آلبالو وحشی - معرفی گیاهان بومی ایران

نویسنده: شیما حسن زاده
تاریخ انتشار: 1400/02/19
آلبالو وحشی - معرفی گیاهان بومی ایران
آلبالوی وحشی (*Prunus incana*) یک درختچه یا درخت کوچک از تیرهٔ گل‌سرخیان است که معمولاً در اقلیم‌های معتدل رشد بهتری دارد. **شرایط رشد**: به دماهای معتدل تا نسبتاً سرد سازگار است و دورهٔ سرمای زمستانه به گل‌دهی کمک می‌کند؛ رطوبت متوسط و خاک با زهکشی خوب را می‌پسندد و از ماندابی شدن آسیب می‌بیند. از نظر **نور** در آفتاب کامل بهترین رشد و میوه‌دهی را دارد، هرچند نیم‌سایه را نیز تا حدی تحمل می‌کند.

**بومی و زیستگاه**: در زیستگاه‌های طبیعی بیشتر در حاشیهٔ جنگل‌ها، دامنه‌های کوهستانی، بیشه‌زارها و رویشگاه‌های نیمه‌باز دیده می‌شود.

**خصوصیات ظاهری**: برگ‌ها ساده و بیضوی تا سرنیزه‌ای با لبهٔ دندانه‌دار هستند؛ گل‌ها معمولاً سفید تا صورتی کم‌رنگ و پنج‌گلبرگی بوده و در اوایل فصل رشد ظاهر می‌شوند. میوه شفت (آلبالو) کوچک و گرد است که در رسیدگی به رنگ قرمز تا تیره درمی‌آید و مزه‌ای ترش دارد.

**نام‌های رایج**: در ایران معمولاً با نام «آلبالوی وحشی» شناخته می‌شود؛ در منابع انگلیسی غالباً در گروه «Wild cherry / Wild sour cherry» یاد می‌شود (نام رایج دقیق می‌تواند بسته به منطقه و منبع متفاوت باشد).

Nargil_prunus incana
نام علمي
prunus incana
نام لاتين
willow leaf cherry
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی


رده‌بندی و جایگاه تبارشناختی

Prunus incana با نام رایج «آلبالو وحشی» در تیرهٔ گل‌سرخیان (Rosaceae) قرار می‌گیرد؛ تیره‌ای که بسیاری از درختان و درختچه‌های میوه‌دار معتدل را دربر می‌گیرد. این گونه در جنس Prunus جای می‌گیرد؛ جنسی گسترده که آلوها، گیلاس‌ها، آلبالوها، هلو و بادام را نیز شامل می‌شود. در سطح فرعی، بسیاری از «گیلاس‌ها و آلبالوها» در گروهی هم‌خانواده (اغلب با عنوان زیرجنس Cerasus در برخی منابع) بررسی می‌شوند، هرچند کاربرد دقیق این رده‌بندی می‌تواند بسته به رویکردهای جدید آرایه‌شناسی تغییر کند.


منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی

پراکنش طبیعی Prunus incana عمدتاً به نواحی معتدل اوراسیا نسبت داده می‌شود و گزارش‌های فلوریستی آن در برخی مناطق کوهستانی و سردسیرِ آسیا و بخش‌هایی از اروپا/قفقاز به صورت پراکنده آمده است. تشخیص دقیق محدودهٔ بومی این گونه گاهی با گونه‌های نزدیک و دورگه‌های طبیعیِ Prunus دشوار می‌شود و به همین دلیل، منابع فلورهای محلی و کلیدهای شناسایی منطقه‌ای نقش مهمی در تعیین پراکنش معتبر دارند.


زیستگاه و بوم‌شناسی

این گیاه معمولاً در زیستگاه‌های حاشیهٔ جنگل‌های معتدل، دامنه‌های کوهستانی، دره‌ها و نواحی دارای زمستان سرد و تابستان نسبتاً ملایم دیده می‌شود. ترجیح آن اغلب به خاک‌های با زهکش مناسب و نور کافی تا نیم‌سایه وابسته است. ویژگی‌های ریختی مانند پوشش کرک‌مانند (incana به معنی خاکستری/کرک‌آلود) می‌تواند سازگاری‌هایی با سرما، تابش شدید یا کاهش تعرق در شرایط تنش محیطی را بازتاب دهد.


تاریخچه و اهمیت علمی

گونه‌های وحشی جنس Prunus از نظر تاریخ طبیعی و اصلاح نباتات اهمیت زیادی دارند، زیرا مخزن تنوع ژنتیکی برای مقاومت به سرما، خشکی، آفات و بیماری‌ها محسوب می‌شوند. مطالعات آرایه‌شناسی و ژنتیکی روی آلبالوهای وحشی، برای روشن‌کردن مرز گونه‌ها و منشأ دورگه‌زایی در این جنس کلیدی است.

آلبالو وحشی

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه آلبالو وحشی
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  آلبالو وحشی
خشک
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  آلبالو وحشی
18-20 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  آلبالو وحشی
در مناطق کوهستانی و صخره ای

این گیاه به صورت درختچه ای رشد می کند که ارتفاع آن در نهایت به 2 متر می رسد. دارای میوه های به رنگ قرمز، سیاه و زرد است. گیاهی خزان پذیر بوده و عمر باردهی آن بین 25 تا 35 سال می باشد. گل های آن دارای 5 گلبرگ و 5 کاسبرگ و پرچم و مادگی است. 

willow leaf cherry

شرایط محیط رشد

این درختچه اکثرا در مناطق کوهستانی و صخره ای پراکنده هستند. مقاومت بیشتری به خاک های مرطوب دارد. نیاز به خاک مرغوب با بافت نسبتا سبک با زهکشی مناسب دارد. 

prunus incana

مقابله به آفات آلبالو وحشی

از آفات این گیاه می توان مگس گیلاس را نام برد. 

آلبالو وحشی

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

با کوبیدن میوه و هسته آن و ترکیب کردن آن با روغن حیوانی معونی به دست می آید که برای زخم معده، روده و یبوست کهنه بسیار مفید است. اگر میوه آن را کوبیده و با اویشن مخلوط کرده و همراه با آب جوشیده میل شود برای دفع وسواس و فراموشی مفید است. جوشانده آلبالوی وحشی با گل بابونه و سنجد همراه با آب جوشیده، برای دفع اونواع ناراحتی های مثانه، آماس و چرک کلیه مفید است. دمنوش آن بسیار دارویی و مفید است. 

آلبالو وحشی - معرفی گیاهان بومی ایران

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس آلو و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره گل سرخیان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 5 از ۵، بر اساس 9 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید