آهار کوهی

دانستنیهای علمی

جایگاه رده‌بندی و خانواده

Zinnia grandiflora که در فارسی «آهار کوهی» نیز گفته می‌شود، یک گونهٔ گلدار از تیرهٔ کاسنیان یا گل‌ستاره‌ای‌ها (Asteraceae) است. این تیره با ویژگی‌هایی مانند گل‌آذین کپه‌ای (Capitulum) شناخته می‌شود؛ ساختاری که در آن، تعداد زیادی گلچهٔ ریز در کنار هم یک «گل» ظاهری را می‌سازند. این گونه در جنس Zinnia قرار می‌گیرد؛ جنسی که بیشتر با گیاهان یک‌ساله یا چندسالهٔ آفتاب‌دوست و گل‌های نمایان شناخته می‌شود.

منطقهٔ بومی و زیستگاه

زادگاه اصلی Zinnia grandiflora جنوب‌غرب ایالات متحده و شمال مکزیک است. این گیاه معمولاً در زیستگاه‌های خشک و نیمه‌خشک دیده می‌شود؛ از دشت‌های باز و دامنه‌های سنگلاخی تا خاک‌های شنی یا کم‌عمق با زهکشی بالا. سازگاری آن با کم‌آبی و تابش شدید خورشید، آن را به یک گونهٔ شاخص در چشم‌اندازهای بیابانی و استپی تبدیل کرده است.

ویژگی‌های بوم‌شناختی و کارکرد علمی

این گونه با تولید گل‌آذین‌های زرد و پرجاذبه، می‌تواند در شبکه‌های گرده‌افشانی مناطق خشک نقش داشته باشد و برای حشرات گرده‌افشان منبع شهد و گرده فراهم کند. تحمل به خشکی و خاک‌های فقیر از مهم‌ترین جنبه‌های علمی-اکولوژیک این گونه است و آن را برای مطالعهٔ سازگاری‌های گیاهان گلدار در اقلیم‌های خشک ارزشمند می‌سازد.

تاریخچه و نام‌گذاری

نام جنس Zinnia در یادبود گیاه‌شناس آلمانی «یوهان گوتفرید زین» (Johann Gottfried Zinn) انتخاب شده است. صفت گونه‌ای grandiflora به معنی «درشت‌گل» است و به نمایانی گل‌ها اشاره دارد، هرچند اندازهٔ گل‌ها در این گونه نسبت به بسیاری از آهارهای باغی، ظریف‌تر و سازگار با شرایط بیابانی است.

خصوصیات - معرفی

شرایط نگهداری آهار کوهی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز نواحی معتدل تا نیمه گرمسیری خاک مورد نياز انواع مختلفی از خاک ها

مقابله به آفات آهار کوهی

آفات رایج و نشانه‌ها

در آهار کوهی (Zinnia grandiflora) شته‌ها با تجمع روی سرشاخه‌ها باعث پیچیدگی برگ و چسبندگی سطح گیاه می‌شوند. کنه تارتن با لکه‌های زرد ریز و تارهای نازک روی برگ در هوای گرم و خشک شدت می‌گیرد. تریپس‌ها با ایجاد نقره‌ای شدن سطح برگ و بدشکلی گل‌ها خسارت می‌زنند. بازدید هفتگی زیر برگ‌ها و حذف بخش‌های آلوده، پایه کنترل موفق است.

امراض مهم و علائم

سفیدک پودری با پوشش سفید-خاکستری روی برگ‌ها ظاهر شده و در تهویه ضعیف گسترش می‌یابد. لکه‌برگی قارچی (مانند آلترناریا/سرکوسپورا) با لکه‌های قهوه‌ای تیره و گاه هاله‌دار موجب ریزش برگ می‌شود. پوسیدگی ریشه و طوقه (پیتیوم/فیتوفتورا) در خاک‌های سنگین و آبیاری زیاد باعث پژمردگی ناگهانی و سیاه شدن طوقه می‌گردد. رطوبت بالا و خیس ماندن برگ‌ها مهم‌ترین عامل تشدید بیماری‌های قارچی است.

روش‌های مقابله (مدیریت تلفیقی)

برای آفات، شست‌وشوی گیاه با آب، استفاده از صابون حشره‌کش یا روغن‌های باغبانی و رهاسازی دشمنان طبیعی (کفشدوزک برای شته) مؤثر است؛ در طغیان شدید از حشره‌کش‌های کم‌خطر و هدفمند طبق برچسب استفاده شود. برای بیماری‌ها، فاصله کاشت مناسب، آبیاری از پای بوته، حذف بقایا و ضدعفونی ابزار ضروری است. در سفیدک و لکه‌برگی می‌توان از قارچ‌کش‌های گوگردی/مسـی یا فرآورده‌های ثبت‌شده استفاده کرد؛ برای پوسیدگی ریشه، بهبود زهکشی و کاهش آبیاری اولویت دارد.

نحوه تکثیر آهار کوهی