل‌های ساحلی، تپه‌های شنی، مناطق باز و خاک‌های فقیر ساحلی رشد می‌کند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک شنی تا لومی سبک با زهکشی بسیار خوب؛ تحمل‌پذیر نسبت به خاک‌های فقیر؛ pH اسیدی تا خنثی حدود 5.5 تا 7

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و نام‌گذاری

آکاسیا بلندبرگ با نام علمی Acacia longifolia از تیره Fabaceae (لوبیاسانان) و زیرتیره Mimosoideae است. این گونه به جنس Acacia s.l. تعلق دارد که بعدها برای برخی مناطق به جنس‌های جدیدی مانند Acacia، Acaciella و Vachellia تفکیک شده است، اما نام کلاسیک آن همچنان در منابع باغبانی رایج است. این گیاه نمونه‌ای شاخص از درختچه‌های سریع‌الرشد نیتروژن‌ثابت‌کن تیره بقولات محسوب می‌شود.

منطقه بومی و گسترش جغرافیایی

زادگاه طبیعی آکاسیا بلندبرگ سواحل جنوب‌شرقی استرالیا، به‌ویژه ایالت‌های نیو ساوت ولز و ویکتوریاست. این گونه در قرن نوزدهم به عنوان گیاهی زینتی و تثبیت‌کننده خاک به بسیاری از نقاط جهان، از جمله مدیترانه، آفریقای جنوبی و آمریکای جنوبی معرفی شد. در بسیاری از کشورها، A. longifolia به‌عنوان گونه‌ای مهاجم ثبت شده و تحت برنامه‌های کنترل بیولوژیک و مکانیکی قرار دارد.

زیستگاه و بوم‌سازگان

زیستگاه‌های اصلی این گونه شامل تپه‌های ماسه‌ای ساحلی، جنگل‌های کم‌ارتفاع اکلپیتوس و حاشیه تالاب‌های نزدیک دریاست. ریشه‌های عمیق و همزیستی با باکتری‌های ریزوبیوم، آن را قادر می‌سازد در خاک‌های فقیر ازت نیز رشد کند. قدرت تثبیت نیتروژن این گیاه، چرخه عناصر غذایی بوم‌سازگان‌های ساحلی را به‌طور چشمگیر دگرگون می‌کند.

تاریخچه استفاده و اهمیت علمی

در استرالیا، بومیان از پوست و برگ‌های برخی آکاسیاها برای مصارف دارویی سنتی و از چوب آن‌ها برای ابزار ساده بهره می‌بردند. از قرن نوزدهم، A. longifolia به‌سبب گل‌های زرد و خوشه‌ای و مقاومت به باد و شوری، در کمربندهای بادشکن و تثبیت ماسه کاشته شد. پژوهش‌های اکولوژیک جدید نشان می‌دهد که این گونه با تولید بذر فراوان و تشکیل بانک بذر خاک، پس از آتش‌سوزی به‌سرعت بازمی‌گردد. این ویژگی آن را هم به مدلی علمی برای مطالعه پویایی جمعیت گیاهان آتش‌دوست و هم به چالشی جدی در مدیریت زیستگاه‌های حساس تبدیل کرده است.

خصوصیات - معرفی

ساقه و شاخه‌ها

ساقه‌ی Acacia longifolia چوبی، ایستاده و اغلب چندساقه‌ای است. رنگ ساقه‌ها در گیاهان جوان سبز تا سبز مایل به زرد و در نمونه‌های مسن‌تر قهوه‌ای تا خاکستری می‌شود. سطح ساقه‌ها در اوایل صاف و نسبتاً براق است و با افزایش سن، کمی شیاردار و خشن می‌گردد. شاخه‌ها باریک، کشیده و کمی خمیده‌اند و طوری گسترده می‌شوند که تاجی نسبتاً متراکم اما کشیده ایجاد می‌کنند. قطر ساقه‌های بالغ در بوته‌های بزرگ می‌تواند چند سانتی‌متر برسد، در حالی که شاخه‌های انتهایی ظریف و نازک باقی می‌مانند.

برگ‌ها (فیلودها)

در این گونه، برگ‌های حقیقی در سنین اولیه از بین رفته و جای خود را به فیلودها می‌دهند. فیلودها باریک، کشیده و شبیه نوار یا نیزه هستند و طول آن‌ها معمولاً بین ۵ تا ۱۵ سانتی‌متر و پهنای آن‌ها ۳ تا ۱۰ میلی‌متر است. رنگ فیلودها سبز روشن تا سبز مایل به زیتونی بوده و گاهی ته‌رنگ زرد کم‌رنگ دارند. رگبرگ میانی روی سطح برگ به‌خوبی نمایان و به صورت خطی برجسته دیده می‌شود. حاشیه‌ی فیلودها صاف و بدون دندانه و نوک آن‌ها کمی باریک و تیز است.

گل‌آذین و گل‌ها

گل‌های Acacia longifolia در گل‌آذین‌های خوشه‌ای کشیده به طول حدود ۲ تا ۵ سانتی‌متر ظاهر می‌شوند. رنگ گل‌ها زرد روشن تا زرد طلایی است و به صورت دسته‌های متراکم، استوانه‌ای‌شکل روی شاخه‌های جوان قرار می‌گیرند. هر گل بسیار کوچک، دارای پرچم‌های فراوان و ظریف است که به گل‌آذین حالت پُرپشت و پَرمانند می‌دهد. زمان گل‌دهی معمولاً در اواخر زمستان تا اوایل بهار است و در این دوره، شاخه‌ها به‌طور چشمگیری پوشیده از گل‌های زرد می‌شوند.

میوه و بذر

میوه‌ها به صورت نیام‌های کشیده و باریک هستند که پس از گل‌دهی تشکیل می‌شوند. طول نیام‌ها معمولاً ۵ تا ۱۲ سانتی‌متر و پهنای آن‌ها حدود ۵ تا ۸ میلی‌متر است. رنگ نیام‌ها در ابتدا سبز و با رسیدن کامل، قهوه‌ای تیره تا سیاه متمایل می‌شود. سطح نیام کمی چرمی و اندکی پیچ‌خورده است. بذرها کوچک، بیضی تا تقریباً گرد، به رنگ قهوه‌ای تیره یا سیاه و درون نیام به صورت ردیفی قرار می‌گیرند.

شرایط نگهداری آکاسیا بلندبرگ

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک شنی تا لومی سبک با زهکشی بسیار خوب؛ تحمل‌پذیر نسبت به خاک‌های فقیر؛ pH اسیدی تا خنثی حدود 5.5 تا 7

شرایط کلی محیط رشد آکاسیا بلندبرگ

آکاسیا بلندبرگ (Acacia longifolia) در اصل گیاهی بومی استرالیاست و به شرایط نیمه‌گرمسیری تا مدیترانه‌ای سازگار است. این گیاه برای رشد مطلوب به محیطی گرم، آفتابی و نسبتاً خشک نیاز دارد و در صورت تأمین این شرایط، رشد سریعی خواهد داشت.

دما و تحمل سرما

دمای ایده‌آل برای رشد روزانه این گیاه حدود ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد است. آکاسیا بلندبرگ می‌تواند دماهای کمی پایین‌تر را نیز تحمل کند، اما یخبندان‌های مکرر و دماهای کمتر از حدود ۲- تا ۳- درجه سانتی‌گراد می‌توانند به برگ‌ها و شاخه‌های جوان آسیب برسانند. در مناطق سرد، کشت در مکان‌های محافظت‌شده توصیه می‌شود.

نور و شدت تابش

آکاسیا بلندبرگ به نور کامل و تابش مستقیم خورشید نیاز دارد و در مکان‌های نیم‌سایه رشد ضعیف‌تری نشان می‌دهد. حداقل ۶ ساعت نور مستقیم روزانه برای حفظ فرم مناسب و گل‌دهی خوب ضروری است. در فضای سبز، بهتر است این گیاه در نقاط باز و بدون سایه درختان بلند کاشته شود.

رطوبت هوا و نیاز آبی

این گونه نسبت به خشکی هوا و کم‌آبی مقاوم است و پس از استقرار، به آبیاری کم‌تکرار ولی عمیق نیاز دارد. رطوبت بالای مداوم و آبیاری بیش از حد می‌تواند خطر پوسیدگی ریشه را افزایش دهد. در مناطق پرباران، زهکشی خوب خاک اهمیت زیادی دارد.

خاک، زهکشی و pH

آکاسیا بلندبرگ در خاک‌های شنی، لومی یا حتی نسبتاً فقیر نیز رشد می‌کند، به شرط آن‌که زهکشی مناسب باشد. این گیاه خاک‌های سبک و نسبتاً اسیدی تا کمی خنثی (حدود pH ۶ تا ۷) را ترجیح می‌دهد. خاک‌های سنگین رسی فقط در صورت اصلاح با مواد آلی و ماسه و تأمین خروج مناسب آب برای آن مناسب خواهند بود.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين جنس :
 

درخت صمغ عربی آکاسیای بندکفشی آکاسیا معطر (آکاسیای شیرین) آکاسیا پنجه گربه ای

گياهان ديگر از همين خانواده :
 

قیصالبینیا بوندوق (لوبیای دریایی خاردار) آکاسیای بندکفشی درخت مرجانی معمولی پالو وِرده آبی

  محسن شهاب الدین