بید مجنون

دانستنیهای علمی

بید مجنون گونه ای درخت دوپایه دارای چوبهای نرم و سبک است که گلهایش فاقد پوشش میباشد. این گونه بسیار زیبا از جنس Salix (سالیکس) در خانواده Salicaceae (سالیکاسها) بومی مانطق شمالی و غربی چین و همچنین امتداد دجله و فرات و بخش هایی از بابل باستان است. این درخت در امتداد جاده ابریشم به سمت جنوب غربی آسیا و اروپا نیز دیده میشود.

این درخت در زمستان برگ‌هایش می ریزد، در خاک مرطوب و سرد رشد کرده و بیشتر در نیم‌کره شمالی یافت می‌شود.

خصوصیات - معرفی

بید مجنون درختی برگریز در اندازه متوسط ​​تا بزرگ است که در طول رشد خود به ارتفاع 20 تا 25 متر بلندی میتواند برسد. درختی با سریع رشد و دارای طول عمر کوتاه، بین 40 تا 75 سال است.

شاخه های آن قهوه ای مایل به زرد ، با جوانه های کوچک هستند. برگ ها متناوب ، مارپیچ ، مرتب و باریک به رنگ سبز روشن به طول 4 تا 16 سانتی متر و عرض 5 تا 2 سانتی با حاشیه دندانه دندانه ریز و نوک تیز میباشند و در پاییز به رنگ زرد طلایی در می آیند. گل های آن در اوایل بهار میرویند.

بید مجنون مثمره نیست، یعنی میوه ای ندارد. اما شاخه هایی آبشاری مانند و بسیار زیبا دارد که آویزان است. این درخت به دلیل این که شاخه هایش را به پایین متمایل کرده، مجنون نامیده می شود.

بيشتر مطالعه کنيد :

شرایط محیط رشد

بید مجنون درختی بسیار سازگار است و در بسیاری از انواع خاک به جز خاک هایی که بسیار سریع آب را تخلیه میکنند و خاک های بسیار خشک در بقیه خاک ها رشد مناسبی دارد بهترین نوع خاک برای آن خاک حاصلخیز و مرطوب با زهکشی خوب مانند رس، شن و ماسه با 5 تا 7.5 است. این درخت از نظر نور محیط روشن و آفتابی را دوست دارد و تحت شرایط بیش از حد سایه شکل نامناسب و نحیف به خود میگیرد. نیاز به رطوبت آن زیاد است و شرایط مرطوب را دوست دارد. از نظر دمایی شرایط مناطق 4 - 9 USDA را میخواهد و همچنین در منطقه USDA 10 به خوبی رشد خواهد کرد اگر آب کافی در دسترس باشد. متوسط دما در این مناطق 10 درجه سانتیگراد است.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

ترکیبات دارویی و مسکن

بخش اصلی دارویی بید مجنون، پوست و برگ‌های آن است که سرشار از سالیسین، پیش‌ساز اسید سالیسیلیک می‌باشند. این ترکیب دارای خواص ضدالتهابی، تب‌بر و ضددرد خفیف تا متوسط است و در طب سنتی برای تسکین سردرد، درد مفاصل و دردهای عضلانی استفاده می‌شود. دم‌کرده پوست و برگ بید در برخی منابع گیاه‌درمانی، جایگزینی طبیعی برای آسپرین به شمار می‌رود.

کاربردهای ضدالتهاب و پوستی

از عصاره آبی یا الکلی برگ و پوست بید مجنون در تهیه لوسیون‌ها و کرم‌های گیاهی برای کاهش التهاب‌های پوستی، آکنه و شوره سر استفاده می‌شود. اسید سالیسیلیک حاصل از سالیسین، موجب لایه‌برداری ملایم پوست و باز شدن منافذ می‌گردد. در طب سنتی، شست‌وشوی زخم‌ها با جوشانده رقیق پوست بید، برای کاهش عفونت‌های سطحی و تسریع ترمیم توصیه شده است.

کاربردهای صنعتی و محیط‌زیستی

چوب سبک و نرم بید مجنون در صنایع کوچک چوبی، تولید سبد، چوب‌پنبه‌های فشرده و خمیرکاغذ کاربرد دارد. رشد سریع و ریشه‌های گسترده این گیاه، آن را برای تثبیت خاک و کنترل فرسایش در حاشیه رودخانه‌ها و کانال‌ها مناسب می‌سازد. همچنین از این گونه در پروژه‌های فیتوری‌مدیشن برای جذب فلزات سنگین و برخی آلاینده‌های آب و خاک بهره گرفته می‌شود.

مقابله به آفات بید مجنون

بید مجنون به علت زیبایی و سایه انداز بودن کاربرد فراوانی در فضای سبز دارد. کاشت در چمن کاریها، حاشيه آبنماها، باغهای صخره ای و پارکها از کاربرد های آن در فضای سبز است.

بیماری های بید مجنون :
1- Agrobacterium Tumefaciens : این بیماری به نام گال طوقه نیز شناخته می شود.این باکتری در سایر گیاهان نیز تولید بیماری میکند.
2- Physalospora Miyabeana : قارچی است که شاخه ها و تنه درختان بید را آلوده می کند و باعث ایجاد خسارت می شود.اگر چه این لکه ها برای بید کشنده نیستند.
3- Tar Disease( بیماری قیری شدن بید مجنون) : این بیماری لکه های سیاهی بر روی برگهای درخت ایجاد میکند.این لکه های سیاه سه بعدی هستند
4- Willow Scab :بیماری است که از برگهای جوان و نابالغ تغذیه میکند. این قارچ ابتدا به برگها متصل می شود و سپس به شاخه های کوچک می چسبد. باعث ایجاد شانکر و کپک می شود.
5- Root Rot : پوسیدگی در سیستم ریشه مستقر می شود و کل درخت را آلوده می کند.این نوع پوسیدگی می تواند درخت را سریعا از بین ببرد.

نحوه تکثیر بید مجنون

معمولا برای ازدیاد بید مجنون ،این گونه را بر روی سایر گونه های بید پیوند می زنند.

زیست‌شناسی تولیدمثل و گل‌دهی

بید مجنون (Salix babylonica) گیاهی دوپایه است؛ یعنی گل‌های نر و ماده معمولاً روی پایه‌های جداگانه تشکیل می‌شوند. گل‌آذین‌ها به صورت شاتون ظاهر می‌شوند و در اوایل بهار، هم‌زمان با بازشدن برگ‌های جوان یا کمی پیش از آن، گرده‌افشانی عمدتاً با باد و گاهی با حشرات انجام می‌گیرد. وجود هر دو جنس در نزدیکی هم برای تشکیل بذر ضروری است و در بسیاری از کاشت‌های زینتی، به‌دلیل تکثیر رویشی، تولید بذر محدود یا نامنظم دیده می‌شود.

تولیدمثل طبیعی از طریق بذر

پس از لقاح، کپسول‌های کوچک بذر تشکیل می‌شود. بذرها بسیار ریز و دارای کرک‌های پنبه‌ای‌اند که به پراکنش با باد کمک می‌کند. بذر بیدها عمر انباری بسیار کوتاهی دارد و باید در خاک مرطوب خیلی سریع جوانه بزند؛ بنابراین در طبیعت، استقرار موفق بیشتر در حاشیه رودخانه‌ها و خاک‌های مرطوب و نورگیر رخ می‌دهد. جوانه‌زنی سطحی و حساس به خشکی است و رقابت علف‌های هرز می‌تواند آن را محدود کند.

روش‌های رایج تکثیر در خانه و باغ

این گونه به‌طور گسترده به عنوان درخت زینتی کاشته می‌شود و تکثیر آن معمولاً رویشی است. مهم‌ترین روش، قلمه چوب‌سخت از شاخه‌های یک‌ساله در اواخر زمستان تا اوایل بهار است؛ قلمه‌ها در بستر مرطوب به‌سرعت ریشه‌زا می‌شوند. روش دیگر، قلمه نیمه‌خشبی در اواخر بهار و تابستان است که به رطوبت بالاتر و گاهی هورمون ریشه‌زایی نیاز دارد. خوابانیدن شاخه‌های انعطاف‌پذیر (خوابانیدن ساده) نیز ممکن است، اما در عمل کمتر از قلمه‌گیری استفاده می‌شود.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس بید و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره بید - سالیکاسه و جنس های آن